آيين نامه اجرايي قانون تعيين تكليف وضعيت ثبتي اراضي و ساختمانهاي فاقد سند رسمي

در اجراي تكاليف مقرر در مواد 15 و 17 و 18 قانون تعيين تكليف وضعيت ثبتي اراضي و ساختمانهاي فاقد سند رسمي مصوب 20 /9 /1390 مجلس شوراي اسلامي، آيين نامه اجرائي متضمن ترتيب تشكيل جلسات، نحوه رسيدگي هيأتها و كارشناسان و نحوه دريافت و هزينه كرد وجوه قانوني به شرح زير به تصويب مي رسد.

در اين آيين نامه عبارات و اصطلاحات زير در معاني مشروحه ذيل بكار مي رود:

مديركل ثبت اسناد و املاك استان موظف است ضمن ايجاد دبيرخانه و تعيين دبير و نيروي انساني و ملزومات مورد نياز دبيرخانه، مقدمات پذيرش تقاضاها و تشكيل جلسات هيأتها را فراهم نمايد. دبير هيأت توسط مديركل ثبت استان از بين استان از بين كاركنان رسمي و متعهد و ومتخصص به امور ثبتي و رايانه انتخاب مي گردد.

در هر واحد ثبتي يك دبيرخانه تشكيل مي شود و به تعداد مورد نياز نيروي انساني در اختيار خواهد داشت. مسئوليت دبيرخانه به عهده دبير هيأت مي باشد. جلسات هيأت رسيدگي مطابق مقررات در دبيرخانه تشكيل و در صورت تراكم كار و ضرورت تشكيل دو يا چند هيات دبيرخانه بايد متناسب با انجام امور هيات هاي مذكور مهيا گردد. مديركل ثبت اسناد و املاك استان مكلف است پيگيري و هماهنگي لازم جهت معرفي اعضاء هيأتها را با رئيس كل دادگستري استان، مديران راه و شهرسازي و جهاد كشاورزي به عمل آورد.

متقاضي صدور سند مالكيت در اجراي مقررات قانون و آيين نامه از طريق مراجعه به درگاه الكترونيكي سازمان ثبت اسناد و املاك و تكميل فرم تقاضانامه الكترونيكي و اسكن مدارك و مستندات مورد نياز، تصوير مصدق مدارك و فايل نقشه را از طريق پست به دبيرخانه هيأت ارسال مي نمايد.

دبيرخانه درخواست هاي واصل شده را به ترتيب تاريخ وصول بررسي و پس از مميزي آن و مطابقت مدارك اسكن شده با تصاوير مصدق آن و اخذ گواهي تثبيت موقعيت نقشه ملك در سوابق كاداستر و احراز موضوع مبادرت به ثبت تقاضا نموده و به طريق الكترونيكي شماره پيگيري را به متقاضي اعلام مي نمايد. در صورتي كه تصوير مصدق مدارك مالكيت ظرف مدت 20 روز به دبيرخانه واصل نگردد، دبيرخانه مراتب را به نحو الكترونيكي به متقاضي اخطار و چنانچه ظرف 20 روز مدارك به دبيرخانه تسليم نشود، فايل مذكور بايگاني و به مدت 3 ماه نگهداري و پس از آن در صورت عدم مراجعه حضوري متقاضي حذف خواهد شد. چنانچه مدارك مصدق ارسالي ناقص بوده يا با محتواي فايل الكترونيكي ارسالي مغايرت داشته باشد، دبيرخانه مراتب نقص يا مغايرت را به نحو الكترونيكي در دو نوبت به فاصله 20 روز به متقاضي اعلام مي نمايد. متقاضي مكلف است ظرف 30 روز نسبت به رفع نقص اقدام و الا تقاضاي وي با نظر هيأت رد مي گردد.

