قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به كنوانسيون استكهلم درخصوص آلاينده هاي آلي پايدار

ماده واحده ـ به دولت جمهوري اسلامي ايران اجازه داده مي‌شود با رعايت اصول پنجاهم (50) و يكصد و سي و نهم (139) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران به كنوانسيون استكهلم درخصوص آلاينده‌هاي آلي پايدار مشتمل بر يك مقدمه، سي ماده و شش ضميمه ملحق شده و سند تصويب آن را نزد امين كنوانسيون ارائه نمايد.

تبصره ـ جمهوري اسلامي ايران در اجراي بند (2) ماده (18)، خود را در ارجاع اختلافات در ارتباط با تفسير يا اجراي اين كنوانسيون به داوري يا ديوان دادگستري بين‌المللي با رعايت قوانين و مقررات داخلي مربوط متعهد مي‌داند.

بسم‌الله الرحمن الرحيم كنوانسيون استكهلم درخصوص آلاينده‌هاي آلي پايدار اعضاء اين كنوانسيون: با شناخت اينكه آلاينده‌هاي پايدار داراي خصوصيات سميّت، مقاومت در برابر تجزيه، در بدن موجودات زنده تجمع يافته و از طريق هوا، آب و گونه‌هاي مهاجر، در بين مرزهاي بين‌المللي جابجا شده و در مكانهاي بسيار دورتر از محل رها شدن آنها در اكوسيستمهاي آبي و خشكي انباشته شده و رسوب مي‌كنند؛ با اطلاع از مخاطرات بهداشتي خصوصاً در كشورهاي در حال توسعه در اثر تماس مستقيم با آلاينده‌هاي آلي پايدار به ويژه اثرات آنها روي زنان و متعاقباً روي نسلهاي آينده؛ با تصديق اينكه زيست بوم اقيانوسها و جوامع بومي به خاطر تأثيرات سوء آلاينده‌هاي آلي پايدار در معرض خطر بوده و آلودگي مواد غذايي بومي آنان نيز به عنوان يك موضوع بهداشت عمومي مدنظر مي‌باشد، با اذعان به نياز به اقدامات جهاني درخصوص آلاينده‌هاي آلي پايدار؛ با توجه خاص به تصميم‌گيري 19/13 (C) مورخ 7 فوريه 1997 ميلادي برابر با (18 بهمن 1376 هجري شمسي) شوراي حكام برنامه محيط زيست سازمان ملل درخصوص شروع اقدامات بين‌المللي در جهت حفاظت سلامت انسانها و محيط زيست از طريق اتخاذ تدابيري كه سبب كاهش يا حذف انتشار و تخليه آلاينده‌هاي آلي پايدار مي‌شود؛ با يادآوري مقررات مناسب در ارتباط با معاهدات زيست محيطي بين‌المللي مرتبط، خصوصاً كنوانسيون روتردام درخصوص آئين اعلان رضايت قب…

هدف با توجه به نگرش محتاطانه‌اي كه در اصل (15) بيانيه ريو درخصوص محيط زيست و توسعه بيان شده هدف اين كنوانسيون حفاظت سلامت انسان و محيط زيست در مقابل آلاينده‌هاي آلي پايدار مي‌باشد.

تعاريف از نظر اين كنوانسيون:

«عضو» به يك كشور يا يك سازمان وحدت اقتصادي منطقه‌اي اطلاق مي‌شود كه محدوديت‌هاي اين كنوانسيون و اجراي آن را تقبل نموده است.

«سازمان وحدت اقتصادي منطقه‌اي» به يك سازمان متشكل از كشورهاي مستقل از يك منطقه معين گفته مي‌شود كه اعضاي آن اختيارات خود درخصوص مسائل ناشي از اين كنوانسيون را بدان تفويض نموده و براساس آن، سازمان اختيار دارد برطبق مقررات داخلي خود براي امضاء، تصويب، قبول يا تأييد يا الحاق به اين كنوانسيون اقدام نمايد.

