آيين نامه كميسيون عفو، تخفيف و تبديل مجازات

در اجراي بند11 از اصل يكصدو دهم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران در خصوص عفو، تخفيف و تبديل مجازات و آثار تبعي حكم محكومين در حدود موازين اسلامي، كميسيون عفو، تخفيف و تبديل مجازات در مركز و استانها كه از اين پس در اين آيين نامه كميسيون مركزي و استاني ناميده مي شود تشكيل مي گردد.

كميسيون مركزي مركب از 5 نفر قضات آشنا به احكام شرع انور و قانون با پايه قضايي 10 به بالا تشكيل مي گردد كه توسط رئيس قوه قضاييه براي مدت 5 سال منصوب مي شوند.

رئيس قوه قضاييه يك نفر از اعضا را براي مدت 5 سال به عنوان رئيس كميسيون انتخاب مي نمايد. جلسات با حضور حداقل 3 عضو رسميت خواهد يافت و تصميمات با 3 راي موافق معتبر خواهد بود.

كميسيون استاني مركب است از رئيس كل دادگستري استان، دادستان مركز استان، قاضي ناظر زندان مربوط و مدير كل زندانهاي استان كه توسط رئيس قوه قضاييه براي مدت 3سال به عضويت كميسيون مزبور منصوب مي شوند. جلسات با حضور 3 نفر از اعضاي فوق علاوه بر دادستان مربوط به پرونده محكوم عليه رسميت خواهد يافت و تصميمات با 3 راي موافق معتبر خواهد بود.

در پرونده هاي محاكم نظامي هياتي مركب از رئيس سازمان قضايي نيروهاي مسلح، معاون حقوقي و قضايي و معاون نظارت و بازرسي سازمان تشكيل مي گردد. تصميمات هيات مزبور پس از اخذ نظر كميسيون مقدماتي مركب از رئيس سازمان قضايي نيروهاي مسلح استان، دادستان نظامي استان و مدير كل سازمان زندانهاي استان با راي اكثريت اعضاء معتبر خواهد بود.

اشخاص زير مي توانند درخواست عفو را پيشنهاد كنند:

رئيس دادگستري مربوط

دادستان مربوط

قاضي ناظر زندان مربوط

رئيس زندان مربوط

محكوم عليه

خانواده و بستگان محكوم عليه

رئيس كل دادگستري هر استان مسوول تشكيل و نظارت بر كميسيون استاني در مورد عفو محكومين دادگاه هاي عمومي و انقلاب بوده و پس از احراز صحت مندرجات و كامل بودن مدرك نسبت به تشكيل جلسات كميسيون استاني اقدام مي نمايد.

كميسيون استاني پس از رسميت نسبت به بررسي مدارك ، مندرجات و ارزيابي شرايط در خصوص تقاضاي عفو رسيدگي و با اكثريت آراء اتخاذ تصميم مي نمايد. در صورتي كه نظر كميسيون مزبور بر عفو يا تخفيف مجازات باشد، ضمن تشريح جهات و دلايل مراتب به حوزه رياست قوه قضاييه جهت قراردادن در ليست عفو ارسال مي گردد و در غير اينصورت ، ضمن تشريح جهات و دلايل مراتب را جهت رسيدگي و تعيين تكليف نهايي به كميسيون مركزي ارسال خواهد نمود.

اجراي احكام اعدام ، قصاص و حدود شرعي كه زمينه عفو را از بين مي برد تا اعلام نظر قطعي متوقف مي شود.

در پيشنهاد عفو ، تخفيف و تبديل مجازات بايد مدارك و مندرجات زير پيوست گردد:

مشخصات محكوم عليه شامل نام و نام خانوادگي ، شهرت ، نام پدر ، شماره ملي ، شماره شناسنامه و محل صدور آن، تاريخ تولد، تابعيت ، شغل ، سواد، تاهل، تعداد عائله و داشتن يا نداشتن سرپرست.

تاريخ شروع اجراي مجازات و مدتي كه محكوم عليه پيش از شروع به اجرا در بازداشت بوده است.

پيشينه كيفري ( در صورت داشتن پيشينه نوع ، تعداد و شرح آن قيد گردد.)

