دستورالعمل اجرايي رياست قوه قضاييه در مورد ماده 477 قانون آيين دادرسي كيفري

در اجراي مفاد ماده ۴۷۷ قانون آيين دادرسي كيفري و با عنايت به اصل صحت احكام قضايي با پرهيز از تزلزل آراء، جلوگيري از اطاله دادرسي و لزوم نظارت قضايي رئيس قوه قضاييه در عدم اجراء احكام خلاف شرع بيّن، "دستورالعمل اجرايي ماده ۴۷۷ قانون آيين دادرسي كيفري" به شرح مواد آتي ابلاغ مي‌گردد.

بررسي آراء قطعي در اجراي ماده ۴۷۷ قانون آيين دادرسي كيفري و تشخيص خلاف شرع بيّن و جلوگيري از اجراي آن از اختيارات رئيس قوه قضائيه است.

رئيس ديوانعالي كشور، دادستان كل كشور و رئيس سازمان قضايي نيرو‌هاي مسلح در اجراء وظايف قانوني خود چنانچه با آراء خلاف شرع بيّن مواجه شوند، طبق تبصره ۳ ماده ۴۷۷ قانون مذكور مراتب را به رئيس قوه قضائيه اعلام مي‌نمايند.

قاضي صادركننده حكم و يا ساير قضات مرتبط با پرونده و قضات اجراء احكام موظفند در مواجهه با آراء خلاف شرع بيّن مراتب را حسب مورد به نحو مستدل به رئيس حوزه قضايي يا دادستان اعلام كنند. رؤساي حوزه‌هاي قضايي و دادستان‌ها در راستاي وظيفه نظارتي خويش چنانچه معتقد باشند رأي صادره خلاف شرع بيّن مي‌ باشد، موظفند حسب مورد با تنظيم گزارش و استدلال برخلاف شرع بيّن بودن رأي، مراتب را به رئيس كل دادگستري استان اعلام نمايند.

رئيس كل دادگستري استان پس از وصول گزارش حداكثر ظرف دو ماه پس از اخذ نظريه مشورتي حداقل دو نفر از قضات مجرب و با سابقه، در صورت تشخيص خلاف شرع بيّن بودن، نظر خود را به صورت مستند و مستدل و با ذكر كلاسه پرونده، شماره دادنامه، دادگاه و نام قضات صادر كننده رأي و مشخصات طرفين پرونده به ضميمه رأي قطعي به دفتر رئيس قوه قضائيه اعلام مي‌نمايد و در صورت عدم تشخيص خلاف شرع بينّ، مراتب را طي شرحي مكتوب و در پرونده نظارتي بايگاني مي‌نمايد.

دستگاه‌هاي اجرايي و ساير اشخاص حقيقي و حقوقي متقاضي اعمال ماده ۴۷۷ قانون مذكور در صورتي كه دليل و مستند كافي براي اثبات خلاف شرع بيّن بودن دادنامه صادره داشته باشند مي‌توانند درخواست خود را با ذكر كلاسه پرونده، مشخصات طرفين، علت درخواست و جهت خلاف شرع بيّن دانستن دادنامه به صورت مستدل به ضميمه تصوير دادنامه يا دادنامه‌هاي صادره حسب مورد، براي دادگستري كل استان مربوط يا سازمان قضايي نيرو‌هاي مسلح ارسال نمايند. مراجع مذكور درخواست متقاضي را بررسي و طبق ماده ۴ اين دستورالعمل اقدام مي‌نمايند. بديهي است درخواست‌هاي ناقص يا فاقد شرايط مذكور قابل بررسي و ترتيب اثر نخواهد بود.

با وصول درخواست اعمال ماده ۴۷۷ ق. آ. د. ك، در صورت ارجاع آن به حوزه معاونت قضايي يا مشاورين چنانچه پرونده مورد مطالبه قرار گرفت، مرجع مربوط موظف است اصل پرونده را پس از برگ شماري ارسال نمايد و از فرستادن بدل پرونده يا لوح فشرده خودداري شود.

معاونت قضايي، قضات و مشاورين با تهيه و تنظيم گزارش دقيق، مستند و مستدل، جهات خلاف شرع بيّن را در حداقل زمان به ضميمه پرونده براي دفتر رياست قوه قضائيه ارسال مي‌نمايند.

چنانچه رئيس قوه قضائيه در زمان بازنگري، دستور توقف اجراي حكم را صادر نمايد، در صورت ردّ اعاده دادرسي، مراتب لغو توقف توسط معاون قضايي به مرجع قضايي اعلام مي‌گردد تا مطابق حكم صادره اقدام نمايد.

در صورت موافقت رئيس قوه قضائيه با تجويز اعاده دادرسي، پرونده محاكماتي به پيوست نظريه قضات وكارشناسان قوه قضائيه از طريق معاونت قضايي در اجراي ماده ۴۷۷ قانون مذكور جهت رسيدگي به ديوانعالي كشور ارسال و رونوشت نامه براي پيگيري به دادگستري استان مربوطه ارسال مي‌شود.

با تجويز اعاده دادرسي توسط رئيس قوه قضائيه اجراء حكم تا حصول نتيجه قطعي به تعويق مي‌افتد.

با وصول پرونده در ديوانعالي كشور، رئيس ديوان يا معاون قضايي وي پرونده را جهت رسيدگي به يكي از شعب خاص ارجاع مي‌نمايد. شعبه مرجوع اليه موظف است مبنياً بر نظر رئيس قوه قضاييه، ضمن نقض رأي قطعي قبلي رسيدگي مجدد اعم از شكلي و ماهوي را معمول و اقدام به صدور رأي نمايد.

دفتر ديوانعالي كشور موظف است پس از صدور رأي نسخه‌اي از رأي ديوان را جهت درج در سابقه نظارتي به معاونت قضايي قوه قضاييه ارسال و پرونده محاكماتي متضمن رأي جديد را به دادگستري استان يا سازمان قضايي نيرو‌هاي مسلح مربوطه اعاده نمايد.

اين دستورالعمل در ۱۱ ماده و ۲ تبصره در تاريخ 98.9.7 به تصويب رئيس قوه قضائيه رسيد و از تاريخ تصويب لازم الاجرا است.»

رئيس قوه قضاييه - سيدابراهيم رئيسي