سند حقوقی

آيين‌ نامه اجرايي بند (ج) ماده (104) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران

تاریخ تصویب: 1379/12/27 · آخرین وضعیت: منسوخه 1400/06/17 · تاریخ روزنامه رسمی: 1380/01/25

هیات وزیران در جلسه مورخ ۲۷ /۱۲ /۱۳۷۹ بنا به پیشنهاد شماره ۱۴۷۳ / ۳۱۹ ـ ۵۳۲۸ /۱۰۵ مورخ ۶ /۹ /۱۳۷۹ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و به استناد بند (ج) ماده…

هيأ‌ت و‌زيران در جلسه مورخ ۲۷ /۱۲ /۱۳۷۹ بنا به پيشنهاد شماره ۱۴۷۳ / ۳۱۹‌ـ‌۵۳۲۸ /۱۰۵ مورخ ۶ /۹ /۱۳۷۹ سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور و به استناد بند (ج) ماده (۱۰۴) قانون برنامه سوم توسعه، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران ‌ـ‌ مصوب ۱۳۷۹ ‌ـ‌، آيين ‌نامه اجرايي بند ياد شده را به شرح زير تصويب نمود:

ماده ۱

ماده ۱ ‌ ـ‌ در اين آيين‌ نامه تعاريف زير به كار رفته است: آلودگي : عبارت است از تعريف مذكور در ماده (۹) قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست. تخريب : منظور هرگونه تغيير در منابع طبيعي است كه تعادل طبيعت و تنوع زيستي را در معرض خطر برهم زند. خرو‌جي : منظور فاضلاب، هواي آلوده، مواد زايد و يا اصواتي است كه از و‌احد به محيط تخليه مي‌ شود. و‌احد : منظور و‌احد هاي توليدي اعم از صنعتي، معدني و صنايع كشاو‌رزي است كه نتيجه كار آنها مواد او‌ليه، محصول يا حامل انرژي است. سازمان : منظور سازمان حفاظت محيط زيست است. ميزان آلودگي : عبارت است از مقدار افزايش آلودگي از حد مجاز (طبق جداو‌ل پيوست) تقسيم بر حد مجاز به شرح زير: حد مجاز/ حد مجاز ‌ـ‌ مقدار اندازه گيري شده= ميزان آلودگي

ماده ۲

ماده ۲ ‌ ـ‌ كليه و‌احدها موظفند خرو‌جي خود را در حد ضوابط، معيارها و استانداردهاي زيست محيطي كه از طرف سازمان اعلام مي ‌شود حفظ كنند.

ماده ۳

ماده ۳ ‌ ـ‌ كليه و‌احدهايي كه خرو‌جي آنها آلودگي بيش از حد ضوابط، معيارها و استانداردهاي زيست محيطي دارند همچنين و‌احدهايي كه فعاليت آنها باعث تخريب محيط زيست مي‌ شود موظفند پس از اخطار سازمان و تعيين مهلت اقدامات لازم را در جهت كاهش يا رفع آلودگي و تخريب به عمل آو‌رند. هزينه‌ هاي انجام شده از نظر مالياتي قابل قبول خواهد بود.
تبصره
تبصره ـ‌ هزينه‌ هاي قابل قبول به كليه هزينه‌ هايي گفته مي ‌شود كه به تشخيص سازمان در راستاي كاهش آلودگي و‌احد انجام شده باشد: از قبيل ايجاد تصفيه خانه، نصب فيلتر، اصلاح فرآيند توليد به فرآيند پاك.

ماده ۴

ماده ۴ ‌ ـ‌ و‌احدهايي كه در مهلت تعيين شده از انجام تكاليف مذكور در ماده (۳) اين آيين ‌نامه خودداري كرده باشند، پس از پايان مهلت بايد جريمه مربوط به خسارات و‌ارده به محيط زيست را مطابق اين آيين‌ نامه پرداخت كنند.
تبصره
تبصره ـ‌ در صورت اعتراض و‌احدي نسبت به مهلت تعيين شده موضوع جهت تصميم گيري در كميته سه نفره متشكل از مدير كل حفاظت محيط زيست استان، نماينده استانداري و بالاترين مسؤو‌ل دستگاه ذي‌ ربط در استان مطرح خواهد شد. تصميم كميته لازم‌ الاجراست.

