هيأت وزيران در جلسه 1 /5 /1396 به پيشنهاد وزارت نفت و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، آيين نامه نحوه تأمين ايمني جايگاه هاي عرضه فرآورده هاي نفتي و گاز طبيعي فشرده به خودروها را به شرح زير تصويب كرد:
جستجو فقط در قلمرو همین سند انجام میشود. — برای عبارتِ دقیق، آن را داخلِ «گیومه» بگذارید.
آيين نامه نحوه تأمين ايمني جايگاه هاي عرضه فرآورده هاي نفتي و گاز طبيعي فشرده به خودروها
تاریخ تصویب: 1396/05/01 · آخرین وضعیت: اصلاحی 1399/01/17 · تاریخ روزنامه رسمی: 1396/05/21
ماده ۱
در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:
الف
شركت پخش: شركت ملي پخش فرآورده هاي نفتي ايران.
ب
شركت گاز: شركت ملي گاز ايران.
پ
سازمان استاندارد: سازمان ملي استاندارد ايران.
ت
وزارت كار: وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي.
ث
جايگاه: محل مجاز عرضه (خرده فروشي) بنزين، نفت گاز، گاز مايع و گاز طبيعي فشرده (CNG) به خودروها.
ج
جايگاه دار: شخص حقيقي يا حقوقي كه پروانه / مجوز بهره برداري جايگاه توسط شركت پخش به نام وي صادر شده و بر اساس ماده (3) قانون كار به عنوان كارفرما شناخته مي شود.
چ
شركت نشان دار (برند): شركت هاي زنجيره اي توزيع فرآورده هاي نفتي، گاز مايع و گاز طبيعي فشرده (CNG) كه توسط شركت پخش تأييد صلاحيت مي شوند.
ح
تأسيسات جايگاه: دستگاه ها و تجهيزات مختلفي كه در جايگاه به كار گرفته مي شود مانند دستگاه هاي تحويل و اندازه گيري سوخت به خودروهاي مراجعه كننده به جايگاه، مخازن ذخيره سازي روزميني و زيرزميني سوخت، ساختمان هاي اداري و خدماتي جايگاه.
خ
افراد مرتبط: كاركنان شاغل در جايگاه، سرنشينان خودروهاي مراجعه كننده به جايگاه براي سوخت گيري و سرنشينان خودروهاي حامل مواد سوختي براي جايگاه (در مورد جايگاه هاي عرضه بنزين و نفت گاز و گاز مايع) و نيز افراد محيط اطراف جايگاه كه احتمالاً تحت تأثير حوادث احتمالي جايگاه قرار بگيرند.
د
خودروهاي مرتبط: خودروهاي مراجعه كننده به جايگاه براي سوخت گيري و خودروهاي حامل مواد سوختي براي جايگاه (در مورد جايگاه هاي عرضه بنزين و نفت گاز و گاز مايع) و خودروهاي خدماتي.
ذ
استاندارد تعيين محل احداث جايگاه: ضوابطي فني اي كه توسط سازمان استاندارد با همكاري شركت پخش در زمينه نحوه تعيين و تأييد محل احداث جايگاه در محيط هاي شهري و در حريم جاده هاي بين شهري تهيه و ابلاغ مي شود.
ر
استاندارد طراحي ايمن جايگاه ها: ضوابط فني اي كه توسط سازمان استاندارد با همكاري شركت پخش در زمينه هايي از جمله نحوه چينش (معماري فني) تأسيسات هر جايگاه و ايمني فني جايگاه (مخازن، اتصال زمين و ...) تهيه، ابلاغ و حسب مقتضيات ايمني و فني به روزرساني مي شود.
ز
استاندارد تأسيسات جايگاه: ضوابط فني اي كه توسط سازمان استاندارد با همكاري شركت پخش تهيه و ابلاغ مي شود.
ژ
مقررات بهره برداري ايمن از جايگاه ها: مقرراتي كه با هدف تأمين ايمني جايگاه ها در دوره بهره برداري از آنها توسط وزارت كار با همكاري شركت پخش تهيه و به تصويب شوراي عالي حفاظت فني رسيده و به جايگاه داران ابلاغ مي شود و ناظر بر نحوه ايمن به كارگيري تأسيسات با هدف ايمني افراد مرتبط، تأسيسات جايگاه و خودروهاي مرتبط و سنجش آمادگي حرفه اي كاركنان جايگاه براي بهره برداران ايمن از جايگاه مي باشد.