دبيرخانه مكلف است كليه مراحل ثبت تقاضاها و مميزي مدارك را در سيستم، ثبت و پس از تكميل و تعيين نوبت مراتب را به متقاضي اعلام و پس از استعلام وضعيت ثبتي ملك و دريافت پاسخ، پرونده ها را به ترتيب نوبت جهت رسيدگي به هيات ارسال نمايد. بديهي است سوابق ثبت شده قابل تغيير نمي باشد و بايد تحت شبكه در بانك اطلاعات واحد ثبتي و بانكهاي ديگري كه از طريق مركز توسعه فناوري اطلاعات سازمان ثبت اسناد و املاك كشور پيش بيني خواهد شد، نگهداري شود.

نسبت به اشخاصي كه قبلاً در اجراي مقررات ماده 147 اصلاحي قانون ثبت اسناد و املاك در موعد مقرر پرونده تشكيل داده اند ولي تا كنون پرونده آنها منتهي به صدور رأي و يا قرار بايگاني نگرديده، دبيرخانه مكلف است ضوابط مقرر در ماده 5 آيين نامه با ارسال اخطاريه رفع نقص به متقاضيان، اقدام مقتضي را معمول نمايد.

هيات در ساعت غيراداري در محل دبيرخانه تشكيل و با حضور همه اعضاء رسميت مي يابد و پس از بررسي مدارك و دلائل ارائه شده مبادرت به صدور رأي مي نمايد. در صورت نقص پرونده و ضرورت تحقيقات بيشتر و جلب نظر كارشناس، هيات قرار ارجاع به كارشناس منتخب را صادر مي نمايد. در صورتي كه هيات تشخيص دهد درخواست متقاضي خارج از شمول مقررات قانون بوده و يا ملك مورد تقاضاي ثبت از اراضي دولتي، ملي، موات، منابع طبيعي و عمومي باشد، راي به رد درخواست متقاضي صادر مي كند.

در مواردي كه هيأت حضور متقاضي يا صاحبان عرصه و يا ساير اشخاص را براي اداي توضيح لازم بداند دبير هيأت موظف است ترجيحاً از طريق پيامك يا آدرس الكترونيكي و در صورت عدم امكان با ارسال اخطار كتبي از آنان دعوت به عمل آورد. چنانچه دعوت شدگان در موعد مقرر حاضر نشوند هيات براي نوبت دوم از آنان دعوت نموده و در صورت عدم مراجعه و اطمينان از اطلاع مخاطب در اين خصوص، تصميم مقتضي اتخاذ خواهد نمود.

كارشناس موظف است نسبت به امور ارجاعي ظرف مدت 20 روز پس از دريافت قرار كارشناسي با حضور متقاقضي به محل مراجعه و نقشه ارائه شده را با تصرفات فعلي و مدارك خريد تطبيق دهد و در صورتي كه تصرفات مالكانه و بلامعارض متقاضي يا متقاضيان احراز شود و تصرفات وي با ميزان خريداري و يا سهم مشاعي منطبق باشد صورتجلسه احراز تصرف حاوي «خلاصه وضعيت ثبتي ملك، آخرين مالك رسمي، نحوه خريد متقاضي از مالك و حدود آن، مساحت عرصه، قدمت اعيان، نوع ملك، حقوق ارتفاقي، شماره فرعي و اصلي، بخش، نحوه تصرفات ارزش عرصه و اعيان، نوع حد فاصل و پلاك مجاورين» را با ذكر سلسله ايادي تنظيم و به امضاء چهار نفر از مجاورين يا معتمدين محلي و نيز متقاضي رسانيده و به همراه نقشه ترسيمي به دبير هيات تسليم نمايد.

نسبت به املاكي كه تشخيص حدود واقعي آن امكان پذير نمي باشد كارشناس يا هيات كارشناسي موظف است با رعايت ماده 4 قانون مساحت كل پلاك را پس از كسر گذرهاي احداثي مشخص و تناسب تصرفات متقاضي نسبت به سهم مشاعي وي را به هيات گزارش نمايد.

