آيين نامه ايمني افراد داراي اختلال شنوايي در كارگاه ها

كليات: هدف: فراهم آوردن زمينه مناسب و ايمن در محيط كار براي افراد داراي اختلال شنوايي به گونه‌اي كه بتوانند متناسب با توانايي خود به انجام وظيفه در محيط كار پرداخته و در مواجهه با مسائل مربوط به كار، كسب اطلاعات از محيط و يا در صورت وقوع حوادث رفتاري مناسب بروز دهند. دامنه شمول: مقررات اين آيين‌نامه به استناد ماده 85 قانون كار جمهوري اسلامي ايران تدوين گرديده و براي كليه كارگاه‌ها، كارگران، كارفرمايان و كارآموزان مشمول قانون كار و كليه افرادي كه داراي اختلال شنوايي هستند و به هر نحوي با كارگاه‌هاي مربوطه سر و كار دارند لازم‌الاجرا مي‌باشد.

1 ـ كم شنوا: به فردي اطلاق مي‌گردد كه به لحاظ آسيبهاي وارده به ساختار شنوايي داراي اختلال شنيداري گرديده به طوري كه بدون استفاده از وسايل كمك شنوايي نظير سمعك قادر به برقراري ارتباط كلامي با اطرافيان خود نباشد.

2 ـ ناشنوا: به فردي اطلاق مي‌گردد كه به لحاظ آسيبهاي وارده به ساختار شنوايي داراي اختلال شنيداري گرديده به طوري كه حتي با استفاده از وسايل كمك شنوايي نظير سمعك قادر به برقراري ارتباط كلامي با اطرافيان خود نباشد. وسايل و تجهيزات هشداردهنده: وسايل و تجهيزاتي كه توسط آنها از طريق شنوايي و يا ساير حواس، كارگر ناشنوا يا كم شنوا را از موقعيت خاص، شرايط اضطراري و خطرناك به فوريت آگاه نمايد.

ماده 1 ـ كليه قوانين جاري كه براي حفاظت و ايمني در محيط‌هاي كاري افراد شنوا وجود دارد در مورد افراد داراي اختلال شنوايي نيز لازم الاجرا مي‌باشد.

ماده 2 ـ كارفرما مكلف است به افرادي كه با كارگر داراي اختلال شنوايي سر و كار دارند، آموزش‌هاي لازم را جهت برقراري ارتباط و به كارگر داراي اختلال شنوايي آموزش‌هاي ايمني و روش استـفاده از تجهيزات هشداردهـنده ويژه آنان را از طريق مراجع قانوني ارائه نمايد.

ماده 3 ـ لباس كار كارگر داراي اختلال شنوايي بايد بنحوي باشد كه كارگر مزبور به راحتي قابل شناسايي باشد .

ماده 4 ـ كارفرما مكلف است تجهيزات حفاظت فردي مناسب و تجهيزات هشداردهنده ويژه كارگر داراي اختلال شنوايي را در اختيار آنان قرار دهد .

ماده 5 ـ وسايل حفاظت فردي و تجهيزات هشداردهنده ويژه كارگر داراي اختلال شنوايي بايد در هر نوبت قبل از استفاده و بصورت دوره‌اي (مطابق دستورالعمل‌هاي شركت سازنده) كنترل شود.

ماده 6 ـ كارفرما مكلف است براي كليه وسايل حفاظت فردي و تجهيزات هشداردهنده كارگر داراي اختلال شنوايي پرونده مجزا تشكيل و دستورالعمل‌ها، نتايج سرويس، نگهداري و بازرسي‌هاي فني و ايمني را در آن ثبت نمايد.

ماده 7 ـ استفاده از تجهيزات هشداردهنده توسط كارگر داراي اختلال شنوايي در كارگاه‌ها الزامي است.

ماده 8 ـ ورود كارگر داراي اختلال شنوايي به بخشهايي از كارگاه كه به تجهيزات هشداردهنده مجهز نمي‌باشد ممنوع است. اين مكانها بايد با علائم اخطاري مناسب مشخص گردد.

