نظر مشورتي 7/99/1822 مورخ 1399/12/05 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص تكليف خوانده به اثبات ادعاي خويش مبني بر تلف عين موهوبه در صورت رجوع واهب از هبه

استعلام : در صورت هبه مالي توسط زوج به زوجه و رجوع زوج و اظهار زوجه مبني بر نبودن آن، بار اثبات بقاي عين بر عهده چه كسي است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : مطابق اصول حقوقي و از جمله صدر ماده 1257 قانون مدني علي الاصول دليل بر مدعي اثبات تحميل مي شود. به عبارت ديگر هر كس مدعي حقي باشد، بايد آن را اثبات كند؛ به اين معني كه اثبات حق با كسي است كه اجراي آن را از دادگاه مي¬خواهد؛ اما ذيل آن ماده نيز مقرر مي دارد «مدعي عليه، هرگاه در مقام دفاع مدعي امري شود كه محتاج دليل باشد، اثبات امر بر عهده اوست». در فرض استعلام كه زوج مالي را به زوجه هبه كرده و متعاقب رجوع زوج از هبه، زوجه مدعي تلف آن است، به نظر مي رسد در اين فرض خوانده كه مدعي تلف عين موهوبه است، بايد آن را اثبات كند؛ زيرا اصل بقاي عين در يد خوانده است و در اين حالت دعوا منقلب شده و مشمول قسمت اخير ماده 1257 قانون مدني مي شود. بنابراين: اولاً، باتوجه به مراتب فوق، چون اصل بقاي عين موهوبه ثابت است، خواهان از اثبات وجود عين موهوبه در يد خوانده بي نياز است. ثانياً، مطابق ماده 803 قانون مدني، بعد از قبض نيز واهب مي تواند با بقاء عين موهوبه از هبه رجوع كند؛ مگر در موارد مندرج در بندهاي چهارگانه ماده مذكور و با توجه به اين كه با اثبات هر كدام از اين موارد، حق رجوع واهب ساقط مي شود، كسي كه ادعاي ساقط شدن حق رجوع واهب به علت يك…