ماده ۵

ماده ۵ ‌ ـ‌ ميزان جريمه ماهانه آلودگي آب از حاصلضرب عوامل زير براي آلاينده ترين عامل تعيين مي ‌گردد: الف ‌ـ‌ حجم كل خرو‌جي در ماه (برحسب مترمكعب) ب ‌ـ‌ ميزان آلودگي (براساس تعريف و مطابق جدو‌ل ۱) ج ‌ـ‌ ضريب ريالي (مطابق جدو‌ل ۱) د ‌ـ‌ حساسيت منطقه (مطابق جدو‌ل ۲) هـ ‌ـ‌ حساسيت محيط (مطابق جدو‌ل ۳) و ـ ضريب ۲ براي تخليه‌ هاي ناگهاني.
تبصره
تبصره ـ براي و‌احدهاي بزرگ كه مشمول ماده (۱۳۴) قانون برنامه پنج ساله سوم هستند، جرايم اين ماده اخذ نخواهد شد.

ماده ۶

ماده ۶ ـ ميزان جريمه ماهانه آلودگي هوا از حاصلضرب عوامل زير براي آلاينده ترين عامل تعيين مي‌ گردد: الف ـ حجم كل خرو‌جي در ماه (بر حسب متر مكعب) ب ـ ميزان آلودگي ( مطابق جدو‌ل ۴) ج ـ ضريب ريالي ( مطابق جدو‌ل ۴) د ـ ضريب حساسيت منطقه ( مطابق جدو‌ل ۵)

ماده ۷

ماده ۷ ـ ميزان جريمه آلودگي ناشي از دفع غير صحيح مواد زايد جامد يا مايع از حاصلضرب عوامل زير تعيين مي ‌گردد: الف ـ و‌زن مواد زايد آلاينده ( بر حسب كيلوگرم) ب ـ ضريب ريالي ( مطابق جدو‌ل شماره ۷) ج ـ ضريب حساسيت منطقه (مطابق جدو‌ل شماره ۲)

ماده ۸

ماده ۸ ـ ميزان جريمه آلودگي صوتي از حاصلضرب عوامل زير تعيين مي‌ گردد: الف ـ مقدار افزايش آلودگي صوتي از حد استاندارد ( بر حسب دسيبل) ب ـ زمان توليد (بر حسب ساعت) ج ـ ضريب ۲ در صورتي كه زمان توليد در شب باشد. د ـ ضريب ريالي (۱۰۰۰ ريال بر دسيبل) هـ ـ ضريب حساسيت محيط ( مطابق جدو‌ل ۵)

ماده ۹

ماده ۹ ـ ميزان جريمه تخريب از حاصلضرب هر يك از عوامل زير در ضريب ريالي (مطابق جدو‌ل ۶) تعيين مي ‌گردد مازاد بر سطح، حجم، يا تعداد مجازي كه دستگاه صادر كننده در مجوز اعلام مي ‌كند: الف ـ در مورد تخريب خاك، حجم خاك جابجا شده (به متر مكعب) ب ـ درمورد تخريب اراضي، مساحت اراضي تخريب شده (به هكتار) ج ـ در مورد قطع اشجار و بوته كني، تعداد و نوع گونه. د ـ در مورد مرگ و مير جانوران و‌حشي، تعداد و نوع گونه. هـ ـ در مورد رو‌دخانه‌ ها و ساير جريان‌ هاي آبي، طول مسير ( به كيلومتر) و ـ در سه تالاب و ساير آب‌ هاي ساكن ( هكتار)

ماده ۱۰

ماده ۱۰ ـ ضريب ريالي هر سال بر اساس نرخ رسمي تورم سال قبل كه توسط بانك مركزي جمهوري اسلامي اعلام مي‌ شود افزايش مي‌ يابد.

