قانون موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري آفريقاي جنوبي

مقدمه ‌دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري آفريقاي جنوبي كه عضو كنوانسيون هواپيمائي كشوري بين‌المللي مورخ شانزدهم آذر ماه 1323‌هجري شمسي برابر با هفتم دسامبر 1944 ميلادي مي‌باشند و از اين پس طرف‌هاي متعاهد ناميده مي‌شوند، به منظور تأسيس و بهره‌برداري از‌سرويس‌هاي هوائي منظم في‌مابين و ماوراي سرزمين‌هاي خود به شرح زير موافقت كردند:

تعاريف

به جز در مواردي كه فحواي عبارت معني ديگري را ايجاب نمايد، از لحاظ اين موافقتنامه: الف - اصطلاح «‌مقامات هواپيمائي» در مورد جمهوري اسلامي ايران به «‌سازمان هواپيمائي كشوري» و در مورد دولت جمهوري آفريقاي جنوبي به‌ وزيري كه مسؤوليت هواپيمائي كشوري را دارا مي‌باشد يا در هر دو مورد به هر شخص يا سازماني كه مجاز به انجام وظايف خاصي كه مربوط به اين‌موافقتنامه مي‌باشد، اطلاق مي‌گردد. ب - اصطلاح «‌سرويس مورد توافق» به سرويس‌هاي هوائي بين‌المللي منظم در مسيرهاي مشخص شده در پيوست اين موافقتنامه كه براي حمل و نقل‌مسافران، بار همراه، بار و پست براساس ظرفيت توافق شده مجاز انجام مي‌پذيرد، اطلاق مي‌گردد. پ - اصطلاح «‌موافقتنامه» به اين موافقتنامه، پيوست (‌پيوست‌هاي) تنظيم شده در اجراي آن و هر گونه اصلاحات اين موافقتنامه يا پيوست (‌پيوست‌ها) اطلاق مي‌گردد. ت - اصطلاحات «‌سرويس هوائي»، «‌سرويس هوائي بين‌المللي»، «‌شركت هواپيمائي» و «‌توقف به منظورهاي غير حمل و نقل» داراي همان معاني‌است كه در ماده (96) كنوانسيون براي آنها ذكر شده است. ث - اصطلاح «‌ظرفيت» در مورد يك هواپيما به ميزان بارگيري مؤثر آن هواپيما در يك مسير يا قسمتي از مسير و اصطلاح «‌ظرفيت» در مورد «سرويس‌توافق شده» به حاصل ضرب ظرفيت هواپيما در چنين سرويسي در دفعات پرواز هواپيماي مزبور طي زمان معين در تمام يا قسمتي از مسير، اطلاق‌مي‌شود. ج - اصطلاح «‌كنوانسيون» به كنوانسيون هواپيمائي كشوري بين‌المللي كه در تاريخ شانزدهم آذر ماه 1323 هجري شمسي برابر با هفتم دسامبر 1944‌ميلادي در شيكاگو براي امضاء مفتوح گرديد، اطلاق مي‌شود و شامل ضمائم كنوانسيون كه به موجب ماده (90) آن تصويب شده و اصلاحات ضمائم يا‌ كنوانسيون كه به موجب مواد (90) و (94) آن به تصويب رسيده تا حدي كه موارد مزبور براي طرف‌هاي متعاهد لازم‌الاجراء شده است، خواهد بود. چ - اصطلاح «‌شركت هواپيمائي تعيين شده» به يك يا چند شركت هواپيمائي اطلاق مي‌شود كه به موجب مفاد ماده (3) اين موافقتنامه تعيين شوند و‌اجازه فعاليت بيابند. ح - اصطلاح «‌نرخ» به قيمتي اطلاق مي‌شود كه براي حمل مسافر، بار همراه و غير همراه پرداخت گردد و شامل شرايطي كه به موجب آن قيمت‌هاي‌مزبور اعمال مي‌شود از جمله قيمت‌ها و شرايط مقرر براي نمايندگي‌ها و ساير خدمات جنبي به استثناء دستمزدها و شرايط حمل پست، مي‌باشد. خ - اصطلاح «‌سرزمين» در مورد هر يك از طرف‌هاي متعاهد به مناطق تحت حاكميت آنها اطلاق مي‌شود. ‌د - اصطلاح «‌هزينه‌هاي مصرف كننده» به هزينه‌هائي اطلاق مي‌شود كه در مورد شركت‌هاي هواپيمائي براي تأمين تسهيلات فرودگاهي يا هوانوردي از‌جمله تسهيلات و خدمات مربوط براي هواپيما، خدمه آن و مسافران وضع مي‌شود.

