قانون منشور سازمان همكاري اقتصادي هشت كشور در حال توسعه

ماده واحده ـ منشور سازمان همكاري اقتصادي هشت كشور در حال توسعه مشتمل بر يك مقدمه و بيست و هفت ماده به شرح پيوست، تصويب و اجازه مبادله اسناد آن داده مي‌شود.

تبصره ـ در مورد ماده (۲۰) منشور رعايت اصل يكصدوسي ‌و نهم (۱۳۹) قانون اساسي و در مورد ماده (۲۶) رعايت اصل هفتاد و هفتم (۷۷) قانون اساسي الزامي است.

بسم الله الرحمن الرحيم منشور سازمان همكاري اقتصادي هشت كشور در حال توسعه

مقدمه ما كشورهاي عضو سازمان همكاري اقتصادي دي ـ هشت شامل جمهوري مردم بنگلادش، جمهوري عربي مصر، جمهوري اندونزي، جمهوري اسلامي ايران، مالزي، جمهوري فدرال نيجريه، جمهوري اسلامي پاكستان و جمهوري تركيه؛ با در نظر داشتن بيانيه استانبول كه از طريق آن سازمان همكاري اقتصادي هشت كشور در حال توسعه كه از اين پس «دي ـ هشت» خوانده مي‌شود، در تاريخ ۱۵ ژوئن ۱۹۹۷ (۲۵ /۳ /۱۳۷۶) تأسيس گرديده است، با تأكيد بر تبعيت از اصول و اهداف ذكر شده در بيانيه استانبول، با عزم به تقويت هر چه بيشتر همبستگي‌هاي تاريخي عميق ريشه‌دار موجود در بين اعضاء و مردم آنها در جهت همكاري‌هاي مؤثر در همه زمينه‌ها به منظور دستيابي به اهداف توسعه اقتصادي مشترك، مصمم بر انجام تلاشهاي مشترك در جهت ارتقاء شرايط اقتصادي، اجتماعي و رفاه مردم خود به ويژه در راستاي ريشه‌كني فقر و نيل به شرايط بهتر زندگي، با تمايل به ايجاد چهارچوبي مستحكم در همكاري‌هاي اقتصادي براي توسعه، كه تمام جنبه‌هاي فعاليت‌ها را پوشش مي‌دهد و مرتبط با بهبود شاخصهاي اجتماعي و اقتصادي خواهد بود كه تغيير در كيفيت زندگي مردم كشورهاي عضو را به همراه خواهد داشت، با آگاهي از لزوم تلاش براي ايجاد يك نظام بين‌المللي مالي و اقتصادي براساس عضويت همگاني، مشاوره، پاسخ‌گويي و همچنين مشاركت مؤثر كشورهاي در حال توسعه در سازمان بين‌المللي تصميم‌گيرنده و مؤسسات تأثيرگذار بر روند كلي…

اهداف

ماده ۱ ـ اهداف دي ـ هشت عبارتند از: الف) ترغيب و افزايش تلاشهاي مشترك براي دستيابي به توسعه اجتماعي ـ اقتصادي پايدار از طريق استفاده مؤثر از توان اقتصادي و اجتماعي كشورهاي دي ـ هشت ب) افزايش رفاه، كاهـش فقر و بهبود كيفيت زندگي مردمان كشورهاي دي ـ هشت پ) تقويت بيشتر مناسبات علمي، فني، اجتماعي و اقتصادي در جامعه كشورهاي عضو دي ـ هشت ت) ترغيب فعاليت بخش خصوصي از جمله از طريق تشويق همكاري بين اتاقهاي بازرگاني و صنعت، سرمايه‌گذاري‌هاي مشترك بين شركتهاي خصوصي و مشاركت عمومي ـ خصوصي در جهت دستيابي به هدف بلندمدت توسعه ملي متوازن در كشورهاي دي ـ هشت ث) تقويت همكاري با ساير كشورها، سازمان‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي و همچنين سازمان‌هاي غيردولتي از نظر ترغيب ملاحظات و علايق كشورهاي در حال توسعه ج) حركت در جهت نقش آفريني مؤثر در اقتصاد جهاني متناسب با توان و ظرفيت جمعي