س
ايمني جايگاه: ايمني تأسيسات جايگاه، افراد و خودروهاي مرتبط كه با رعايت ضوابط طراحي ايمن جايگاه ها، رعايت استاندارد تأسيسات جايگاه و مقررات بهره برداري ايمن از جايگاه حاصل مي شود.
تبصره
مسئوليت ايمني تجهيزات خودروهاي مرتبط، با مالكان خودروها مي باشد.
ش
بازرسي ايمني: فرآيندي كه طي آن در مرحله احداث جايگاه، انطباق طراحي جايگاه با ضوابط / استاندارد طراحي ايمن جايگاه ها، اجراي درست اين ضوابط در عمل، وضعيت استاندارد تأسيسات جايگاه و سنجش آمادگي حرفه اي كاركنان جايگاه براي بهره برداري ايمن از جايگاه، مطابق شرح خدماتي كه توسط شركت پخش تهيه و به تأييد سازمان استاندارد و وزارت كار مي رسد (هر كدام در بخش هاي مرتبط به خود)، مورد بررسي و ارزيابي فني و ايمني قرار مي گيرد. در دوره بهره برداري نيز وضعيت تأسيسات جايگاه از نظر تداوم انطباق آنها با استانداردهاي مصوب براي تأسيسات و به ويژه نحوه اجراي مقررات بهره برداري ايمن از جايگاهها، مورد مميزي قرار گرفته و ميزان عدم انطباق آنها با اين استانداردها و مقررات به روشني مشخص و گزارش مي شود. هر بازرسي ايمني مي تواند تمام يا بخشي از اين فرآيند را در بر گيرد.
ص
بازرسي تجهيزات: فرآيندي كه طي آن در مرحله احداث جايگاه، وضعيت تأسيسات جايگاه از نظر انطباق آنها با استانداردهاي مصوب براي تأسيسات، مورد بررسي و ارزيابي فني قرار مي گيرد و در دوره بهره برداري از جايگاه وضعيت تأسيسات جايگاه از نظر تداوم انطباق آنها با استانداردهاي مصوب براي تأسيسات مورد بررسي قرار گرفته و ميزان عدم انطباق آنها با استانداردها و مقررات به روشني مشخص و گزارش مي شود.
ض (اصلاحی ۱۷ˏ۰۱ˏ۱۳۹۹)
بازرس فني تجهيزات: شخص حقوقي كه صلاحيت فني آن براي بازرسي تأسيسات جايگاه ها، توسط سازمان استاندارد تأييد شده است. اسامي اين مميزان (بازرسان) از طريق تارنماي سازمان استاندارد به اطلاع جايگاه داران مي رسد.
اصلاحی / الحاقیط (اصلاحی ۱۷ˏ۰۱ˏ۱۳۹۹)
مميز (بازرس) ايمني (مشاور و خدمات دهنده حفاظت فني و ايمني): شخص حقيقي يا حقوقي كه صلاحيت فني آن براي بازرسي ايمني توسط وزارت كار تأييد شده است. اسامي اين مميزان (بازرسان) از طريق تارنماي وزارت كار به اطلاع جايگاه داران رسيده و بر اساس مصوبات شوراي عالي حفاظت فني فعاليت مي كند.
اصلاحی / الحاقیظ (اصلاحی ۱۷ˏ۰۱ˏ۱۳۹۹)
گواهي ايمني: گواهي نامه اي كه پس از بازرسي ايمني جايگاه و دريافت گزارش بازرسي فني تجهيزات، در صورت تأييد اقدامات و عملكرد جايگاه، توسط مميز ايمني (مشاور و خدمات دهنده حفاظت فني و ايمني)، بعد از احداث جايگاه براي آن صادر مي شود و در مقاطع زماني مشخص نيز پس از انجام بازرسي جديد و در صورت دارا بودن شرايط، تمديد مي شود.
اصلاحی / الحاقیع (اصلاحی ۱۷ˏ۰۱ˏ۱۳۹۹)
مسئول ايمني: شخص حقيقي يا حقوقي صاحب صلاحيت حرفه اي كه توسط جايگاه دار به خدمت گرفته مي شود. وظيفه مسئول ايمني جايگاه، آموزش ايمني كاركنان جايگاه و نيز پايش و گزارش نحوه رعايت مقررات بهره برداري ايمن از جايگاه و به طور كلي شرايط مربوط به بهداشت، ايمني و محيط زيست (HSE) آن در ارتباط با كاركنان و افراد و خودروهاي مرتبط مي باشد. صدور گواهي صلاحيت حرفه اي براي مسئولان ايمني حقيقي و حقوقي بر اساس مقررات نحوه استقرار مسئول ايمني در كارگاه با وزارت كار خواهد بود.