«اعضاء حاضر و رأي‌دهنده» به معناي اعضاء حاضر و داراي يك رأي مثبت يا منفي مي‌باشد.

تدابير لازم براي كاهش يا حذف انتشار از توليد و استفاده عمدي

الف- فعاليت‌هاي زير را ممنوع و يا تدابير رسمي و قانوني لازم را براي جلوگيري از موارد زير انجام دهد: (1)- توليد و استفاده از مواد شيميايي مندرج در ضميمه (الف) براساس مقررات آن ضميمه و (2)- واردات و صادرات مواد شيميايي مندرج در ضميمه (الف) بر طبق مقررات بند (2) و ب- توليد و استفاده از مواد شيميايي مندرج در ضميمه (ب) بر طبق مقررات آن ضميمه محدود شود.

هر عضو بايد اقداماتي انجام دهد تا اطمينان حاصل آيد كه: الف- واردات يك ماده شيميايي مندرج در ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) انجام شده فقط: (1)- با هدف دفع كاملاً زيست محيطي به نحوي كه در جزء (1) بند (د) از ماده (6) بيان شده، يا (2)- براي يك كاربرد يا منظور خاص كه براي عضو مشمول ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) مجاز شمرده شده است. ب- مواد شيميايي مشمول ضميمه (الف) براي هرگونه توليد يا كاربرد به صورت معافيت ويژه يا مواد شيميايي مندرج در ضميمه (ب) براي هرگونه توليد يا كاربرد به صورت معافيت ويژه يا منظور قابل قبول كه مشمول هرگونه مقررات مرتبط در اسناد موجود درخصوص «آئين اعلان رضايت قبلي بين‌المللي» مي‌باشد، فقط در صورتي مي‌تواند صادر گردد كه: (1)- به منظور دفع كاملاً زيست محيطي بنحوي كه در جزء (1) بند (د) ماده (6) بيان شده. (2)- به يك عضو كه مجاز به كاربرد اين مواد شيميايي براساس ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) باشد و يا (3)- به يك كشور غيرعضو اين كنوانسيون كه يك گواهينامه ساليانه براي عضو صادركننده تهيه كرده است. آن گواهينامه بايد مشخص كننده كاربرد مورد نظر مواد شيميايي بوده و شامل شرحي باشد كه با توجه به آن ماده شيميايي، كشور واردكننده متعهد شده است به: الف- حفاظت از سلامت انسان و محيط زيست از طريق اتخاذ تدابير لازم براي كاهش يا حذف انتشار. ب- انطباق با مقررات بند (1) ماده (6) و ج- انطباق در جاي مناسب با …

هر عضو كه داراي يك يا بيش‌تر طرح رسيدگي و ارزيابي براي آفت‌كشهاي جديد يا يك ماده شيميايي صنعتي جديد باشد، بايد تدابيري را براي جلوگيري از توليد و كاربرد آفت‌كشها و مواد شيميايي صنعتي جديد به منظور قانونمند كردن اين مواد انجام دهد، به نحوي كه با توجه به معيار موجود در بند «1» ضميمه (د) از بروز خصوصيات مخرب آلاينده‌هاي آلي پايدار ممانعت به عمل آورد.

4. هر عضو كه داراي يك يا بيش‌تر طرح رسيدگي و ارزيابي براي آفت‌كشها يا مواد شيميايي صنعتي مي‌باشد بايد در جاي مناسب با در نظر گرفتن معيار موجود در بند (1) ضميمه (د)، ارزيابي آفت‌كشها يا مواد شيميايي صنعتي كه اخيراً مورد استفاده قرار گرفته‌اند را مورد ملاحظه قرار دهد.

5. به جز مواردي كه در اين كنوانسيون آورده شده، بندهاي «1» و «2» نبايد براي مقاديري از مواد شيميايي كه در تحقيقات مقياس آزمايشگاهي يا مواردي كه به عنوان استاندارد مرجع مورد استفاده قرار مي‌گيرند، رعايت گردد.

