قانون موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين دولت جمهوري‌اسلامي ايران و دولت جمهوري تاجيكستان

مقدمه دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري تاجيكستان كه عضو كنوانسيون‌هواپيمائي كشوري بين‌المللي مورخ شانزدهم آذر ماه يكهزار و سيصد و بيست و سه ‌هجري شمسي برابر با هفتم دسامبر يكهزار و نهصد و چهل و چهار ميلادي مي‌باشند و از‌اين پس طرفهاي متعاهد ناميده مي‌شوند، به منظور تأسيس و بهره‌برداري از سرويسهاي‌هوائي في‌مابين و ماوراي سرزمينهاي خود به شرح زير موافقت كردند: ‌

تعاريف ‌ از نظر اين موافقتنامه:

اصطلاح «‌كنوانسيون» به كنوانسيون هواپيمائي كشوري بين‌المللي كه در‌تاريخ شانزدهم آذر ماه يكهزار و سيصد و بيست و سه هجري شمسي برابر با هفتم دسامبر‌يكهزار و نهصد و چهل و چهار ميلادي در شيكاگو براي امضاء مفتوح گرديد، اطلاق‌مي‌شود و شامل اصلاحات كنوانسيون كه به موجب ماده (94) آن تصويب شده و براي‌طرفهاي متعاهد لازم‌الاجراء گرديده و نيز ضمائم كنوانسيون و اصلاحات آنها كه به موجب ‌ماده (90) آن به تصويب رسيده و براي طرفهاي متعاهد لازم‌الاجراء شده است، خواهد‌بود.

اصطلاح «‌مقامات هواپيمائي» درمورد جمهوري اسلامي ايران به «‌سازمان‌هواپيمائي كشوري» و هر شخص يا سازماني كه مجاز به انجام وظايف فعلي آن سازمان‌ باشد اطلاق مي‌گردد و درمورد دولت جمهوري تاجيكستان به وزارت حمل و نقل (‌اداره‌هواپيمائي كشوري) و هر شخص يا اداره‌اي كه مجاز به انجام وظايف فعلي آن وزارتخانه‌باشد، اطلاق مي‌شود.

اصطلاح «‌شركت هواپيمائي تعيين شده» به يك يا چند شركت هواپيمائي ‌اطلاق مي‌شود كه به موجب مفاد ماده (3) اين موافقتنامه تعيين شوند و اجازه فعاليت ‌بيابند.

اصطلاح «‌ظرفيت» درمورد هواپيما، به ميزان بارگيري مؤثر آن هواپيما در يك‌مسير يا قسمتي از مسير و اصطلاح «‌ظرفيت» درمورد «‌سرويس مورد توافق» به‌حاصل‌ضرب ظرفيت هواپيما در چنين سرويسي در دفعات پرواز هواپيماي مزبور طي‌زمان معين در تمام يا قسمتي از مسير، اطلاق مي‌شود.

اصطلاح «‌سرزمين» درمورد هر يك از طرفهاي متعاهد به مناطق تحت‌حاكميت آنها اطلاق مي‌شود.

اصطلاحات «‌سرويس هوائي»، «‌سرويس هوائي بين‌المللي»، «‌شركت‌هواپيمائي» و «‌توقف به منظورهاي غيرحمل و نقل» داراي همان معاني است كه در ماده (96) كنوانسيون براي آنها ذكر شده است.

اصطلاح «‌نرخ» به قيمتي اطلاق مي‌شود كه براي حمل مسافر، بار همراه و‌غيرهمراه پرداخت گردد و شامل شرايطي كه به موجب آن قيمتهاي مزبور اعمال مي‌شود‌از جمله قيمتها و شرايط مقرر براي نمايندگيها و ساير خدمات جنبي به استثناء دستمزدها‌ و شرايط حمل پست، مي‌باشد.