اصلاحی / الحاقیتبصره (اصلاحی ۱۷ˏ۰۱ˏ۱۳۹۹)
در صورت اجراي اجباري استاندارد جايگاه، سازمان استاندارد مي تواند مسئول ايمني را همزمان به عنوان مسئول كنترل كيفيت تأييد نمايد.
اصلاحی / الحاقیماده ۲
سازمان استاندارد، مسئوليت تهيه و ابلاغ استانداردهاي مصوب تأسيسات انواع جايگاه ها را بر عهده دارد و هر جايگاه دار مكلف است فقط از تأسيسات مورد تأييد سازمان استاندارد در جايگاه خود استفاده كند.
ماده ۳
پس از اعلام موافقت كتبي شركت پخش با احداث جايگاه جديد، تأييد محل احداث آن در محيط هاي شهري و در حريم جاده هاي بين شهري، با رعايت استاندارد تعيين محل احداث جايگاه و نيز مقررات كاربري اراضي به ترتيب بر عهده شهرداري ها و سازمان راهداري و حمل و نقل جاده اي خواهد بود. در خارج دو محوطه فوق، فرمانداري ها وظيفه تأييد محل احداث جايگاه را بر عهده خواهند داشت.
ماده ۴
مسئوليت ايمني هر جايگاه، با جايگاه دار است. اين مسئوليت شامل اجراي استاندارد طراحي ايمن جايگاه ها، به كارگيري تأسيسات استاندارد در جايگاه، رعايت ماده (87) قانون كار و مقررات بهره برداري ايمن از جايگاه با داشتن گواهي ايمني معتبر مي باشد.
ماده ۵
مجوز احداث و سپس مجوز بهره برداري از جايگاه توسط شركت پخش صادر مي شود. صدور مجوز بهره برداري از هر جايگاه و تمديد آن، منوط و مشروط به ارائه گواهي ايمني جايگاه، توسط جايگاه دار مي باشد.
ماده ۶
علاوه بر انجام بازرسي ايمني جايگاه ها پيش از شروع بهره برداري از آنها، در دوران بهره برداري از جايگاه ها نيز در مقاطع زماني مورد توافق وزارت كار، سازمان استاندارد و شركت پخش، بايد وضعيت ايمني جايگاه ها، بازرسي ايمني شده و گواهي ايمني جايگاه ها تمديد شود.
ماده ۷ (اصلاحی ۱۷ˏ۰۱ˏ۱۳۹۹)
اصلاحی / الحاقیانتخاب مميز (بازرس) ايمني (مشاور و خدمات دهنده حفاظت فني و ايمني) و نحوه پرداخت و ميزان دستمزد متعلق براي انجام خدمات بازرسي ايمني هر جايگاه، مطابق فرآيند تعريف شده بين شركت پخش و وزارت كار است. كل هزينه پرداختي به مميز (بازرس) ايمني (مشاور و خدمات دهنده حفاظت فني و ايمني)، طبق تعرفه مصوب، توسط جايگاه دار پرداخت خواهد شد. مميز (بازرس) ايمني (مشاور و خدمات دهنده حفاظت فني و ايمني) بايد نسخه اول گزارش خود را براي اقدام به جايگاه دار داده و رونوشت گزارش هاي خود را به شركت پخش، وزارت كار و سازمان استاندارد تحويل دهد. فرايند انتخاب مميز (بازرس) ايمني (مشاور و خدمات دهنده حفاظت فني و ايمني) نافي مسئوليت هاي جايگاه دار در ايمني جايگاه نمي باشد.
تبصره (اصلاحی ۱۷ˏ۰۱ˏ۱۳۹۹)
در صورتي كه جايگاه تحت پوشش يك شركت نشان دار (برند) باشد يك نسخه از گزارش ايمني نيز توسط مميز (بازرس) ايمني (مشاور و خدمات دهنده حفاظت فني و ايمني) منتخب بايد براي اين شركت ارسال شود.
