آيين نامه ايمني در بنادر

هدف: هدف از تدوين اين آيين‌نامه پيشگيري از حوادث منجر به صدمات جاني و خسارات مالي و ايمن‌سازي محيط كار در بنادر مي‌باشد، لذا اين آيين‌نامه به استناد ماده 85 قانون كار جمهوري اسلامي ايران تدوين گرديده است. دامنه شمول: اين آيين‌نامه در كليه بنادر و به طور كلي كارگاههاي مشمول ماده 85 قانون كار جمهوري اسلامي ايران لازم‌الاجرا است.

به محلي اطلاق مي‌شود كه شامل كليه محوطه‌ها، حوضچه‌ها، كانال‌هاي دسترسي و لنگرگاه بوده و امور مربوط به تخليه و بارگيري، ساخت و تعميرات شناورهاي باري، مسافري، تفريحي و صيادي در آن انجام مي‌پذيرد.

سازه دريايي است براي پهلودهي و مهار واحدهاي شناور و به منظور انجام خدمات بندري و تخليه و بارگيري

كليه فعاليت‌هايي كه در ناحيه بندر انجام مي‌پذيرد.

هر نوع وسيله نقليه آبي كه قابليت حمل بار، مسافر و خدمات‌رساني را داشته باشد، شناور گويند، شناورها را مي‌توان بسته به نوع و نحوه كاربرد آن‌ها طبقه‌بندي كرد.

فردي ذيصلاح كه از ناحيه بندر براي مشاوره در هدايت كشتي از لنگرگاه به اسكله و برعكس به كشتي ملحق مي‌شود.

اين وسايل براي نجات افراد درون آب مورد استفاده قرار مي‌گيرد و عبارتند از قايق نجات، جليقه نجات، حلقه نجات و ...

راهي است كه در محل تقاطع‌هاي غير هم‌سطح از يك مسير منشعب به مسير ديگر متصل مي‌شود.

محفظه‌اي است معمولا فلزي و به شكل مكعب مستطيل براي تسهيل حمل كالا كه در صورت لزوم پلمپ‌ شده و در اختيار حمل‌كننده قرار مي‌گيرد.

واحدي شناور با قدرت موتور زياد است كه در انجام امور خدماتي، پهلودهي، جداسازي و يا اطفاء حريق كشتي در بندر و ساير موارد از آن استفاده مي‌شود.

شامل كليه وسايل ثابت يا متحرك نظير جرثقيل، ليفتراك و ... كه در ساحل و يا عرشه كشتي به منظور تعليق، بالا بردن و پايين آوردن بارها و يا جابجايي آنها از يك محل به محل ديگر در حالت تعليق يا ثابت بكار برده مي‌شود.

ماده 1 ـ كارفرما مكلف است نسبت به شناسايي و ارزيابي شرايط محيط كار بندر اقدام نموده و تدابير كنترلي مناسب را در جهت حذف مخاطرات احتمالي بعمل آورد.

ماده 2 ـ در محل بندر بايد فضاي كافي براي توقف كاميونها و تريلرها به منظور تخليه و بارگيري كالا و تردد افراد وجود داشته باشد.

ماده 3 ـ هرگونه تغيير در تجهيزات، دستگاهها و ماشين‌آلات به گونه‌اي كه آن را از حالت استاندارد يا طراحي اصلي كارخانه سازنده خارج نمايد، ممنوع است.

ماده 4 ـ كليه تجهيزات، دستگاهها و ماشين‌آلات بايد طبق زمان‌بندي مشخص و برنامه‌ريزي‌شده و بر اساس دستور العمل‌هاي كارخانه سازنده و استانداردهاي مورد تاييد، مورد بازرسي فني قرار گرفته و در صورت وجود نقص يا فرسودگي، تعمير يا از فرايند كار خارج گرديده و اسناد بازرسي فني مستند و نگهداري شود.

ماده 5 ـ كليه تجهيزات، دستگاهها و ماشين‌آلات بايد بطور كاملا ايمن و براساس دستورالعمل‌هاي كارخانه سازنده و آيين‌نامه‌ها و مقررات حفاظت فني، نصب، نگهداري و بهره‌برداري گردد.

ماده 6 ـ استفاده از تجهيزات، دستگاهها و ماشين‌آلات معيوب و غيرايمن براي حمل و نقل و جابجايي بار ممنوع است.