اعطاي حقوق

هر طرف متعاهد جهت انجام سرويسهاي هوائي بين‌المللي منظم به وسيله ‌شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر حقوق زير را به طرف متعاهد ديگر‌اعطاء مي‌نمايد: الف - پرواز بدون فرود از فراز سرزمين طرف متعاهد ديگر؛ ب - توقف در سرزمين مذكور به منظورهاي غيرحمل و نقل؛ پ - توقف در سرزمين مذكور به منظور سوار و پياده كردن مسافر، بارگيري و تخليه ‌بار و پست در حمل و نقل بين‌المللي در نقاط مشخص شده در جدول مسير پيوست اين‌موافقتنامه.

استفاده از حقوق حمل و نقل در نقاط واسط و ماوراء مندرج در جدول مسير‌پيوست اين موافقتنامه مشروط به مذاكره و موافقت شركتهاي هواپيمائي تعيين شده‌ طرفهاي متعاهد و تصويب مقامات هواپيمائي آنها خواهد بود.

هيچ يك از مفاد اين موافقتنامه نبايد به نحوي تفسير شود كه به شركت‌هواپيمائي يك طرف متعاهد اين حق را اعطاء كند كه در داخل سرزمين طرف متعاهد‌ ديگر از نقطه‌اي به نقطه ديگر مبادرت به حمل مسافر، بار و پست در قبال مزد يا كرايه ‌نمايد.

در مناطقي كه در آن مخاصمات مسلحانه جريان دارد و يا در اشغال نظامي‌ است و نيز در مناطقي كه تحت تأثير مخاصمات مسلحانه يا اشغال نظامي قرار گرفته انجام‌ سرويسهاي موضوع اين ماده منوط به تصويب مقامهاي صلاحيتدار مربوط خواهد بود.

تعيين و اجازه

هر طرف متعاهد حق دارد با ارسال اعلاميه كتبي به طرف متعاهد ديگر يك يا‌چند شركت هواپيمائي را براي انجام سرويسهاي مورد توافق در مسيرهاي مشخص شده‌ تعيين و هر شركت هواپيمائي تعيين شده را حذف كند يا تغيير دهد.

پس از دريافت اعلاميه مذكور در بند (1) مقامات صلاحيتدار طرف متعاهد ‌ديگر بايد با رعايت مفاد بندهاي (3) و (4) اين ماده اجازه مقتضي را بدون تأخير به شركت‌هواپيمائي تعيين شده مزبور اعطاء كنند.

مقامات هواپيمائي يك طرف متعاهد مي‌توانند از شركت هواپيمائي تعيين‌شده طرف متعاهد ديگر بخواهند كه آنان را مجاب سازد كه شرايط مقرر در قوانين و‌مقرراتي را كه معمولاً به موجب مفاد كنوانسيون توسط آن مقامات درمورد سرويسهاي‌هوائي بين‌المللي اعمال مي‌گردد، دارا مي‌باشد.

هر طرف متعاهد حق دارد در هر مورد كه مجاب نشده باشد مالكيت عمده و‌كنترل مؤثر شركت هواپيمائي تعيين شده متعلق و دراختيار طرف متعاهد ديگر را كه از‌اعطاي اجازه بهره‌برداري موضوع بند(2) اين ماده امتناع ورزد و يا هر شرطي را كه براي‌ اعمال حقوق مذكور در ماده (2) اين موافقتنامه توسط آن شركت هواپيمائي تعيين شده‌ لازم بداند، وضع نمايد.