عناوين مواد اين موافقتنامه معاني هيچ يك از مقررات آن را به نحوي از انحاء محدود نمي‌كند يا توسعه نمي‌دهد.

اعطاي حقوق

هر طرف متعاهد جهت انجام سرويس‌هاي هوائي بين‌المللي منظم به وسيله شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر حقوق زير را به طرف‌متعاهد ديگر اعطاء مي‌نمايد: ‌الف - پرواز بدون فرود از فراز سرزمين طرف متعاهد ديگر، ب - توقف در سرزمين مذكور به منظورهاي غير حمل و نقل، و پ - توقف در سرزمين مذكور به منظور سوار و پياده كردن مسافر، بارگيري و تخليه بار و پست در حمل و نقل بين‌المللي در نقاط مشخص شده در‌ جدول مسير پيوست اين موافقتنامه.

استفاده از حقوق حمل و نقل در نقاط واسط و ماوراء مندرج در جدول مسير پيوست اين موافقتنامه مشروط به تصويب مقامات هواپيمائي مربوط‌ خواهد بود.

هيچ يك از مقررات اين موافقتنامه نبايد به نحوي تفسير شود كه به شركت هواپيمائي يك طرف متعاهد اين حق را اعطاء كند كه در داخل سرزمين‌طرف متعاهد ديگر از نقطه‌اي به نقطه ديگر مبادرت به حمل مسافر، بار و پست در قبال مزد يا كرايه نمايد.

در صورتي كه به دليل بروز مخاصمات مسلحانه، رويدادها يا ناآرامي‌هاي سياسي يا موقعيت‌هاي غيرعادي و ويژه شركت هواپيمائي تعيين شده ‌يك طرف متعاهد قادر به بهره‌برداري از سرويس در مسير عادي آن نباشد، طرف متعاهد ديگر مي‌بايست تمام تلاش خود را به منظور ايجاد تسهيلات ‌براي بهره‌برداري مداوم از سرويس مذكور از طريق برنامه‌ريزي مجدد موقت و مناسب مسيرها از جمله اعطاء موقتي حقوق ديگري كه طرفهاي متعاهد ‌به طور دوجانبه در مورد آنها تصميم‌گيري كرده‌اند، انجام دهد.

تعيين و اجازه

هر طرف متعاهد حق دارد با ارسال اعلاميه‌اي كتبي از طريق ديپلماتيك به طرف متعاهد ديگر يك يا چند شركت هواپيمائي را براي انجام ‌سرويس‌هاي مورد توافق در مسيرهاي مشخص شده تعيين، و هر شركت هواپيمائي تعيين شده را حذف كند يا تغيير دهد.

پس از دريافت اعلاميه مذكور در بند (1) مقامات صلاحيتدار طرف متعاهد ديگر بايد با رعايت مفاد بندهاي (3) و (4) اين ماده اجازه مقتضي را ‌بدون تأخير به شركت هواپيمائي تعيين شده مزبور اعطا كنند.

مقامات هواپيمائي يك طرف متعاهد مي‌توانند از شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر بخواهند كه آنان را مجاب سازد كه شرايط مقرر‌در قوانين و مقرراتي را كه معمولاً به موجب مفاد كنوانسيون توسط آن مقامات در مورد سرويس‌هاي هوائي بين‌المللي اعمال مي‌گردد دارا باشد.