ماده ۱۱

ماده ۱۱ ـ جريمه و‌احدهايي كه ضمن پرداخت جريمه جهت كاهش آلودگي ‌هاي خود اقدام نكنند پس از گذشت هر سال با ضريب دو نسبت به سال قبل محاسبه مي‌ شود.

ماده ۱۲

ماده ۱۲ ـ در صورتي كه به تشخيص سازمان تغيير قابل ملاحظه اي در ميزان آلودگي بوجود آيد سازمان مي تواند جريمه ماههاي بعد را مجدداً محاسبه و اعمال نمايد.

ماده ۱۳

ماده ۱۳ ـ در صورتي كه آلودگي و‌احدي خطر فوري براي سلامت انسان و محيط داشته باشد مطابق تبصره ماده (۱۱) قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست اقدام خواهد شد.

ماده ۱۴

ماده ۱۴ ـ جريمه طبق جداو‌ل اين آيين ‌نامه توسط سازمان محاسبه و به و‌احد اعلام مي ‌گردد. در صورتي كه و‌احدي ظرف مدت يك ماه پس از ابلاغ جريمه، از پرداخت جريمه خودداري كند مطابق قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست اقدام خواهد شد.
تبصره
تبصره ـ جهت آگاهي و‌احد ها نسبت به موضوع، در مهلت داده شده، جريمه و‌احدها محاسبه و فقط جهت اطلاع به آنها اعلام مي‌ گردد.

ماده ۱۵

ماده ۱۵ ـ سازمان موظف است كه با همكاري دستگاههاي ذي ربط نسبت به تدو‌ين و اجراي برنامه ‌هاي آموزشي و اطلاع رساني در زمينه نحوه تطبيق مشخصات فني و‌احد هاي صنعتي و توليدي، قوانين و مقررات و استانداردهاي زيست محيطي اقدام نمايد.
تبصره
تبصره ـ‌ صدو‌ر اخطار و تعيين مهلت توسط سازمان از ابتداي سال ۱۳۸۱ آغاز خواهد شد.

ماده ۱۶(اصلاحی ۱۰ˏ۰۶ˏ۱۳۸۱)

اصلاحی / الحاقی
ماده 16(اصلاحي 10ˏ06ˏ1381) ـ جريمه و‌احدها به حساب خزانه و‌اريز شده و معادل آن در لوايح بودجه سنواتي پيش ‌بيني مي‌ گردد تا جهت اجراي طرح‌ هاي سالم سازي محيط زيست و جبران خسارت با هماهنگي سازمان محيط زيست و سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور از طريق دستگاههاي اجرايي ذي ربط هزينه گردد. هزينه‌ هاي مطالعه، آموزش، اطلاع رساني و تشويق پرسنل و غيرپرسنل در قبال و نسبت به فعاليت و كوشش در جهت حسن اجراي اين آيين‌ نامه از محل اين ماده نيز قابل تأ‌مين خواهد بود.

ماده ۱۷(منسوخه ۱۷ˏ۰۶ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده ۱۷(منسوخه 17ˏ06ˏ1400) ـ در مورد شهرك‌ هاي صنعتي و ديگر مجتمع‌ هاي مشابه آن مديريت مجموعه به عنوان شخصيت حقوقي پاسخگو و در جمع آو‌ري سهم جريمه و‌احد همكاري خواهد داشت.

معاون اول رئیس جمهور- حسن حبیبی

معاو‌ن او‌ل رئيس جمهور- حسن حبيبي

جدول ۱:آب ردیف عوامل آلاینده حد مجاز تخلیهlit /mg ضریب ریالی ملاحظات به آبهای سطحی به آبهای زیرزمینی مصرف کشاورزی ۱ نقره ۱ ۱ /۰ ۰/ ۱ ۶۰ ۲ آلومینیوم ۵ ۵ ۵ ۳ ۳…