6. هر عضو كه داراي معافيتهاي ويژه بر طبق ضميمه (الف) يا معافيت ويژه يا يك منظور قابل قبول بر طبق ضميمه (ب) باشد، بايد اقدامات مناسب را براي حصول اطمينان از هرگونه توليد و كاربرد برطبق اين معافيت يا منظور كه به روشي انجام مي‌شود تا از تماس مستقيم با انسان و رها شدن در محيط زيست جلوگيري نمايد يا آن را كاهش دهد، انجام دهد. براي كاربردهاي خاص يا مقاصد قابل قبول كه سبب انتشار عمدي مواد در محيط زيست به واسطه استفاده متداول آن مي‌گردد، اين مواد منتشره بايد در حداقل ممكن بوده، يا منطبق با استاندارد و دستورالعملهاي كاربردي مورد شناسائي قرار گيرد.

ثبت معافيت ويژه

1. ثبت اطلاعات به منظور شناسايي اعضايي كه معافيت ويژه مندرج در ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) دارند، ايجاد گرديده است. اين ثبت اطلاعات، اعضائي كه از شروط ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) استفاده مي‌كنند را شامل نمي‌شود كه مي‌تواند توسط تمامي اعضاء اجرا گردد. عمل ثبت بايد توسط دبيرخانه كنوانسيون انجام شده و براي عموم قابل دسترسي باشد.

الف) فهرستي از انواع معافيت ويژه تهيه شده براساس ضميمه‌هاي (الف) و (ب). ب) فهرستي از اعضا كه يك معافيت ويژه مندرج در ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) دارند. ج) فهرستي از تاريخ سررسيد براي هر معافيت ويژه ثبت شده.

3. هر كشور مي‌تواند از طريق تسليم يك نامه به دبيرخانه، براي ثبت يك يا انواع بيش‌تر معافيت ويژه مندرج در ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) اقدام نمايد.

4. به جز در زماني كه تاريخ زودتر توسط عضو در برگه ثبت مشخص شده، يا يك متمم پيرو بند (7) اين ماده اعطاء گردد، تمامي معافيتهاي ويژه ثبت شده بايد پنج سال پس از تاريخ لازم‌الاجرا شدن كنوانسيون در ارتباط با مواد شيميايي مذكور باطل گردد.

5. در اولين اجلاس، مجمع اعضاء بايد درخصوص روش بازنگري براي موارد ثبت تصميم‌گيري نمايد.

6. قبل از بازنگري درخصوص ثبت، عضو مورد نظر بايد يك گزارش توجيهي دال بر ادامه نياز به ثبت آن معافيت به دبيرخانه تسليم نمايد. اين گزارش بايد توسط دبيرخانه به تمامي اعضاء ارائه گردد. بازنگري يك ثبت بايد براساس تمامي اطلاعات موجود انجام گردد. نهايتاً مجمع اعضاء مي‌تواند توصيه‌هايي به عضو مورد نظر به صورت راهكارهاي مناسب ارائه دهد.

7. مجمع اعضاء مي‌تواند براساس درخواست هر عضو، در خصوص تمديد تاريخ سررسيد يك معافيت ويژه براي يك دوره حداكثر پنج ساله اقدام نمايد. در ارتباط با اين تصميم‌گيري، بايد شرايط خاص اعضاي كشورهاي در حال توسعه و اعضاء با اقتصاد در حال گذر نيز لحاظ گردد.

8. يك عضو مي‌تواند در هر زمان معافيت ويژه ثبت شده را از طريق تسليم يك نامه به دبيرخانه پس بگيرد، اين باز پس‌گيري بايد در تاريخ قيد شده در نامه مذكور مورد ترتيب اثر قرار گيرد.

9. در صورتي كه هيچكدام از اعضاء براي نوع خاصي از معافيتها ثبت‌نام ننمايد، هيچگونه ثبت جديد نبايد انجام شود.