هر طرف متعاهد حق دارد در هر مورد كه مجاب نشده باشد مالكيت عمده و كنترل مؤثر شركت هواپيمائي تعيين شده متعلق و در اختيار طرف‌متعاهد ديگر يا اتباع آن است از اعطاي اجازه بهره برداري موضوع بند (2) اين ماده امتناع ورزد و يا هر شرطي را كه براي اعمال حقوق مذكور در ماده (2) اين موافقتنامه توسط آن شركت هواپيمائي تعيين شده لازم بداند وضع نمايد.

شركت هواپيمائي تعيين شده مي‌تواند در هر زمان پس از دريافت اجازه مندرج در بند (2) فوق بهره‌برداري از سرويس‌هاي مورد توافق را آغاز كند ‌مشروط بر آن كه نرخي مطابق ضوابط ماده (10) اين موافقتنامه در مورد سرويس‌هاي مزبور وضع شده و مجري باشد. ‌

تعليق و محدوديت مجوز:

مقامات هواپيمائي هر طرف متعاهد مي‌توانند در رابطه با شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر در هر زمان از اعطاي مجوز موضوع ماده (3) امتناع ورزند يا مجوز مزبور را لغو يا به تعليق درآورند يا شرايط دائمي يا موقتي را وضع نمايند. ‌الف - چنانچه شركت هواپيمائي مذكور به موجب قوانين و مقرراتي كه معمولاً توسط مقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر طبق كنوانسيون اعمال ‌مي‌گردد واجد شرايط نباشد يا آنها را رعايت نكند؛ ب - چنانچه مقامات هواپيمائي آن طرف متعاهد قانع نشود كه مالكيت عمده و كنترل مؤثر شركت هواپيمائي مذكور متعلق و در اختيار طرف متعاهدي‌كه شركت هواپيمائي را تعيين كرده يا اتباع وي مي‌باشد ؛ يا پ - چنانچه شركت هواپيمائي مذكور در انجام عمليات بهره‌برداري از مفاد اين موافقتنامه تخطي كند.

حقوق مذكور در بند (1) جز در مواردي كه براي جلوگيري از نقض بيشتر قوانين و مقررات فوق فوريت داشته باشد، فقط پس از مشورت با مقامات‌هواپيمائي طرف متعاهد ديگر طبق ماده (15) اعمال خواهد شد. اين مشورت بين مقامات هواپيمائي پس از دريافت درخواست در اسرع وقت شروع‌ خواهد شد.

شمول قوانين ، مقررات و دستورالعمل‌ها

قوانين، مقررات و دستورالعمل‌هاي يك طرف متعاهد كه ناظر به پذيرش، اقامت موقت يا خروج هواپيماهائي كه به امر سرويس‌هاي بين‌المللي‌اشتغال دارند يا ناظر به بهره‌برداري و هوانوردي چنين هواپيماهائي مي‌باشند در مورد هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر به‌هنگام ورود، خروج و مادام كه در سرزمين طرف متعاهد نخست باشند اعمال خواهد شد.

قوانين، مقررات و دستورالعمل‌هاي يك طرف متعاهد كه ناظر به پذيرش، اقامت موقت و خروج مسافران، بار همراه، كاركنان و بار يا پست هواپيما‌ مي‌باشد از جمله قوانين و مقررات مربوط به تشريفات ورود و ترخيص، امنيت هوانوردي، مهاجرت، گذرنامه و مقررات گمركي، قرنطينه و بهداشتي يا‌ در مورد پست، قوانين و مقررات پستي توسط يا از طرف مسافران، بار همراه، كاركنان، بار يا پست شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر به‌ هنگام ورود يا خروج از آن و مادام كه در سرزمين طرف متعاهد نخست باشند رعايت خواهد شد.

مسافران، اثاثيه مسافران، بار و پست كه از سر زمين هر يك از طرف‌هاي متعاهد در ترانزيت مستقيم قرار دارند و از حريمي كه در فرودگاه بدين‌منظور اختصاص يافته خارج نمي‌شوند، بجز در مورد اقدامات امنيتي، كنترل مواد مخدر يا در موقعيت‌هاي خاص مشمول كنترل ساده‌اي خواهند بود.