شركت هواپيمائي تعيين شده مي‌تواند در هر زمان پس از دريافت اجازه مندرج‌ در بند (2) فوق بهره‌برداري از سرويسهاي مورد توافق را آغاز كند مشروط بر آن كه نرخي‌ مطابق ضوابط ماده (10) اين موافقتنامه درمورد سرويسهاي مزبور وضع شده و مجري‌ باشد. ‌

تعليق و لغو

هر طرف متعاهد مي‌تواند درموارد مشروح زير مجوز بهره‌برداري را لغو يا ‌استفاده از حقوق مندرج در ماده (2) اين موافقتنامه را درمورد شركت هواپيمائي تعيين‌شده طرف متعاهد ديگر معلق، يا هر شرطي را كه براي استفاده از اين حقوق لازم مي‌داند ‌وضع كند: ‌الف - چنانچه قانع نشود كه مالكيت عمده و كنترل مؤثر شركت هواپيمائي مذكور‌متعلق و دراختيار طرف متعاهد ديگر يا اتباع وي مي‌باشد؛ يا ب - چنانچه شركت هواپيمائي مذكور قوانين و يا مقررات طرف متعاهدي كه اين‌ حقوق را اعطاء نموده است رعايت نكند؛ يا پ - چنانچه شركت(‌هاي) هواپيمائي تعيين شده مذكور در انجام عمليات‌ بهره‌برداري از مفاد اين موافقتنامه تخطي كند.

لغو يا تعليق يا وضع شرايط مذكور در بند (1) اين ماده جز درمواردي كه براي‌ جلوگيري از نقض بيشتر قوانين و يا مقررات و يا مفاد اين موافقتنامه فوريت داشته باشد،‌فقط پس از مشورت با طرف متعاهد ديگر صورت خواهد گرفت. ‌اين مشورت بين مقامات هواپيمائي پس از دريافت درخواست انجام آن در اسرع‌ وقت شروع خواهد شد. ‌

شمول قوانين و مقررات

قوانين و مقررات هر طرف متعاهد درمورد ورود يا خروج هواپيماهائي كه به امر‌هوانوردي بين‌المللي اشتغال دارند و نيز قوانين و مقررات مربوط به بهره‌برداري و‌هوانوردي اين قبيل هواپيماها مادام كه بر فراز يا داخل سرزمين آن طرف متعاهد‌ مي‌باشند، درمورد هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر اعمال‌خواهد شد.

قوانين و مقررات هر طرف متعاهد كه ناظر به ورود، اقامت موقت و خروج‌ مسافرين، خدمه، بار يا پست از سرزمين آن مي‌باشد از قبيل تشريفات ورود و خروج،‌ مهاجرت و همچنين مقررات گمركي و بهداشتي درمورد مسافرين، خدمه، بار يا محمولات‌پستي هواپيماي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر مادام كه در سرزمين‌ مذكور باشند اعمال خواهد شد.

هر طرف متعاهد بنا به تقاضاي طرف متعاهد ديگر نسخه‌اي از قوانين و‌مقررات مذكور در اين ماده را دراختيار آن طرف قرار خواهد داد.

شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد حق دارد دفتر نمايندگي خود را‌در سرزمين طرف متعاهد ديگر دائر نمايد و يا اين كه براي خود عامل كل يا عامل فروش‌ كل تعيين كند. نصب عامل كل يا عامل فروش كل براساس قوانين و مقررات طرف متعاهد‌ ديگر صورت خواهد گرفت.

انتقال درآمدهاي حاصله توسط شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد‌ طبق مقررات تسعير ارزهاي خارجي طرف متعاهد ديگر و پس از كسر هزينه‌ها صورت‌خواهد گرفت. طرفهاي متعاهد بيشترين تلاش خود را براي تسهيل انتقال درآمدهاي‌ حاصله توسط شركت هواپيمائي تعيين شده از سرويسهاي موضوع اين موافقتنامه به عمل‌خواهند آورد.