تدابير لازم براي كاهش يا حذف انتشار از طريق توليد غيرعمدي هر عضو بايد حداقل تدابير زير را به منظور كاهش كل انتشار انجام شده از طريق منابع ناشي از فعاليت‌هاي انساني براي هركدام از مواد شيميايي مندرج در ضميمه (ج) با هدف كاهش آن‌ها و در صورت امكان جلوگيري نهايي انجام دهد. اين تدابير عبارتند از:

تهيه يك طرح اقدام يا در صورت امكان يك طرح اقدام منطقه‌اي يا بخشي ظرف دو سال پس از لازم‌الاجرا شدن كنوانسيون كه متعاقباً آن را به عنوان بخشي از طرح استقرار تعيين شده در ماده (7) اجرا نمايد. اين طرح به منظور شناسايي، تعيين خصوصيات و محلهاي انتشار مواد شيميايي مندرج در ضميمه (ج) و براي تسهيل استقرار جزءهاي (ب) الي (هـ) طراحي مي‌شود. طرح اقدام بايد شامل عناصر زير باشد: 1. برآوردي از منابع انتشار موجود و قبلي شامل تهيه و نگهداري سياهه منابع و برآورد مقادير انتشار كه با توجه به دسته‌بندي منابع تعيين شده در ضميمه (ج) انجام مي‌شود. 2. برآوردي از وضعيت قوانين و استراتژيهاي مرتبط عضو براي مديريت انتشار اين مواد. 3. تعيين خط ‌مشي به منظور رعايت الزامات اين بند، كه براساس برآوردهاي بندهاي (1) و (2) انجام مي‌شود. 4. ارتقاء سطح تعليم و تربيت با توجه به آگاهي از استراتژيها. 5. انجام بازنگري هر پنج ساله براي اين استراتژيها و ميزان موفقيت آنها در رعايت الزامات اين بند، كه اين بازنگري‌ها بايد در گزارش‌هاي تسليم شده مطابق ماده (15) قيد گردد. 6. زمانبندي براي استقرار طرح اقدام، شامل استراتژيها و تدابيري كه در آن تعيين شده‌اند.

ترويج بكارگيري تدابير ممكن و عملي موجود كه مي‌تواند دستيابي به يك سطح واقعي و معنادار براي كاهش انتشار يا جلوگيري منابع را تسريع بخشد.

تروج توسعه و در جايي كه مناسب باشد، الزام به كاربرد مواد جايگزين يا محصولات و فرايندهاي اصلاح شده، به منظور جلوگيري از تشكيل و انتشار مواد شيميايي مندرج در ضميمه (ج)، كه با توجه به رهنمودهاي كلي درخصوص فعاليتهاي جلوگيري و كاهش انتشار در ضميمه (ج) و راهنماهاي فني كه توسط مجمع اعضاء تأييد شده است.

د ) ترويج و بر طبق زمانبندي استقرار طرح اقدام، الزام به كاربرد بهترين روشهاي موجود براي منابع جديد برطبق دسته‌بندي منابع كه يك عضو به عنوان تضمين آن اقدامات در طرح اقدام با يك تأكيد خاص به چارچوب منابع تعيين شده در قسمت دوم ضميمه (ج)، تعيين كرده است. در هر صورت، اقدام با يك تأكيد خاص به چارچوب مندرج در قسمت دوم آن ضميمه بايد در حداقل زمان ممكن به صورت مرحله‌اي اجرا گردد. اما اين موضوع نبايد بيش از چهار سال پس از لازم‌الاجرا شدن كنوانسيون براي آن عضو طول بكشد. براي چارچوب تعيين شده، اعضا بايد كاربرد بهترين اقدامات انجام شده زيست محيطي را گسترش دهند. در هنگام اجراي بهترين روشهاي موجود و بهترين تجربيات زيست محيطي اعضاء بايد به رهنمودهاي عمومي درخصوص اقدامات جلوگيري و كاهش انتشار در ضميمه (ج) توجه نموده و راهنماهاي فني درخصوص بهترين روشهاي موجود و بهترين تجربيات زيست محيطي نيز بايد از طريق تصميم‌گيري مجمع اعضاء به روز گردد.