هر طرف متعاهد بنا به تقاضاي طرف متعاهد ديگر نسخه‌اي از قوانين و مقررات مذكور در اين ماده را در اختيار آن قرار خواهد داد.

فعاليت‌هاي بازرگاني

شركت هواپيمائي تعيين شده يك طرف متعاهد مجاز خواهد بود به منظور توسعه و فروش خدمات حمل و نقل هوايي براساس قوانين و مقررات ‌طرف متعاهد ديگر دفاتر و يا نمايندگي‌هاي فروش كل را در سرزمين طرف متعاهد ديگر براساس عمل متقابل تأسيس نمايد.

شركت هواپيمائي تعيين شده يك طرف متعاهد مجاز خواهد بود در سرزمين طرف متعاهد ديگر در خصوص ورود و نگهداري كاركنان مديريتي،‌بازرگاني، فني و عملياتي خود كه در ارتباط با حمل و نقل هوائي مورد نياز هستند اقدام نمايد. شركت هواپيمائي تعيين شده مي‌تواند نيازهاي پرسنلي‌ مزبور را به اختيار خود از طريق كاركنان خود يا با استفاده از خدمات هر سازمان، شركت يا شركت هواپيمائي ديگري كه در سرزمين طرف متعاهد ديگر‌عمليات پروازي انجام مي‌دهد، و مجاز به انجام سرويس‌هاي مزبور در سرزمين آن طرف متعاهد مي‌باشد مرتفع سازد.

هر طرف متعاهد به شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر اجازه خواهد داد كه در سرزمين آن طرف متعاهد مستقيماً يا از طريق‌نمايندگي‌ها به صلاحديد خود اقدام به فروش بليط حمل و نقل هوائي نمايد. خريد و فروش حمل و نقل هوائي و پرداخت مخارج در سرزمين طرف ‌متعاهد ديگر طبق قوانين و مقررات مربوط آن طرف متعاهد خواهد بود. همچنين انتقال درآمدهاي حاصله پس از كسر مخارج محلي طبق قوانين و‌مقررات مربوط آن طرف متعاهد ديگر انجام خواهد شد.

معافيت از حقوق گمركي و سود بازرگاني و ساير عوارض

هواپيماي شركت هواپيمائي تعيين شده يك طرف متعاهد كه سرويس‌هاي مورد توافق را انجام مي‌دهد، همچنين لوازم مورد نياز جاري، مواد‌سوختي، روغن موتور، ساير مواد مصرفي فني، لوازم يدكي، خواربار موجود و ساير اقلامي كه صرفاً در رابطه با عمليات هوانوردي يا خدمات باشد يا ‌به مصرف برسد و بار چنين هواپيمائي باشد به هنگام ورود به سرزمين طرف متعاهد ديگر براساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمركي سود‌ بازرگاني، هزينه‌هاي بازرسي و ساير عوارض و هزينه‌هاي مشابه ملي و محلي معاف خواهند بود مشروط بر اينكه تجهيزات، مواد و خواربار مزبور تا‌ زماني كه مجدداً صادر شوند در هواپيما باقي بمانند يا در طول مدت پرواز بر فراز آن سرزمين در سرويس مورد توافق به مصرف برسند.

همچنين مواد زير براساس عمل متقابل از عوارض و هزينه‌هاي مشابه ملي يا محلي، به استثناي هزينه‌هائي كه براساس بهاي خدمات ارائه شده‌باشد معاف خواهد بود: ‌الف - خوارباري كه در سرزمين يك طرف متعاهد در حدودي كه ممكن است به وسيله مقامات مربوط طرف متعاهد مزبور تعيين شود بار هواپيما‌ مي‌شود و به منظور استفاده در هواپيمائي مي‌باشد كه توسط شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر سرويس هوائي بين‌المللي را انجام ‌مي‌دهد، ب - لوازم يدكي و تجهيزات جاري كه به منظور تعمير و نگهداري هواپيمائي كه سرويس‌هاي مورد توافق را مورد بهره‌برداري قرار مي‌دهد وارد سرزمين‌يك طرف متعاهد مي‌شود، پ - سوخت، روغن موتور و ساير موارد مصرفي فني كه براي استفاده شركت هواپيمائي تعيين شده يك طرف متعاهد به منظور ارائه به هواپيمائي كه‌سرويس‌هاي مورد توافق را مورد بهره‌برداري قرار مي‌دهد در نظر گرفته مي‌شود حتي اگر مواد مذكور در قسمتي از مسافرت كه بر فراز سرزمين طرف‌ متعاهدي كه در سرزمين آن مواد مزبور بار هواپيما شده است مورد استفاده قرار گيرد.