استيفاء يا عدم استيفاء حق شاكي خصوصي و كيفيت آن

جرم ارتكابي، ميزان محكوميت قطعي، مانده محكوميت در تاريخ تنظيم فرم و ميزان عفو درخواستي

سوابق استفاده از عفو يا تخفيف و ميزان آن

وضعيت اجتماعي ، فرهنگي، اخلاقي، جسماني و معيشتي عائله محكوم عليه

تاريخ تنظيم فرم پيشنهاد عفو

كيفر خواست، راي بدوي، راي تجديد نظر و رضايت نامه حسب مورد

در مورد محكوميت به اعدام اصل پرونده به ضميمه برگ پيشنهاد عفو

قاضي اجراي احكام شهرستان با وصول تقاضاي عفو مكلف است، نكات ذكر شده را از پرونده محكوم عليه با دقت نظر ، استخراج و ضمايم به صورت خوانا و مصدق از مدارك مورد نياز تهيه و با ذكر نام و نام خانوادگي و سمت خود، آن را گواهي نمايد و حداكثر ظرف مدت 3 روز به دبيرخانه كميسيون استاني ارسال نمايد.

به منظور تحقيق در فرايند شرايط عفو و سياست هاي كلان قضايي در مورد زندانيان ، كميسيون مركزي و استاني مي تواند رآسا با تعيين و اعزام هيآت به زندان هاي سراسر كشور، برصحت آن نظارت نمايد.

دبيرخانه كميسيون مركزي در تهران تشكيل و امور مربوط به پيشنهادهاي عفو را در دفاتر و رايانه ثبت و آماده طرح در كميسيون مي نمايد و دبيرخانه كميسيون استاني ، تحت نظارت و مسووليت رئيس كل دادگستري و به امور مربوط رسيدگي و نسبت به آماده نمودن درخواستها جهت طرح در كميسيون و انعكاس مراتب به مركز اقدام مي نمايد.

مديركل سجل كيفري و عفو و بخشودگي به عنوان دبير كميسيون مركزي ، مسووليت پيگيري امور اداري مربوط به عفو و بخشودگي را عهده دار خواهدشد.

دبير كميسيون موظف است درخواست ها و پيشنهادهاي عفو يا تخفيف مجازات محكومان را به ترتيب تاريخ وصول ثبت و حداكثر ظرف مدت پانزده روز توسط كارشناسان اداره عفو و بخشودگي بررسي و بلافاصله پس از تكميل شرايط ذكرشده در اين آيين نامه به منظور طرح به كميسيون مركزي ارسال نمايد.

كميسيون هاي مركزي و استاني ، حداقل هر 15 روز يك بار، و در مواقع ضروري به صورت فوق العاده تشكيل جلسه مي دهند. كميسيون استاني درخواست هاي رسيده را بررسي و تصميمات اتخاذ شده را يك ماه پيش از موعد مقرر به كميسيون مركزي تقديم مي نمايد و كميسيون مزبور حداكثر 15 روز قبل از موعد مقرر فهرست اسامي دارندگان شرايط عفو را توسط رئيس كميسيون مركزي به رئيس قوه قضاييه تقديم دارد.

كميسيون عفو، تخفيف و تبديل مجازات موظف است اسامي زندانيان واجد شرايط را به تفكيك استان ، شهرستان و محكومان سازمان قضايي نيروهاي مسلح و ويژه روحانيت را د ر 2 ليست به شرح زير تنظيم نمايد:

الف) زندانيان مشمول عفو اعطايي منجر به آزادي

ب) زندانيان مشمول عفو اعطايي منجر به تخفيف يا تبديل مجازات

حوزه رياست قوه قضاييه اسامي آن دسته از زندانياني كه عفو اعطايي منجر به آزادي آنان مي شود را بلافاصله به سازمان زندانها و اقدامات تاميني و تربيتي ارسال نموده تا در اسرع وقت و از طريق مقتضي به زندانهاي سراسر كشور ابلاغ گردد و تحت نظارت دادستان مربوط در صورتي كه به جهت ديگري بازداشت نباشند بلافاصله نسبت به آزادي محكومين مزبور اقدام و نتيجه را ظرف مدت 10 روز گزارش نمايند.

دبير كميسيون عفو و بخشودگي اسامي آن دسته از زندانياني كه عفو اعطايي آنان منجر به تخفيف و يا تبديل مجازات مي شود را راسا به دادستانهاي محل ابلاغ تا با نظارت رئيس دادگستري مربوط حداكثر ظرف 20 روز پس از وصول نسبت به اعمال عفو اقدام و مراتب را گزارش نمايد.

فهرست عفو محكومان دادگاه هاي نظامي سراسر كشور و ويژه روحانيت به سازمان قضايي نيروهاي مسلح مركز و دادستان ويژه روحانيت براي ابلاغ ، اجرا و نظارت مطابق مفاد اين آيين نامه ارسال مي گردد.