ه ـ ) گسترش استفاده از بهترين روشهاي موجود و بهترين تجربيات زيست محيطي طبق طرح اقدام: 1. براي منابع موجود قيد شده در دسته‌بندي منابع مندرج در بخش دوم ضميمه (ج) و دسته‌بندي منابع نظير آنهايي كه در قسمت سوم همان ضميمه قيد گرديده و 2. براي منابع جديد با توجه به دسته‌بندي منابع نظير آنچه كه در بخش سوم ضميمه (ج) قيد گرديده در صورتي كه يك عضو در جزء «هـ» قيد نشده باشد. در هنگام تدارك بهترين روشهاي موجود و بهترين تجربيات زيست محيطي، اعضاء بايد به رهنمودهاي كلي مرتبط با اقدامات كاهش و جلوگيري از انتشار قيد شده در ضميمه (ج) توجه نمايند. دستورالعمل‌هاي فني درخصوص بهترين روشهاي موجود و بهترين اقدامات انجام شده زيست محيطي بايد از طريق تصميم‌گيري مجمع اعضاء به روز گردد.

از نظر اين بند و ضميمه (ج): جزء#1. «بهترين روشهاي موجود» به معناي مؤثرترين و پيشرفته‌ترين مرحله در توسعه فعاليتها و روشهاي بهره‌برداري از آنها مي‌باشد كه بيانگر تجربيات مفيد به دست آمده از برخي روش‌ها براي طراحي اصولي محدوديت‌هاي انتشار مي‌باشد كه براي جلوگيري و در جائايي كه مقدور نيست به صورت كلي كاهش انتشار مواد شيميايي مندرج در قسمت اول ضميمه (ج) و اثر آنها روي محيط زيست به طور كلي مي‌باشد. در اين خصوص: جزء#2. «فنون» كه شامل هر دو نوع فناوري استفاده شده و در حال استفاده است كه تأسيسات بر پايه آن طراحي، ساخته، نگهداري، بهره‌برداري و از رده خارج مي‌گردد. جزء#3. «در دسترس بودن فناوريها» به معناي آن دسته از فناوريها است كه براي بهره‌برداري قابل دستيابي بوده و در مقياسي وسيع وجود داشته كه در بخش صنايع مرتبط، تحت شرائط حياتي فني و اقتصادي با در نظر گرفتن هزينه‌ها و مزايا براي اجرا مجاز شمرده مي‌شوند و جزء#4. «بهترين» به معناي مؤثرترين در دستيابي به يك سطح عمومي بالا براي حفاظت محيط زيست به طور كلي بوده. جزء#5. «بهترين تجربيات زيست محيطي» به معناي كاربرد تركيبي از مناسبترين استراتژيها و اقدامات كنترلي زيست محيطي مي‌باشد. جزء#6. «منابع جديد» به معناي هر منبع كه به نحو مطلوب ساخته شده يا جايگزين گرديده اطلاق مي‌شود كه حداقل يك سال پس از تاريخ: الف- لازم‌الاجرا شدن كنوانسيون براي عضو مورد…

مقادير حد انتشار يا استانداردهاي اجرايي مي‌تواند توسط يك عضو براي عمل به تعهدات آن جهت دستيابي به بهترين روشهاي موجود تحت اين بند استفاده گردد.