مسافران، اثاثيه مسافران و باري كه از سرزمين يك طرف متعاهد در ترانزيت مستقيم قرار دارند واز حريمي كه در فرودگاه بدين منظور اختصاص‌يافته خارج نمي‌شوند، فقط مشمول كنترل ساده‌اي خواهند بود. ‌اثاثيه مسافر و بار تا زماني كه در ترانزيت مستقيم است از حقوق گمركي و سود بازرگاني ساير عوارض معاف خواهد بود.

اسناد رسمي حاوي نشانه رسمي شركت هواپيمائي مانند برچسب چمدان، بليط هواپيما، بارنامه، كارت اجازه ورود به هواپيما و جدول زمانبندي‌كه به داخل سرزمين هر طرف متعاهد براي استفاده اختصاصي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر وارد مي‌شود، از كليه حقوق گمركي و‌سود بازرگاني و ساير عوارض براساس عمل متقابل معاف خواهد بود.

تجهيزات هوانوردي مورد نياز جاري و همچنين لوازم يدكي، خواربار، مواد سوختي، روغن موتور و ساير اقلام مندرج در بند (1) كه به طور معمول‌ در هواپيمائي كه به وسيله هواپيمائي تعيين شده يك طرف متعاهد مورد بهره‌برداري قرار مي‌گيرد نگهداري مي‌شود، تنها با موافقت مقامات گمركي‌ طرف متعاهد ديگر در آن سرزمين قابل تخليه است. در اين صورت مي‌توان آنها را تا زماني كه طبق قوانين و دستورالعمل‌هاي گمركي آن طرف متعاهد ‌مجدداً صادر مي‌شوند و يا ترتيب ديگري در مورد آن داده شود تحت نظارت مقامات نامبرده قرار داد.

معافيت‌هائي كه در اين ماده پيش‌بيني شده در مواردي كه شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد براي استقراض يا انتقال اقلام موضوع‌بندهاي (1) و (2) در سرزمين طرف متعاهد ديگري ترتيباتي با شركت يا شركت‌هاي هواپيمائي ديگري منعقد نمايد نيز معتبر خواهد بود مشروط بر‌اينكه شركت هواپيمائي ديگر به طور مشابه از معافيت‌هاي مزبور در طرف متعاهد ديگر بهره‌مند باشد.

اصول حاكم بر بهره‌برداري سرويس‌هاي توافق شده

شركت‌هاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد از رفتار عادلانه و برابر برخوردار خواهند بود تا بتوانند براي انجام سرويس‌هاي مورد توافق در‌مسيرهاي مشخص شده از فرصت‌هاي متساوي بهره‌مند باشند.

در انجام سرويس‌هاي مورد توافق، شركت‌هاي هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد، منافع شركت هواپيمائي طرف ديگر را مورد نظر قرار‌خواهد داد تا من غير حق در سرويس‌هاي طرف ديگر در تمام يا قسمتي از همان مسيرها اثر نامطلوب ايجاد نشود.

هدف اصلي از برقراري سرويس‌هاي مورد توافق توسط شركت‌هاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد، تأمين ظرفيت كافي با ضريب بار‌مناسب جهت رفع نيازمندي‌هاي جاري و پيش‌بيني شده معقول براي حمل مسافر و بار و پست بين سرزمين طرف متعاهد تعيين‌كننده شركت هواپيمائي‌و سرزمين طرف متعاهد ديگر مي‌باشد.