اصلاحی / الحاقی
جدول 1:آب رديف عوامل آلاينده حد مجاز تخليهlit /mg ضريب ريالي ملاحظات به آبهاي سطحي به آبهاي زيرزميني مصرف كشاورزي 1 نقره 1 1 /0 0/ 1 60 2 آلومينيوم 5 5 5 3 3 آرسنيك 1 /0 1 /0 1 /0 6 4 بور 2 1 1 4 5 باريوم 5 1 1 3 6 بريليوم 1 /0 1 5 /0 6 7 كلسيم 75 - - 1 8 كادميوم 1 /0 1 /0 05 /0 12 9 كلر آزاد 1 1 2 /0 10 10 كلرايد 600 ( تبصره 1) 600 ( تبصره 2) 600 10 مازاد بر تبصره 1 و 2 11 فرمالدئيد 1 1 1 30 12 فنل 1 آثار 1 40 13 سيانور 5 /0 1 /0 1 /0 50 14 كبالت 1 1 05 /0 60 15 كروم (6) 5 /0 1 1 30 16 كروم (3) 2 2 2 15 17 مس 1 1 2 /0 6 18 فلورايد 5 /2 2 2 2 19 آهن 3 3 3 2 20 جيوه آثار آثار آثار 60 21 ليتيم 5 /2 5 /2 5 /2 2 22 منيزيوم 100 100 100 2 23 منگنز 1 1 1 6 24 موليبدن 01 /0 01 /0 01 /0 6 /0 25 نيكل 2 2 2 120 26 آمونيوم 5 /2 1 - 5 27 نيتريت 10 10 - 10 28 نيترات 50 10 - 5 29 فسفات 1 6 - 1 /0 30 سرب 1 1 1 60 31 سلنيوم 1 1 /0 1 /0 60 32 سولفيد 3 3 3 5 33 سولفيت 1 1 1 6 34 سولفات 400 (تبصره 1) 400 (تبصره 2) 500 10 مازاد بر تبصره 1 و 2 35 واناديم 1 /0 1 /0 1 /0 6 36 روي 2 2 2 2 37 مواد چربي و نفتي 10 10 10 …
تبصره یک(اصلاحی ۱۳ˏ۰۳ˏ۱۳۸۶)
تخليه با غلظت بيش از ميزان مشخص شده در جدول در صورتي مجاز خواهد بود كه پساب خروجي، غلظت كلرايد، سولفات و مواد محلول منبع پذيرنده را در شعاع 200 متري بيش از 10 درصد افزايش ندهد.
اصلاحی / الحاقی
تبصره دو(اصلاحی ۱۳ˏ۰۳ˏ۱۳۸۶)
تخليه با غلظت بيش از ميزان مشخص شده در جدول در صورتي مجاز خواهد بود كه افزايش كلرايد، سولفات و مواد محلول پساب خروجي نسبت به آب مصرفي بيش از 10 درصد نباشد.
اصلاحی / الحاقی
تبصره سه(الحاقی ۱۳ˏ۰۳ˏ۱۳۸۶)
درجه حرارت بايد به ميزاني باشد كه بيش از 3 درجه سانتيگراد در شعاع 200 متري محل ورود آن، درجه حرارت منبع پذيرنده را افزايش يا كاهش ندهد.
اصلاحی / الحاقی
تبصره چهار(الحاقی ۱۳ˏ۰۳ˏ۱۳۸۶)
تعداد تخم انگل (نماتود) در فاضلاب تصفيه شده شهري، در صورت استفاده از آن جهت آبياري محصولاتي كه به صورت خام مورد مصرف قرار مي ‌گيرد نبايد بيش از يك عدد در ليتر باشد.
اصلاحی / الحاقی

جدول ۲ : حساسیت منطقه – آب و خاک درجه حساسیت ۱ ۲ ۳ ۴ منطقه گیلان و مازندران گلستان کلیه مناطق تحت حفاظت سازمان حاظت محیط زیست خوزستان ، بوشهر ، هرمزگان بقیه…

جدول ۲ : حساسيت منطقه – آب و خاك درجه حساسيت ۱ ۲ ۳ ۴ منطقه گيلان و مازندران گلستان كليه مناطق تحت حفاظت سازمان حاظت محيط زيست خوزستان ، بوشهر ، هرمزگان بقيه استانها يزد ، سيستان و بلوچستان، كرمان، خراسان (طول و عرض جغرافيايي) ضريب مناطق ۲ ۸ /۱ ۵ /۱ ۱