اصول و حوزه همكاري

ماده ۲ ـ ۱ـ كشورهاي عضو، متعهد به همكاري در راستاي بيانيه استانبول و اين منشور و همچنين تصميم‌هاي گذشته و آينده سازمان مي‌باشند. ۲ـ همكاري در چهارچوب سازمان براساس اصولي از قبيل برادري، صلح، گفتگو، عدالت، برابري، حاكميت قانون و مردم سالاري استوار مي‌باشد. ۳ـ مفاد اين منشور بر حقوق و تعهدات دو جانبه و چندجانبه كشورهاي عضو ناشي از عضويت آنها در ساير سازمان‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي و به عنوان يكي از طرفهاي موافقتنامه‌هاي بين‌المللي، تأثير منفي نخواهد گذاشت. ۴ـ كشورهاي عضو تمامي اختلاف‌هاي ناشي از تعامل اقتصادي بين خود و يا بين بخشهاي خصوصي را از طريق روشهاي مسالمت‌‌آميز و به طور دوستانه طبق اصول احرازشده حل و فصل خواهند نمود. ۵ ـ همكاري‌ها از جمله شامل تجارت، صنعت، ارتباطات و اطلاعات، مالي، بانكي، سرمايه‌گذاري‌هاي مشترك، گمرك، بيمه و خصوصي‌سازي، كشاورزي، توسعه روستايي، انرژي، معادن و مواد معدني، حمل و نقل و تداركات، كارگران مهاجر، نقل و انتقال پول و امور مالي خرد، علوم و فناوري، كاهش فقر و توسعه منابع انساني، محيط زيست، بهداشت، گردشگري، و كمكهاي بشردوستانه، و ديگر حوزه هاي ممكن كه توسط شوراي وزيران يا سران تصميم گرفته شده است و مشاوره و هماهنگي سياسي در گردهمايي‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي خواهند بود.

ماده ۳ ـ ۱ـ اعضاء دي ـ هشت، هشت كشور بنيانگذار كه پيشاپيش به عنوان طرفهاي اين منشور تلقي مي‌شوند و ديگر كشورهايي هستند كه ممكن است طبق بند (۲) ماده (۳) در آينده به اين منشور بپيوندند. ۲ـ اين منشور براي الحاق كشورهاي عضو باز مي‌ماند. ۳ـ هر كشور در حال توسعه كه عضو سازمان ملل متحد مي‌باشد و وابستگي‌هاي مشترك و روابط دوستانه با اعضاء بنيانگذار دارد، و به وفاداري به اهداف و اصول دي ـ هشت به گونه مندرج در اين منشور متعهد مي‌باشد، مي‌تواند از طريق دبيركل براي عضويت در سازمان اقدام نمايد. سازمان مي‌تواند به شرط توصيه شوراي وزيران و تصويب مبتني بر اجماع سران، كشورهاي مزبور را به عنوان عضو بپذيرد. عضويت، به محض الحاق كشور درخواست‌كننده به اين منشور، از طريق تسليم سند تصويب به دبيرخانه نافذ مي‌شود. ۴ـ كشورهاي عضو به موجب منشور، از حقوق و تعهدات يكساني برخوردار مي‌باشند. ۵ ـ كشورهاي عضو به منظور اجراي مؤثر مفاد اين منشور و رعايت تمامي تعهدات مربوط به عضويت، تمامي اقدامات را مي‌پذيرند، به آنها احترام مي‌گذارند و آنها را انجام خواهند داد.

