قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به پروتكل ايمني زيستي

به دولت جمهوري اسلامي ايران اجازه داده مي‌شود به پروتكل‌ايمني زيستي ملحق شود و اسناد مربوط را مبادله نمايد.

بسم‌الله الرحمن الرحيم ‌پروتكل ايمني زيستي كنوانسيون تنوع زيستي

مقدمه ‌اعضاي پروتكل ‌كه عضو كنوانسيون تنوع زيستي مي‌باشند كه از اين پس «‌كنوانسيون» ناميده‌ مي‌شود؛ ‌با توجه به بندهاي (3) و (4) ماده (19) و بند (‌ز) ماده (8) و ماده(17) كنوانسيون، ‌با عنايت به تصميم .5II مورخ 17 نوامبر 1995 (26/8/1374) فراهمايي اعضاي‌ كنوانسيون درباره تهيه پروتكل ايمني زيستي به خصوص درباره نقل و انتقال برون مرزي ‌موجودات زنده تغيير شكل يافته كه حاصل فناوري زيستي جديد هستند و ممكن است‌ اثرات زيان‌آوري بر حفظ و استفاده پايدار از تنوع زيستي داشته باشند و تدوين‌ دستورالعمل‌هاي مناسبي براي بررسي توافق از قبل اطلاع داده شده، با تأكيد مجدد بر‌رويكرد احتياطي اصل (15) اعلاميه ريو درخصوص محيط زيست و توسعه، با آگاهي از‌گسترش سريع فناوري زيستي جديد و توجه روزافزون افكار عمومي به اثرات بالقوه ‌زيان ‌آور آن بر تنوع زيستي و نيز در نظر گرفتن خطراتي كه براي سلامت انسان دربر دارد، با‌ تصديق اين كه اگر فناوري زيستي جديد با معيارهاي ايمني مناسب براي سلامت انسان و‌محيط زيست توسعه يافته و مورد استفاده قرار گيرد، توان بالقوه زيادي براي تأمين رفاه بشر‌دارد، با درك اهميت حياتي مراكز مبدأ و مراكز تنوع ژنتيكي براي انسان، با درنظر گرفتن‌ قابليت‌هاي محدود بسياري از كشورها به ويژه كشورهاي در حال توسعه براي مقابله با‌ماهيت و ميزان خطرات بالقوه و شناخته شده مرتبط با موجود زنده تغيير شكال يافته، …

هدف ‌مطابق با رويكرد احتياطي مندرج در اصل (15) اعلاميه ريو درخصوص محيط‌ زيست و توسعه، هدف اين پروتكل كمك و همياري در جهت تضمين سطح مناسب‌حفاظت در زمينه انتقال، جابجائي و استفاده ايمن از موجودات زنده تغيير شكل يافته‌ است كه حاصل فناوري زيستي جديد هستند و ممكن است با درنظر گرفتن مخاطرات آنها‌ براي سلامت انسان به ويژه نقل و انتقالات برون مرزي اثرات زيان‌آوري بر حفظ و استفاده‌ پايدار از تنوع زيستي داشته باشد.

مقررات عمومي

هر عضو بايد اقدامات حقوقي، اداري و ديگر معيارهاي لازم و مناسب براي‌اجراي تعهدات خود براساس اين پروتكل را اتخاذ نمايد.

اعضاء بايد تضمين كنند كه توسعه، جابجائي، حمل و نقل، كاربرد و رهاسازي‌موجودات زنده تغيير شكل يافته به گونه‌اي انجام مي‌شود كه با درنظر گرفتن مخاطرات آن‌براي سلامت انسان، از خطرات آن براي تنوع زيستي جلوگيري مي‌كند يا آنها را كاهش ‌مي‌دهد.

هيچ چيز در اين پروتكل به هيچ وجه بر حاكميت دولتها بر آبهاي ساحلي‌ شان‌كه طبق قوانين بين‌المللي تعيين شده است و حقوق حاكميت و صلاحيت كه كشورها در‌مناطق انحصاري اقتصادي خود و فلاتهاي قاره‌اي‌شان مطابق با حقوق بين‌الملل دارا‌هستند و اعمال حقوق و آزاديهاي كشتيراني و هوانوردي توسط كشتيها و هواپيماهاي كليه‌ كشورها كه در حقوق بين‌الملل پيش‌ بيني شده و به گونه‌اي كه در اسناد بين‌المللي مربوطه‌ انعكاس يافته است تأثير نخواهد گذاشت.

هيچ چيز در اين پروتكل نبايد به‌ گونه‌اي تفسير گردد كه محدود كننده حق يك‌عضو براي اتخاذ اقدامي درمورد حفاظت بيشتر در جهت حفظ و استفاده مداوم از تنوع‌زيستي نسبت به آنچه در اين پروتكل درخواست شده، باشد، مشروط بر اين كه اين اقدام‌با اهداف و مقررات اين پروتكل و همچنين با ساير تعهدات آن به موجب حقوق بين‌الملل ‌سازگار باشد.