دبير هيات مكلف است نسبت به پرونده هايي كه به كارشناس ارجاع شده پس از وصول نظريه كارشناس و استعلام وضعيت ثبتي، پرونده را به هيات ارائه نمايد. چنانچه ملك مورد تقاضا جاري و داراي سابقه اعتراض باشد و نتيجه آن مشخص نگرديده باشد، دبير هيات موضوع را از مرجع قضائي مربوط استعلام و در خصوص ساير محدوديت ها پس از انجام مكاتبات لازم نتيجه را به هيات ارسال مي نمايد.

دبير هيات مكلف است كليه آراء صادره از هيات رادر بانك اطلاعات مربوط ثبت و عندالاقتضاء جهت اجرا به واحد ثبتي ارسال نمايد. واحد ثبتي مكلف است پس از انتشار آگهي موضوع ماده 3 قانون، در رابطه با املاكي كه قسمتي از آن درخواست ثبت نشده است با رعايت ماده 13 قانون پس از تنظيم اظهارنامه حاوي تحديد حدود، آگهي نوبتي و تحديد حدود را بصورت هم زمان منتشر نمايد و در خصوص املاكي كه سابقه تحديد حدود، ندارد، آگهي تحديد حدود را بصورت اختصاصي منتشر نمايد. در آگهي ماده 3 لازم است نام و نام خانوادگي متقاضي يا متقاضيان، پلاك اصلي و فرعي ملك، محل وقوع آن، نوع، مساحت و نام و نام خانوادگي مالك رسمي قيد گردد. در صورت وقوع اشتباه در موارد فوق، آگهي مذكور تجديد خواهد شد.

صدور سند مالكيت منوط به تائيد صحت انتشار آگهي و عدم وصول اعتراض و يا تعيين تكليف اعتراض و نيز پرداخت هزينه هاي متعلقه مي باشد. در خصوص املاك جاري پس از تائيد موارد فوق و نيز حصول اطمينان از انجام عمليات ثبتي، مبادرت به صدور سند مالكيت خواهد شد.

كارشناسان منتخب بايد علاوه بر دارا بودن صلاحيت هاي عمومي و فقدان پيشينه سوء واجد يكي از شرايط زير باشند:

چنانچه آراء هيات ها در حين انشاء دچار سهو قلم و يا اشتباه جزئي گردد و اين ايراد خللي به اساس راي وارد ننمايد، هيات تا قبل از ثبت ملك دردفتر املاك مي تواند نسبت به تصحيح راي اقدام نمايد. در صورت ثبت ملك در دفتر املاك، مراتب در هيات نظارت مطرح و اتخاذ تصميم خواهد شد.

ميزان هزينه كارشناس به شرح زير تعيين خواهد شد و بايد قبل از شروع كار توسط متقاضي به حساب خاص در خزانه داري كل كشور واريز گردد:

هيات حل اختلاف پس از وصول نظر كارشناسي، دستور پرداخت دستمزد را به رئيس واحد ثبتي خواهد داد.

در راستاي ايجاد زيرساخت لازم و ارتقاء سطح كيفي و جبران كسري هزينه استانهايي كه موجودي حساب آنها تكافوي پرداخت هاي مقرر را نمي نمايد و نيز تامين تجهيزات، امكانات، خودرو، پرداخت حق الزحمه به افرادي كه به تشخيص سازمان به نحوي در اجراي اهداف موضوع قانون منشاء اثر بوده اند و همچنين تامين و ترغيب نيروي انساني مورد نياز واحدهاي ثبتي و احداث، توسعه و تجهيز ساختمانها و ساير هزينه هاي مورد نياز واحدهاي ثبتي، وجوه ماخوذ با اولويت پرداخت حق الزحمه هيات ها تحت نظر رئيس سازمان ثبت اسناد و املاك هزينه خواهد شد.

اين آئين نامه در 21 ماده و 15 تبصره در تاريخ 25 /4 /91 به تصويب رئيس قوه قضائيه رسيد و از اين تاريخ لازم الاجراء مي باشد.

رئيس قوه قضائيه - صادق لاريجاني