اقدامات لازم براي كاهش يا جلوگيري انتشار آلودگي از وسائل از كارافتاده و پسماندها

1. هر عضو به منظور حصول اطمينان از اينكه وسائل ازكارافتاده تشكيل شده يا از حاوي مواد شيميايي مندرج در ضميمه (الف) يا (ب) و پسماندها شامل محصولات وسائلي كه به صورت زائد در مي‌آيند، تشكيل شده، حاوي يا آلوده‌ شده با يكي از مواد شيميايي مندرج در ضميمه‌هاي (الف)، (ب) يا (ج) مي‌باشند، از طريق يك روش حافظ سلامت انسان و محيط زيست مديريت مي‌شوند، بايد: جزء#*الف*- خط مشي مناسب به منظور شناسايي موارد زير دارا باشد: (1) - وسائل ازكارافتاده تشكيل شده يا حاوي مواد شيميايي مندرج در ضميمه (الف) يا (ب) (2) - محصولات و وسائلي كه در حال استفاده مي‌باشند و پسماندهاي تشكيل شده، حاوي يا آلوده شده با يك ماده شيميايي مندرج در ضميمه‌هاي (الف)، (ب) و (ج). جزء#*ب*- تا حد امكان، وسائل ازكارافتاده تشكيل شده يا حاوي مواد شيميايي مندرج در ضميمه (الف) يا (ب) براساس خط مشي بيان شده در جزء (الف) را شناسايي نمايد. جزء#*ج*- وسائل ازكارافتاده به نحو مناسب از طريق يك روش زيست محيطي جامع، امن و كارا مديريت گردد. وسائل ازكارافتاده حاوي مواد شيميايي مندرج در ضميمه (الف) يا (ب) پس از اينكه برطبق معافيت ويژه تعيين شده در ضميمه (الف) يا هر معافيت ويژه يا هدف قابل قبول تعيين شده در ضميمه (ب) مجاز به استفاده نيستند، به جز وسائل ازكارافتاده‌اي كه به منظور صادرات برطبق بند (2) ماده (3) مجاز شمرده شده‌اند.، بايد به عنوان پسماند ب…

2. مجمع اعضاء بايد با بخشهاي مناسب كنوانسيون بازل درخصوص كنترل نقل و انتقالات برون مرزي پسماندهاي ويژه و دفع آنها همكاري نزديك داشته باشد تا در اين ميان: الف- اندازه يا سطح لازم براي تخريب يا تغيير ماهيت برگشت‌ناپذير به منظور حصول اطمينان از عدم بروز خصوصيات آلاينده‌هاي آلي پايدار به شكلي كه در بند (1) ضميمه (د) مشخص شده ايجاد گردد. ب- تعيين گردد منظور از روشهاي دفع صحيح زيست محيطي كه در بالا به آن اشاره شد، چه مي‌باشد و ج) تلاش گردد تا غلظت مواد شيميايي مندرج در ضميمه‌هاي (الف)، (ب) و (ج) آن طوري كه در شق (2) جزء (د) بند (1) از ضميمه (د) بدان اشاره شده، به نحو مناسب ايجاد گردد.

طرحهاي اجرائي

الف- طرحي را براي اجراي تعهدات خود به موجب اين كنوانسيون تدوين و براي اجراي آن تلاش نمايد. ب- طرح اجرايي خود را ظرف دو سال از تاريخ لازم‌الاجرا شدن كنوانسيون براي آن كشور، به مجمع اعضاء تسليم نمايد، و ج- به صورتي مناسب طرح اجرايي خود را بر اساس جدول زماني و به شكلي كه با تصميم مجمع اعضاء مشخص خواهدشد مورد بازنگري قرار داده و به روز درآورد.

2. اعضاء به طور مستقيم يا از طريق سازمانهاي منطقه‌اي، زير منطقه‌اي و جهاني در جاي مناسب همكاري نموده و با گروههاي مرتبط و مسؤول ملي خود از جمله گروههاي زنان و گروههاي درگير در امر بهداشت كودكان به منظور تسهيل تدوين، اجرا و به روز درآوردن طرح‌هاي اجرايي آنان مشورت نمايد.

3. اعضاء بايد به منظور كاربرد و در جاي مناسب ايجاد ابزار لازم براي وحدت نظر در طرحهاي اجرايي ملي براي آلاينده‌هاي آلي پايدار براي تعيين خط مشي توسعه پايدار خود تلاش نمايند.