ماده 9 ـ در تمام مكان هايي كه حضور و تردد كارگر داراي اختلال شنوايي ضرورت دارد بايد سيستم‌هاي هشداردهنده و راهنماي خروج اضطراري نوري تعبيه گردد .

ماده 10 ـ براي آگاهي كارگر داراي اختلال شنوايي از مخاطرات بايد علائم نوشتاري و بصري در كنار دستگاه‌ها و تجهيزات، نصب‌شده و در حوزه ديد وي با نور مناسب قرار گيرد.

ماده 11 ـ بايد امكان اطلاع‌رساني در تمام كارگاه با استفاده از سيستم‌هاي هشداردهنده مانند سيستم‌هاي ارتعاشي يا بصري براي كارگر داراي اختلال شنوايي وجود داشته باشد.

ماده 12 ـ در مكانهايي از كارگاه كه وسايل نقليه عبور و مرور مي‌نمايند به منظور جلوگيري از برخورد كارگر داراي اختلال شنوايي بايد علائم هشداردهنده مناسب نصب گردد.

ماده 13 ـ به كارگيري كارگر داراي اختلال شنوايي با دستگاه‌هايي كه علامت خرابي دستگاه صرفاً تغيير صداي آن مي‌باشد ممنوع است.

ماده 14 ـ شرايط كار كارگر داراي اختلال شنوايي بايد به گونه‌اي باشد كه در صورت بروز هرگونه خطر، كارگر شنوا بتواند كارگر داراي اختلال شنوايي را از وجود خطر آگاه نمايد.

ماده 15 ـ كارگر داراي اختلال شنوايي بايد از نظر حدت بينايي از سلامت كافي برخوردار باشد.

ماده 16 ـ كارگر داراي اختلال شنوايي بايد حداقل داراي سواد خواندن و نوشتن باشد.

ماده 17 ـ كارگر داراي اختلال شنوايي بايد بر اساس ماده 92 قانون كار مورد معاينات شغلي (قبل از استخدام، ادواري و اختصاصي) خصوصاً ارزيابي تخصصي بينايي، شنوايي و تعادلي مطابق دستورالعمل صادره از طرف وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي و سازمان بهزيستي حوزه توانبخشي قرار گيرد و نتايج در پرونده پزشكي آنان ثبت و نگهداري گردد.

ماده 18 ـ با توجه به شرايط كار كارگر داراي اختلال شنوايي و بمنظور برقراري ارتباط بصري و ديدن چهره ديگران توسط كارگر داراي اختلال شنوايي بايد نور مناسب در محيط كار تامين گردد.

ماده 19 ـ در شرايط قطع برق، براي تامين حداقل نور كافي و راه اندازي تجهيزات هشداردهنده‌اي كه با جريان الكتريكي در محيط كار كارگر داراي اختلال شنوايي كار مي‌كنند تامين امكانات لازم ضروري است.

ماده 20 ـ به كار گماري كارگر داراي اختلال شنوايي درمشاغل پر خطر از قبيل كار با جرثقيل‌ها، ليفتراك و نظاير آن ممنوع است.

ماده 21 ـ كارفرما مكلف است در محيط كار شرايطي را فراهم نمايد كه ميزان شنوايي كارگر داراي اختلال شنوايي در اثر شرايط كار دچار آسيب بيشتر نگردد.

ماده 22 ـ مسئوليت رعايت مقررات اين آيين‌نامه برعهده كارفرماي كارگاه بوده و در صورت وقوع هرگونه حادثه به دليل عدم توجه كارفرما به الزامات قانوني، مكلف به جبران خسارات مي‌باشد.

اين آيين‌نامه مشتمل بر دو فصل و 22 ماده به استناد مواد 85 و 91 قانون كار جمهوري اسلامي ايران درجلسه مورخ 19 / 7 / 1389 شوراي عالي حفاظت فني تهيه و در تاريخ 16 / 11 / 1389 به تصويب وزيركار و اموراجتماعي رسيده است.

وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي ـ عبدالرضا شيخ‌الاسلامي