ناظران

ماده ۴ ـ ۱ـ سازمان براساس توصيه كميسيون و مشروط بر تصميم مبتني بر اجماع شوراي وزيران مي‌تواند عضويت ناظر هر كشوري از اعضاء سازمان ملل متحد را كه اهداف و اصول سازمان، به گونه‌اي كه در اين منشور ذكر شده است، مي‌پذيرد و تمايل به همكاري‌مفيد و عملي در فعاليت‌ها و اهداف‌سازمان داشته باشد، بپذيرد. ۲ـ سازمان بر مبناي توصيه كميسيون و به شرط موافقت مبتني بر اجماع شوراي وزيران مي‌تواند ديگر سازمان‌هاي منطقه‌اي يا بين‌المللي را بپذيرد و عنوان ناظر را اعطاء نمايد. ۳ـ سازمان براساس پيشنهاد كميسيون و تصويب مبتني‌بر اجماع شوراي وزيران، مي‌تواند سازمان‌هاي غيردولتي از كشورهاي عضو را كه داراي تخصص در فعاليت‌هاي اولويت‌دار دي ـ هشت هستند، بپذيرد و عنوان ناظر را اعطاء نمايد. ۴ـ براساس پيشنهاد كميسيون، وضعيت ناظر توسط شوراي وزيران معلق يا خاتمه داده مي‌شود. تعليق يا خاتمه بلافاصله پس از ارائه اطلاعيه به كشور مربوط نافذ خواهد شد. ۵ ـ شوراي وزيران در مورد ماهيت تعامل ناظران در طي جلسات سازمان و تعامل آنها با سازمان و دبيرخانه دي ـ هشت در راستاي قواعد مربوط به وضعيت ناظر، تصميم‌گيري مي‌نمايد.

ماده ۵ ـ ۱ـ اركان اصلي سازمان دي ـ هشت براي همكاري‌هاي اقتصادي عبارتند از: الف) نشست سران كشورها يا دولتها ب) شوراي وزيران پ) كميسيون ت) دبيرخانه

نشست سران كشورها يا دولتها

ماده ۶ ـ ۱ـ نشست سران شامل سران كشورها يا دولتهاي عضو مي‌باشد و به عنوان ركن عالي سازمان دي ـ هشت عمل مي ‌ كند. ۲ـ نشست سران خط مشي و راهبردها را در همه زمينه‌ها بررسي و در مورد آنها تصميم‌گيري مي‌نمايد تا اهداف سازمان حاصل گردد و هر موضوعي را نيز كه از طرف اعضاء مهم تلقي گردد، بررسي مي‌نمايد. ۳ـ نشست سران هر دو سال يك‌بار به صورت چرخشي در يكي از كشورهاي عضو تشكيل جلسه مي‌دهد. نشست سران از طريق مشورت، در مورد محل و تاريخ جلسه بعدي خود، تصميم‌گيري مي‌نمايد. ۴ـ دستور جلسه نشست سران توسط شوراي وزيران با كمك كميسيون و دبيرخانه تهيه مي‌شود.

شوراي وزيران

ماده ۷ ـ ۱ـ شوراي وزيران متشكل از وزراي خارجه كشورهاي عضو مي‌باشد. اين شورا در راستاي راهبردها و خط مشي اتخاذ شده در نشست سران عمل مي‌نمايد. ۲ـ شورا به‌منزله محلي براي تبادل نظرها و بررسي جامع تمامي مسائلي مي‌باشد كه پيش روي سازمان وجود دارد و همچنين صلاحيت دارد به عنوان بدنه‌اي تحت نظارت و رهنمود نشست سران تصميم‌گيري نمايد. ۳ـ شورا، گزارش هايي را كه توسط كميسيون ارائه شده است، بازنگري مي‌نمايد و پيشنهادها و تصميم‌ها را جهت ارائه به نشست سران تصويب مي‌نمايد. شورا مي‌تواند هر وظيفه‌اي را كه لازم مي‌داند به كميسيون محول نمايد. ۴ـ شورا، مسؤول آماده‌سازي تمام اسناد رسمي مي‌باشد كه بايد مورد بررسي نشست سران قرار بگيرد. ۵ ـ شورا سالي يك‌بار و در صورت نياز، بيشتر از يك‌بار در قلمرو كشور عضوي كه رياست را عهده‌دار است يا هر كشور عضو ديگر يا مكانهاي ديگر مورد توافق، تشكيل جلسه مي‌دهد. شورا بايد پيش از هر نشست سران تشكيل گردد.