معافيت از حقوق گمركي، سود بازرگاني و ساير عوارض

هواپيماهائي [هواپيماهاي] شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهدي كه سرويسهاي ‌بين‌المللي را انجام مي‌دهد و مواد سوختي، روغن موتور، ساير مواد مصرفي فني، وسائل‌ يدكي، لوازم مورد نياز جاري و خواروبار موجود در هواپيماهاي شركت هواپيمائي يك‌ طرف متعاهد كه مجاز به استفاده از مسيرها و سرويسهاي موضوع اين موافقتنامه مي‌باشند‌ به هنگام ورود يا خروج از سرزمين طرف متعاهد ديگر براساس عمل متقابل از پرداخت‌حقوق گمركي و سود بازرگاني و هزينه‌هاي بازرسي و ساير عوارض و هزينه‌هاي مشابه ‌ملي و محلي معاف خواهند بود حتي اگر مواد مذكور زماني مورد استفاده قرار گيرد يا به‌ مصرف برسد كه هواپيماهاي مزبور بر فراز آن سرزمين در پرواز باشند.

سوخت، روغن موتور، ساير مواد مصرفي فني، وسائل يدكي، لوازم مورد نياز‌جاري و خواروبار كه توسط يك طرف متعاهد يا اتباع آن به سرزمين طرف متعاهد ديگر‌وارد شود و صرفاً به منظور استفاده در هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده آن طرف‌ متعاهد باشد براساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمركي و سود بازرگاني و هزينه‌هاي‌ بازرسي و سايرعوارض وهزينه‌هاي مشابه ملي و محلي معاف خواهد بود.

سوخت، روغن موتور، ساير مواد مصرفي فني، وسائل يدكي، لوازم مورد نياز‌جاري و خواروبار كه در سرزمين يك طرف متعاهد بار هواپيماهاي شركت هواپيمائي‌ تعيين شده طرف متعاهد ديگر مي‌شود و در سرويسهاي بين‌المللي مورد استفاده قرار‌مي‌گيرد براساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمركي و سود بازرگاني، مالياتها و‌هزينه‌هاي بازرسي و ساير عوارض و هزينه‌هاي مشابه ملي و محلي، معاف خواهد بود.

تجهيزات هوانوردي مورد نياز جاري و همچنين مواد و كالاهاي نگاهداري شده‌ در هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد تنها با موافقت مقامات ‌گمركي طرف متعاهد ديگر در آن سرزمين قابل تخليه است. در اين صورت مي‌توان آنها را‌تا زماني كه طبق مقررات گمركي مجدداً صادر مي‌شوند و يا ترتيب ديگري درمورد آن داده ‌شود تحت نظارت مقامات نامبرده قرار داد.

مسافران، اثاثيه مسافران و باري كه از سرزمين يك طرف متعاهد در ترانزيت ‌مستقيم قرار دارند و از حريمي كه در فرودگاه بدين منظور اختصاص يافته خارج‌ نمي‌شوند، فقط مشمول كنترل ساده‌اي خواهند بود. اثاثيه مسافر و بار تا زماني كه در‌ترانزيت مستقيم است از حقوق گمركي و سود بازرگاني و هرگونه ماليات معاف خواهد‌بود.

اسناد رسمي حاوي آرم رسمي شركت هواپيمائي مانند برچسب چمدان، بليط‌هواپيما، بارنامه، كارت اجازه ورود به هواپيما و جدول زمانبندي كه به داخل سرزمين هر‌طرف متعاهد براي استفاده اختصاصي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر‌وارد مي‌شود، از كليه حقوق گمركي و سود بازرگاني و يا مالياتها براساس عمل متقابل‌ معاف خواهد بود.

تسهيلات و هزينه‌هاي فرودگاهي

هر يك از طرفهاي متعاهد در سرزمين خود فرودگاه يا فرودگاههائي را جهت‌ استفاده شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر در مسير مشخص شده تعيين‌خواهد كرد و تسهيلات ارتباطي، هوانوردي، هواشناسي و ساير خدماتي را كه براي‌ بهره‌برداري سرويسهاي مورد توافق لازم است دراختيار شركت هواپيمائي تعيين شده‌ طرف متعاهد ديگر قرار خواهد داد.