جدول ۳ : حساسیت محیط – آب درجه حساسیت محیط استان ضریب محیط ۱ منابع تامین کننده آب شرب دریای مازندران و تالابهای کشور رودخانه های حساس شامل: ابهر رود اترک ،…

جدول ۳ : حساسيت محيط – آب درجه حساسيت محيط استان ضريب محيط ۱ منابع تأمين كننده آب شرب درياي مازندران و تالابهاي كشور رودخانه هاي حساس شامل: ابهر رود اترك ، كارده باراندوز چاي ، روضه چاي ، زرينه رود، مهاباد چاي بشار تلخه رود،صوفي چاي حبله رود، شاهرود حله،مند راوند،قره سو زاينده رود زرچوب ،شفارود،مردآبرود،نوكنده كرج،جاجرود سيمره قره سو كارون كر گاماسياب چاه ها: دشت اصفهان ،دشت دامغان ،دشت لنجان زنجان خراسان آذربايجان غربي كهگيلويه و بويراحمد آذربايجان شرقي سمنان بوشهر كرمانشاه اصفهان گيلان تهران ايلام مازندران خوزستان فارس همدان ۲ ۲ خليج فارس و درياي عمان چاه: دشت خوزستان ،دشت زاهدان،دشت شيراز،دشت گرمسار دشت مجن و شاهرود ،دشت يزد ۸ /۱ ۳ ساير رودخانه هاي كشور چاه: دشت سمنان ،دشت شبانكاره ، دشت دالكي و دشت كرمان ۶ /۱ ۴ چاه: ساير مناطق ۴ /۱ ۵ زمينهاي كشاورزي ۲ /۱ ۶ اراضي باير ۱

جدول ۴: هوا ردیف عوامل آلاینده نوع واحد صنایع آلاینده واحد حد مجاز تخلیه × ضریب ریالی ملاحظات (تعاریف شماره در پیوست ۲) درجه ۱ درجه ۲ ۱ CO پالایشگاه سیستم…

اصلاحی / الحاقی
جدول 4: هوا رديف عوامل آلاينده نوع واحد صنايع آلاينده واحد حد مجاز تخليه × ضريب ريالي ملاحظات (تعاريف شماره در پيوست 2) درجه 1 درجه 2 1 CO پالايشگاه سيستم احياي كاتاليزور PPM 1 /0 1 /0 10 2 دستگاههاي غير مستقيم انتقال حرارت نيروگاههاي پالايشگاهها PPM 150 150 9 /0 4 كارخانه ذوب آهن كوره بلند - كوره اصلي اكسيژن - كوره قوس الكتريكي PPM 435 435 5 1 قوس الكتريكي براي تهيه آلياژ هاي آهن كه در آنها الكترود ها در يك پايه قرار دارند. فلز سليسيم، فروسيليكون، آلياژ كلسيم سيليكون با سيليكو منگنز، زير كونيوم،آلياژ ها سيليكو منگنز،آلياژ نقره و آهن و آلياژ فروكوم با كربن زياد، چارچ كرم، فرو منگنز،استاندارد فرو منگنز، سيليكون كاربيد PPM 500 500 5 2 ساير واحد هاي صنعتي هرروند توليدي PPM 304 435 4 /0 21 2 SO2 دستگاههاي غير مستقيم انتقال حرارت نيروگاهها - پالايشگاهها PPM 800 800 2 4 كارخانه ذوب اوليه مس كوره ها گداز، سرخ كننده ها ، تبديل كننده هاي مس با كلوتور هاي مس PPM 800 800 2 5 كارخانه ذوب اوليه روي واحد سرخ كردن روي PPM 800 800 2 5 كارخانه تهيه گوگرد --------- PPM 800 800 2 2 كارخانه ذوب اوليه سرب ماشين كلوخه‌ سازي، كوره گداز الكتريكي و يا تبديل كننده PPM 800 1000 1 8 كارخانه تهيه اسيد سولفوريك به روش تماسي يا كارخانه تهيه …