اعضاء ترغيب مي‌گردند تا تخصصها و ابزارهاي موجود و كار انجام شده در‌مراجع رسيدگي بين‌المللي با صلاحيت در زمينه خطرات، نسبت سلامت انسان را به طور‌مقتضي مورد توجه قرار دهند.

استفاده از اصطلاحات ‌از لحاظ اين پروتكل:

«‌فراهمايي اعضاء» به معناي فراهمايي اعضاء كنوانسيون مي‌باشد.

«‌كاربرد محصور شده» به معناي هرگونه عمليات در يك مكان، تأسيسات يا‌ساير ساختارهاي فيزيكي است كه با موجودات زنده تغيير شكل يافته سرو كار دارند و به‌ وسيله اقدامات ويژه‌اي كه به طور مؤثر تماس يا تأثير آنها را بر محيط زيست بيروني‌ محدود مي‌سازد، كنترل مي‌شوند.

«‌صادرات» به معناي جابجائي برون مرزي تعمدي از كشور يك عضو به كشور‌عضوي ديگر است.

«‌صادر كننده» به معناي شخص حقيقي يا حقوقي است كه تحت صلاحيت‌عضو صادر كننده، اقدام به صادر نمودن موجود زنده تغيير شكل يافته مي‌كند.

«‌واردات» به معناي جابجائي برون مرزي تعمدي به داخل كشور عضو از‌كشور عضو ديگر است.

«‌وارد كننده» به معناي شخص حقيقي يا حقوقي است كه تحت صلاحيت‌ عضو وارد كننده اقدام به وارد كردن موجود زنده تغيير شكل يافته مي‌كند.

«‌موجود زنده تغيير شكل يافته» به معناي هرگونه موجود زنده‌اي است كه‌ داراي تركيب جديد مواد ژنتيكي است كه ازطريق استفاده از فناوري زيستي جديد ‌به ‌دست مي‌آيد.

«‌موجود زنده» هر ماهيت زيستي كه قابليت تكثير يا انتقال ماده ژنتيكي خود را‌داشته باشد ازقبيل سازواره‌هاي سترون، ويروسها، شبه ‌ويروسها و ...

«‌فناوري زيستي جديد» به معناي اعمال : 1 - روشهاي آزمايشگاهي كار با اسيدهاي نوكلئيك از جمله اسيد دي‌اكسي ‌ريبونوكلئيك ‌نو تركيب و تزريق مستقيم اسيدهاي نوكلئيك به داخل سلولها يا اندامكها يا ... 2 - تلفيق سلولهائي كه در يك خانواده طبقه‌بندي نمي‌شوند ازطريق غلبه بر موانع‌ تكثير فيزيولوژيك طبيعي يا سطوح نو تركيبي كه در روشهاي سنتي انتخاب و توليد مثل‌مورد استفاده قرار نمي‌گيرند.

«‌سازمانهاي وحدت اقتصادي منطقه‌اي» به معناي سازماني است كه به وسيله‌دولتهاي حاكم در يك منطقه معين تشكيل شده و كشورهاي عضو آن صلاحيت‌ درخصوص موضوعاتي كه در اين پروتكل مورد حكم قرار گرفته را به آن تفويض كرده‌باشند و طبق تشريفات داخلي خود به طور مقتضي مجاز به امضاء تنفيذ، پذيرش، تصويب‌يا الحاق به آن باشد.

«‌نقل و انتقالات برون مرزي» به معناي نقل و انتقال موجودات زنده تغيير شكل‌يافته از يك عضو به عضو ديگر است، جز از نظر مواد (17) و (24) كه نقل و انتقال برون‌مرزي را به نقل و انتقال بين اعضاء و غير اعضاء تعميم مي‌دهد.

حيطه شمول ‌اين پروتكل درمورد نقل و انتقال برون مرزي، عبور، جابجائي و استفاده از كليه ‌موجودات زنده تغيير شكل يافته، كه ممكن است با درنظر گرفتن خطرات براي سلامتي ‌بشر اثرات زيانباري بر حفظ و نگهداري و استفاده پايدار از تنوع زيستي داشته باشد،‌اعمال خواهد شد.

داروها ‌علي‌رغم ماده (4) و بدون خدشه به حق يك عضو در رابطه با ارزيابي خطرات‌تمامي موجودات زنده تغيير شكل يافته، قبل از تصميم ‌گيري راجع به واردات آنها، اين‌پروتكل در نقل و انتقال برون مرزي موجودات زنده تغيير شكل يافته كه جنبه داروئي براي‌انسان دارند و در ساير سازمانها يا موافقتنامه‌هاي بين‌المللي مربوط در نظر گرفته مي‌شوند،‌اعمال نمي‌شود.