اصلاحی / الحاقیماده ۸ (اصلاحی ۱۷ˏ۰۱ˏ۱۳۹۹)
اصلاحی / الحاقیانتخاب بازرس فني تجهيزات و نحوه پرداخت و ميزان دستمزد متعلق براي انجام خدمات بازرسي تجهيزات هر جايگاه طبق فرايند تعريف شده بين شركت پخش و سازمان استاندارد است. كل هزينه پرداختي به بازرس فني، طبق تعرفه مصوب، توسط جايگاه دار پرداخت خواهد شد. بازرس فني تجهيزات بايد نسخه اول گزارش خود را به مميز (بازرس) ايمني (مشاور و خدمات دهنده حفاظت فني و ايمني) داده و رونوشت گزارش هاي خود را به جايگاه دار، شركت پخش و سازمان استاندارد تحويل دهد.
ماده ۹
جايگاه داران مكلفند با مميزان (بازرسان) ايمني و تجهيزات منتخب، در اجراي وظايفشان كاملاً همكاري نمايند. اجراي بازرسي بايد به نحوي صورت گيرد كه هيچ اختلالي در جريان كار جايگاه ايجاد نكند.
ماده ۱۰ (اصلاحی ۱۷ˏ۰۱ˏ۱۳۹۹)
اصلاحی / الحاقیجايگاه داران بايد نظرات مميزان (بازرس) ايمني (مشاوران و خدمات دهندگان حفاظت فني و ايمني) و بازرسان فني تجهيزات جايگاه ها را كه كتباً به ايشان ابلاغ مي شود، اجرا نمايند. در غير اين صورت، علاوه بر توجه مسئوليت هاي حقوقي و كيفري به ايشان، مشمول اقدامات پيشگيرانه شركت پخش / شركت گاز موضوع ماده (12) اين تصويب نامه نيز خواهند شد.
ماده ۱۱ (اصلاحی ۱۷ˏ۰۱ˏ۱۳۹۹)
اصلاحی / الحاقیدر صورتي كه مميز (بازرس) ايمني (مشاور و خدمات دهنده حفاظت فني و ايمني)، بازرسي فني پاره اي از تجهيزات جايگاه را ضروري تشخيص دهد، بايد مراتب را به جايگاه دار و شركت پخش گزارش نمايد. در اين گونه موارد بايد بازرسي فني تجهيزات مورد نظر توسط بازرس فني تجهيزات، به هزينه جايگاه دار انجام شود و در صورت اثبات نقص ايمني، جايگاه دار مكلف به رفع نقص مي باشد.
ماده ۱۲ (اصلاحی ۱۷ˏ۰۱ˏ۱۳۹۹)
اصلاحی / الحاقیدر صورتي كه ادارات كل استاني وزارت كار و سازمان استاندارد پس از دريافت گزارش هاي مميزان (بازرسان) ايمني (مشاوران و خدمات دهندگان حفاظت فني و ايمني) / بازرسان فني تجهيزات در خصوص وضعيت ايمني يك جايگاه، بهره برداري از يك جايگاه را پر خطر، با خطر متوسط و يا كم خطر تشخيص دادند و نظر خود را كتباً در اين خصوص به شركت پخش / شركت گاز ابلاغ نمودند، شركت پخش / شركت گاز مكلف به اجراي اين ابلاغيه ها خواهد بود.
تبصره ۱
تخلفات ايمني پر خطر، تخلفاتي است كه احتمال وقوع حوادث خطرساز ناشي از آنها بسيار محتمل است و لذا شركت پخش / گاز با اطلاع از آنها بايد فوراً نسبت به تعطيل جايگاه و قطع تحويل سوخت به آن جايگاه تا زمان رفع كامل مشكل اقدام نمايد. تا رفع اين تخلفات گواهي ايمني جايگاه تعليق مي شود.
تبصره ۲ (اصلاحی ۱۷ˏ۰۱ˏ۱۳۹۹)
تخلفات ايمني خطر متوسط، تخلفاتي است كه اگر چه به علت وجود آنها ضرورت فوري براي تعطيل جايگاه و قطع تحويل سوخت به آن نيست، ولي در صورتي كه در مهلت زماني كوتاه تعيين شده مميز (بازرس) ايمني (مشاور و خدمات دهنده حفاظت فني و ايمني) يا بازرس فني تجهيزات نسبت به رفع آنها اقدام نشود، مي تواند به وقوع تخلفات عمده و خطرساز منجر شود.
اصلاحی / الحاقیتبصره ۳
تخلفات ايمني كم خطر، تخلفاتي است كه بايد اصلاح شود و موجب كاهش ايمني در بهره برداري مي شود ولي در حدي است كه قابل رفع بوده و در كوتاه مدت جنبه خطرساز و يا حادثه ساز ندارد.