كميسيون

ماده ۸ ـ ۱ـ كميسيون ركن اجرائي سازمان است و تحت رهنمود‌هاي شوراي وزيران عمل مي‌نمايد. ۲ـ كميسيون متشكل از مقامهاي ارشد وزارت امور خارجه، ترجيحاً در مقام سفير، مي‌باشد كه توسط دولت متبوع خود به‌عنوان عضو كميسيون منصوب مي‌گردند. ۳ـ هر عضو كميسيون در كشور متبوع خود به عنوان كانون ملي تماس عمل مي‌كند. ۴ ـ كميسيون گزارش فعاليت‌هاي خود را به شورا ارائه مي‌نمايد و همچنين پيش‌نويس مقدماتي دستور جلسه و برنامه كاري شورا و نشست سران را به شورا ارائه مي‌كند و پيش‌نويس تصميم‌ها و بيانيه‌ها را براي نشست سران تهيه مي‌نمايد. ۵ ـ كميسيون در صورت نياز و بر حسب زمان كارگروههاي دائمي و گروههاي ويژه را ايجاد مي‌نمايد، گزارش‌هاي آنها را بررسي و بر فعاليت‌هاي آنها نظارت خواهد نمود. ۶ ـ كميسيون حداقل دو بار در سال تشكيل جلسه مي‌دهد كه يك جلسه آن دقيقاً قبل از جلسه شورا مي‌باشد. كميسيون به منظور بررسي مسائلي كه توسط شورا يا نشست سران به آن محول شده باشد، هرگونه و هر زمان كه لازم باشد جلسات ويژه يا فوق‌العاده تشكيل مي‌دهد. ۷ ـ كميسيون براساس تصميم‌ها و دستورهاي شورا‌ و نشست سران ، دستور كار و برنامه كاري خود را اتخاذ مي‌نمايد.

دبيرخانه

ماده ۹ ـ ۱ـ دبيرخانه، مسؤوليت آغاز، هماهنگي و نظارت بر اجراي همه فعاليتهاي دي ـ هشت و جلسات مربوط به اركان اصلي و جلسات فني را عهده‌دار مي‌باشد. مسؤوليت‌ها، وظايف و مسائل ديگر كه مجموعه فعاليت‌هاي روزانه دبيرخانه را شامل مي‌شود، در آيين نامه كاركنان تعريف شده است. ۲ـ دبيرخانه متشكل از دبيركل كه رئيس امور اداري سازمان مي‌باشد و كارمنداني است كه براساس آنچه كه در اسناد قانوني درج گرديده است توسط سازمان تعيين مي‌شوند. ۳ـ دبيركل به پيشنهاد و با تصميم مبتني بر اجماع شوراي وزيران از بين شهروندان كشورهاي عضو و با تصويب نشست سران براي يك دوره چهارساله غيرقابل‌تجديد طبق اصل چرخشي به ترتيب حروف الفبا با در نظر گرفتن شايستگي، درستي و تجربه منصوب مي‌گردد. دبيركل داراي رتبه سفيري در نظام ديپلماتيك كشور عضو خواهد بود.