انتقال عبوري و استفاده محصور

علي‌رغم ماده (4) و بدون خدشه به حق هر عضو در رابطه با انتقال عبوري‌ جهت تنظيم نقل و انتقال موجودات زنده تغيير شكل يافته از قلمرو آن و ارائه هر تصميم‌آن عضو به اتاق تهاتر ايمني زيستي با رعايت بند (3) ماده (2( اين پروتكل درخصوص‌انتقال عبوري موجود زنده تغيير شكل يافته خاص از قلمرو آن، مفاد اين پروتكل درمورد‌روشهاي توافقي از قبل اطلاع داده شده، در رابطه با انتقال عبوري موجودات زنده تغيير‌شكل يافته اعمال نمي‌شود.

علي‌رغم ماده (4) و بدون خدشه به حق هر عضو در رابطه با ارزيابي خطرات ‌تمامي موجودات زنده تغيير شكل يافته قبل از تصميم‌ گيري براي واردات و تنظيم‌ معيارهائي براي استفاده محصور در صلاحيت خود، مفاد اين پروتكل درمورد روشهاي‌ توافقي از قبل اطلاع داده شده در رابطه با نقل و انتقال برون مرزي موجودات زنده تغيير‌شكل يافته با هدف استفاده محصور كه مطابق معيارهاي عضو وارد كننده در نظر گرفته‌شده، اعمال نخواهد شد.

كاربرد روشهاي توافقي از قبل اطلاع داده شده

با رعايت مواد (5) و (6)، روشهاي توافقي از قبل اطلاع داده شده در مواد (8)‌ تا (10) و (12) از اولين نقل و انتقال برون مرزي تعمدي موجودات زنده تغيير شكل يافته‌ جهت ارائه تعمدي به محيط زيست عضو وارد كننده اعمال خواهد شد.

«ارائه تعمدي به محيط زيست» در بند (1) بالا به موجودات زنده تغيير شكل‌يافته كه به طور مستقيم به مصرف غذاي انسان يا دام مي‌رسند و يا نياز به پردازش دارند،‌مربوط نمي‌باشد.

ماده (11) قبل از اولين نقل و انتقال برون مرزي موجودات زنده تغيير شكل‌يافته جهت استفاده مستقيم به صورت غذا يا علوفه يا جهت پردازش اعمال مي‌شود.

روشهاي توافقي از قبل اطلاع داده شده در رابطه با نقل و انتقال برون مرزي‌عمدي موجودات زنده تغيير شكل يافته تعيين شده در تصميم فراهمايي اعضاء كه به‌عنوان اجلاس اعضاء اين پروتكل فعاليت مي‌كند و احتمالاً اثرات زيانباري بر حفظ و‌استفاده پايدار از تنوع زيستي ندارند با توجه به خطرات تهديد كننده سلامت انسان اعمال‌نخواهد شد.

اعلاميه 1 - عضو صادركننده مي‌بايستي مرجع ملي صالح عضو وارد كننده را قبل از هرگونه ‌نقل وانتقال برون مرزي تعمدي موجودات زنده تغيير شكل يافته كه در حيطه شمول بند (1) ماده (7) قرار مي‌گيرد آگاه سازد يا از صادركننده بخواهد از ارسال اعلاميه كتبي ‌اطمينان حاصل نمايد. اين اعلاميه حداقل مي‌بايستي داراي اطلاعات تعيين شده در‌پيوست (1) باشد. 2 - عضو صادركننده مي‌بايستي تضمين كند كه الزام قانوني براي صحت اطلاعات‌ فراهم شده توسط صادركننده وجود دارد.

اعلام وصول اعلاميه

عضو واردكننده مي‌بايستي وصول اعلاميه را كتباً ظرف نود روز پس از دريافت‌ به آگاه سازنده اعلام كند.

اعلام وصول مي‌بايستي حاوي بخشهاي زير باشد: ‌الف - تاريخ دريافت اعلاميه؛ ب - اين كه آيا اعلاميه علي‌الظاهر حاوي اطلاعات مندرج در ماده (8) هست يا‌خير؛ پ - اين كه آيا اقدام براساس چارچوب مقررات داخلي عضو وارد كننده يا طبق‌روند تصريح شده در ماده (10) اين پروتكل انجام مي‌شود يا خير؟

چارچوب مقررات داخلي موضوع جزء (پ) بند (2) فوق بايستي با اين‌پروتكل سازگار باشد.

عدم اعلام وصول اعلاميه توسط عضو وارد كننده دال بر رضايت آن از نقل و‌انتقالات برون مرزي عمدي نخواهد بود.

روند تصميم‌گيري

تصميمات اتخاذ شده از سوي عضو واردكننده بايستي مطابق با ماده (15) اين‌پروتكل باشد.