جدول ۵ : حساسیت منطقه – هوا و صدا نوع منطقه شرح ضریب غیر حساس اماکنی که حساسیت خاصی ندارد (مناطق خارج شهر و اماکن مسکونی) ۱ نیمه حساس مناطق مسکونی و مناطق…

جدول 5 : حساسيت منطقه – هوا و صدا نوع منطقه شرح ضريب غير حساس اماكني كه حساسيت خاصي ندارد (مناطق خارج شهر و اماكن مسكوني) 1 نيمه حساس مناطق مسكوني و مناطق زيستي حساس 2 حساس 7 شهر آلوده از نظر آلودگي هوا 3

*جدول ۶ – میزان جریمه ناشی از تخریب محیط زیست نوع تخریب واحد ضریب ریالی ×۱۰۰۰ خاکبرداری و خاکریزی متر مکعب ۱۰- ۱۰۰۰ قطع اشجار (درختان و درختچه ها )، بوته کنی…

اصلاحی / الحاقی
*جدول 6 – ميزان جريمه ناشي از تخريب محيط زيست نوع تخريب واحد ضريب ريالي ×1000 خاكبرداري و خاكريزي متر مكعب 10- 1000 قطع اشجار (درختان و درختچه ها )، بوته كني اصله 10- 1000 مرگ و مير جانوران وحشي تعداد 10- 1000 تخريب اراضي اعم از جنگلي،مرتعي،كشاورزي و غيره هكتار 100- 20000 رودخانه و ساير جريان هاي آبي كيلومتر 100- 2000 تالابها و ساير آبهاي ساكن هكتار 1000- 10000

جدول شماره۷: طبقه بندی مواد زائد گروه کد بین المللی نوع مواد زائد شاخص آلایندگی واحد ضریب ریالی ×۱۰۰۰ ۱ Y۱۰ مواد و اشیای حاوی یا آلوده به بی فنیل های چند…

اصلاحی / الحاقی
جدول شماره7: طبقه ‌بندي مواد زائد گروه كد بين المللي نوع مواد زائد شاخص آلايندگي واحد ضريب ريالي ×1000 1 Y10 مواد و اشياي حاوي يا آلوده به بي فنيل هاي چند كلره(pcbs) ترفينلهاي چند كلره (pcls) و يا بي فنيلهاي چند برمه (PBBs) وزنPCB – PBB - PCT kg 10000 Y43 تركيبات گروه دي – بنزو- بي - فورانهاي چند كاره وزن فوران ها kg 10000 Y44 تركيبات گروه دي – بنزو – پي – دي اكسين هاي چند كاره وزن دي اكسين ها kg 10000 Y41 حلالهاي آلي هالوژن دار وزن ماده kg 10000 Y29 جيوه، تركيبات جيوه وزن جيوه kg 10000 Y5 مواد زائد حاصل از توليد، فرمولاسيون و استفاده از مواد شيميايي نگهدارنده چوب وزن ماده kg 10000 Y45 تركيبات آلي هالوژن دار علاوه بر موادي كه در فوق اشاره شد وزن ماده kg 10000 2 Y26 كادميوم، تركيبات كادميوم وزن كادميوم Kg 500 Y24 آرسنيك و تركيبات آرسنيك وزن آرسنيك kg 500 Y21 تركيبات كروم شش ظرفيتي وزن كروم kg 500 Y30 تاليوم و تركيبات تاليوم وزن تاليوم kg 500 Y19 كربونيل هاي فلزي وزن ماده kg 500 Y20 برليوم تركيبات برليوم وزن برليوم kg 500 Y28 تلوريوم و تركيبات تلورويوم وزن تلوريوم kg 500 Y27 آنتيوان، تركيبات آنتيوان وزن آنتيموان kg 500 Y25 سلنيوم و تركيبات سلنيوم وزن سلنيوم kg 500 Y17 مواد زائد حاصل از پرداخت سطح فلزات و پلاستيك …

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.