ماده ۱۰ ـ ۱ـ دبيركل عهده‌دار مسؤوليت هاي زير مي‌باشد: الف) هماهنگي و يكسان‌سازي وظايف سازمان و از جمله پي‌گيري مؤثر اجراي پيشنهادها و تصميم‌هاي اركان اصلي دي ـ هشت ب) ارائه ابتكار عمل، پيشنهاد و گزارش به اركان اصلي سازمان در خصوص موضوعاتي كه ممكن است در خدمت يا به زيان اهداف سازمان باشد. پ) كمك به كشور ميزبان براي تدارك جلسات نشست سران، شوراي وزيران و كميسيون در حد آماده‌سازي دستور كار جلسه و برنامه كاري با هماهنگي كشور عضوي كه رياست سازمان را بر عهده دارد. ت) كمك به كشور ميزبان در آماده‌سازي جلسات دي ـ هشت در حد ارائه خدماتي همچون تهيه پيش‌نويس دستور جلسه، برنامه كاري، تصميم‌ها، پيشنهادها و بيانيه‌ها گزارش‌هاي تمامي جلسات توسط كشور ميزبان با مشورت نمايندگاني از دبيرخانه كه در جلسه حضور دارند آماده مي‌شود، و بلافاصله پس از تأييد جهت توزيع بين كشورهاي عضو، به طور رسمي به دبيرخانه ارسال مي‌گردد. ث) آماده‌سازي اسناد كاري و يادداشت‌ها به منظور اجراي تصميم‌هاي اتخاذشده توسط نشست‌سران، شوراي وزيران وسايرجلسات بخشي درحوزه وزيران ج) سازماندهي‌فعاليت‌ها و نشستهاي بخشي و فني با كمك كشورهاي عضو چ) تهيه برنامه كاري و بودجه سالانه دبيرخانه ح) تسهيل و هماهنگي در برقراري ارتباط، مشورت‌ها و تبادل اطلاعات بين كشورهاي عضو، در مورد همه موضوعاتي كه در حيطه كار سازمان و داراي اهميت براي كشورهاي عضو باش…

ماده ۱۱ ـ دبيركل و كارمندان دبيرخانه در انجام وظايف خود نبايد در پي كسب دستور از هيچ دولت يا مرجعي به جز سازمان باشند يا دستوري را بپذيرند. آنها بايد از هرگونه عملي كه ممكن است خدشه‌اي به موقعيت آنها به عنوان كاركنان بين المللي كه تنها در مقابل سازمان مسؤول هستند، وارد سازد اجتناب نمايند. كشورهاي عضو بايد به اين شخصيت منحصر به فرد بين‌المللي احترام بگذارند و نبايد به هيچ طريقي در تلاش براي تأثير‌گذاري بر آنها در انجام وظايف ايشان باشند. شرايط خدمت كاركنان تابع آيين نامه كاركنان مي‌باشد.

نمايندگي دبيرخانه

ماده ۱۲ ـ ۱ـ دبير كل به همراه كارمندان مورد نياز در همه جلسات اركان اصلي حضور مي‌يابد و نطق شفاهي ايراد مي‌نمايد و بيانيه‌ها يا گزارش‌هاي كتبي را ارائه مي‌كند و هر زمان كه لازم باشد توضيحاتي را در مورد مسائل در حال بررسي ارائه مي‌نمايد. ۲ـ در غياب دبيركل، نماينده‌اي مشخص در جلسات اركان اصلي سازمان به نمايندگي از وي حضور مي‌يابد و مي‌تواند نطق شفاهي ايراد نمايد و هر زمان كه لازم باشد در مورد مسائل در حال بررسي توضيح دهد. ۳ـ دبيركل نمايندگي سازمان را در روابط خارجي بر عهده دارد. وي مي‌تواند در صورت اقتضاء، يك يا چند نفر از كاركنان را به عنوان نماينده سازمان معين نمايد. ۴ـ دبيركل مي‌تواند يك يا چند نفر از كاركنان را براي حضور در جلسات فني اعزام نمايد.

ماده ۱۳ ـ ۱ـ كشورهاي عضو جلساتي همچون جلسات بخشي در حوزه وزيران، گروههاي كاري، كارگاهها، جلسات تبادل نظر و اطلاعات، مقامهاي فني عالي رتبه، ميزگردها، و نيروهاي عملياتي متشكل از متخصصان ارشد را به منظور تبادل نظر، بحث، مذاكره و ارائه پيشنهاد در زمينه فعاليت‌هاي دي ـ هشت و زمينه‌هاي همكاري را ميزباني مي‌نمايند. ۲ـ وظايف همه جلسات فني توسط كشور ميزبان تعريف مي‌شود و قبل از برگزاري جلسه مزبور مورد موافقت كشورهاي عضو واقع مي‌گردد. ۳ـ كشور ميزبان با مشورت دبيرخانه، گزارش همه جلسات فني را آماده مي‌كند و آن را به منظور بررسي، پيشنهاد و پيگيري، بي‌درنگ به كميسيون تسليم مي‌نمايد.

