نظر مشورتي 7/96/3116 مورخ 1396/12/19 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص بررسي امكان طرح دعوا و مطالبه وجه چك از جانب شخص ثالث متصرف چك

استعلام : چنانچه چك در وجه آقاي الف صادر و توسط آقاي ب گواهي عدم پرداخت اخذ و در گواهي عدم پرداخت هم نام آقاي ب به عنوان دارنده قيد گردد و لكن آقاي ج مبادرت به طرح دعوا و مطالبه وجه چك نمايد و نامبرده اخير صرفا از طريق قبض و اقباض چك و گواهي عدم پرداخت را دارا شده است آيا با ايراد عدم ذي نفعي خواهان مواجه هستيم يا خير؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولا پس از واخواست سند تجاري، انتقال حقوق دارنده به شخص ثالث برابر مقررات خاصي كه در مواد 270 و 271 قانون تجارت پيش بيني شده است، به عمل مي آيد و با صرف ظهرنويسي امكان پذير نيست. با اين حال، بديهي است هر امضائي كه در سند به عمل مي آيد، براي امضاءكننده برابر مقررات عام حقوق مدني واجد آثاري خواهد بود كه احراز آن با مرجع قضائي رسيدگي كننده است. ثانياً- در فرض سوال كه پس از اخذ گواهي عدم پرداخت چك براي انتقال آن به غير، حتي ظهر نويسي نيز به عمل نيامده است، به طريق اولي عمل انتقال چك انجام پذيرفته محسوب نمي گردد. بنابراين، در فرض سوال، متصرف سند تجاري نمي تواند به عنوان دارنده و به استناد سند تجاري دعواي مطالبه وجه چك اقامه نمايد. بديهي است اين امر مانع از اقامه دعواي مدني توسط متصرف فعلي سند نيست.