ماده ۱۴ ـ ۱ـ كشور عضوي كه ميزبان نشست سران است رياست دي ـ هشت را عهده‌دار مي‌شود و تا نشست بعدي سران تمامي تلاش خود را در جهت ارتقاي اهداف سازمان به‌كار مي‌بندد. ۲ـ رئيس دي ـ هشت، رياست تمام جلسات اركان اصلي و فني را بر عهده دارد. نماينده رئيس بعدي مي‌تواند در تمامي جلسات دي ـ هشت به عنوان همكار رئيس در جلسه عمل كند.

زبان رسمي

ماده ۱۵ ـ زبان انگليسي به عنوان زبان رسمي سازمان در همه جلسات، اسناد و مكاتبات مي‌باشد.

دستور كار جلسه

ماده ۱۶ ـ ۱ـ دبيرخانه با مشورت رئيس دي ـ هشت و كشور ميزبان، پيش‌نويس دستور كار جلسه را براي جلسات اركان اصلي سازمان آماده مي‌نمايد. ۲ـ در مورد ساير جلسات دي ـ هشت، به جز مواردي كه در بند (۱) بالا ذكر شد، كشور ميزبان دستور كار جلسه، برنامه كاري، وظيفه و ترتيبات اجرائي را تهيه مي‌كند و حداقل يك ماه قبل از جلسه مربوط، آنها را جهت توزيع در اختيار دبيرخانه دي ـ هشت قرار خواهد داد.

برگزاري جلسات

ماده ۱۷ ـ ۱ـ جلسات اركان اصلي براساس آيين كار سازمان اداره مي‌گردد. ۲ـ حضور اكثريت نسبي كشورهاي عضو، حد نصاب براي تشكيل جلسات دي ـ هشت مي‌باشد. ۳ـ جلسات فوق‌العاده كميسيون، شورا و يا نشست سران با درخواست كشور‌هاي عضو برگزار مي‌شود. يك يا چند كشور عضو مي‌توانند پيشنهاد تشكيل جلسه فوق‌العاده كميسيون، شورا و يا نشست سران را ارائه نمايند. پيشنهاد تشكيل جلسه به همراه اسنادي كه تشكيل جلسه را توجيه مي‌كنند حداقل سي روز قبل از تاريخ پيشنهادي به رئيس ارسال مي‌گردد. رئيس درخواست تشكيل جلسه را به همراه اسناد مربوط بين كشورهاي عضو توزيع مي‌كند. جلسه فوق‌العاده جز در صورتي كه حداقل يك كشور عضو، هفت روز پس از دريافت اطلاعيه، اعتراضي را مطرح نمايد، تشكيل مي‌شود. جلسه فوق‌العاده با موافقت رئيس، در قلمروي كشور درخواست‌كننده تشكيل مي‌گردد. ۴ـ جلسات اركان اصلي سازمان به صورت چرخشي در قلمرو كشورهاي عضو برگزار مي‌گردد. بنابراين هر كشور عضوي براي ميزباني جلسات فني دي ـ هشت واجد شرايط مي‌باشد. چگونگي ميزباني چنين جلساتي توسط كميسيون تصميم‌گيري مي‌شود.

تصميم‌گيري

ماده ۱۸ ـ ۱ـ تمام تصميم‌ها در نشست سران، شورا و كميسيون با اجماع اتخاذ مي‌گردد. ۲ـ تصميم‌ها در جلسات فني دي ـ هشت مي‌تواند به‌وسيله اكثريت نسبي اعضاي حاضر و رأي دهنده اتخاذ گردد. در صورت اختلاف نظر، كشور يا كشورهاي مربوط مي‌توانند مواضع خود را ثبت نمايند يا حق درنظرگرفتن قيد تحديد تعهد را اعمال نمايند.