ماده 7 ـ تمامي وسايل و تجهيزات تخليه و بارگيري (سيم بكسل‌ها، زنجيرها، قلاب‌ها، طنابها و مانند آن) بايد كاملا سالم بوده و بصورت دوره‌اي و قبل از هر بار استفاده مورد بررسي و بازبيني قرار گرفته و نتايج حاصله در پرونده مخصوص ضبط و نگهداري شود.

ماده 8 ـ كليه تجهيزات، دستگاهها و ماشين‌آلاتي كه غيرايمن هستند بايد از چرخه عملياتي خارج شده و علامت مشخص و مناسب « خارج از سرويس» روي آن نصب گردد.

ماده 9 ـ كارفرما مكلف است ضمن تعيين محدوده فعاليت كارگران مشمول اين آيين‌نامه و ايجاد شرايط ايمن بر استفاده صحيح آنها از ابزارآلات، دستگاهها و تجهيزات مربوطه نظارت‌هاي لازم را بعمل آورد.

ماده 10 ـ مسيرهاي تردد كليه وسايط نقليه، ماشين‌آلات و افراد بايد بر اساس قوانين راهنمايي و رانندگي و مقررات ايمني مشخص گردد.

ماده 11 ـ مسيرهاي تردد در بندر بايد صاف و بدون حفره، موانع غيرضروري، سطوح برجسته و غيرلغزنده باشد.

ماده 12 ـ معابر، پياده‌روها و خطوط ريلي بايد به‌ گونه‌اي باشد كه از ايجاد هرگونه تقاطع خطرناك جلوگيري شود.

ماده 13 ـ تجهيزات حفاظت فردي متناسب با نوع كار بايد توسط كارفرما تهيه و در شرايط مناسب نگهداري و در اختيار تمامي كارگران قرار داده شود.

ماده 14 ـ كارفرما مكلف است كاربرد صحيح و مراقبت از وسايل حفاظت فردي را به كارگران آموزش داده و بر استفاده صحيح كارگران از وسايل مذكور نظارت كامل داشته باشد.

ماده 15 ـ تمامي مكان‌هاي موجود در بندر كه امكان سقوط افراد وجود دارد، بايد داراي حفاظ ايمن باشد.

تبصره ـ در جاهايي كه امكان استفاده از حفاظ‌هاي ثابت نيست مانند نرده‌ها يا پلكانهايي كه در كنار آب قرار دارند و يا در كناره گذرگاهها بايد از حفاظ‌هاي متحرك استفاده نمود.

ماده 16 ـ در هنگام تخليه و بارگيري بايد ورود افراد متفرقه به منطقه عملياتي ممنوع گردد.

ماده 17 ـ انجام عمليات تخليه و بارگيري در بندر در شرايط نامناسب و غيرمتعارف جوي (بر اساس مقررات و استانداردهاي سازمان بنادر و دريانوردي) ممنوع است.

ماده 18 ـ كارفرما مكلف است نسبت به انتخاب كليه شاغلان در بندر، توان جسمي متناسب با نوع كار را مدنظر قرار داده و تمامي معاينات و آزمايشات پزشكي مرتبط با آنها را مطابق با ماده 92 قانون كار انجام دهد.

ماده 19 ـ در هنگام بلند كردن،پايين آوردن و در طول مسير حركت بار بايد از قرار گرفتن و حضور افراد در زير آن جلوگيري گردد.

ماده 20 ـ كليه عمليات تخليه و بارگيري از شناورها در طول مدت زمان انجام كار بايد زير نظر يك فرد ذيصلاح (مورد تاييد سازمان بنادر و دريانوردي) حاضر در محل انجام پذيرد.

ماده 21 ـ در تمامي مكانهايي كه عمليات تخليه و بارگيري انجام مي‌شود، بايد روشنايي مناسب فراهم گردد.

ماده 22 ـ در محل‌هايي كه عمليات تخليه و بارگيري انجام مي‌شود بايد وسايل اعلام و اطفاء حريق كافي و متناسب با نوع كالا، موجود و در دسترس باشد.

ماده 23 ـ پالت‌هاي حمل كالا و ديگر وسايل مشابه براي نگهداري و حمل بار بايد داراي ساختار متناسب، سالم و با استحكام كافي براي استفاده ايمن از آنها باشند.

ماده 24 ـ بالا و پايين بردن بار تنها زماني مجاز است كه به نحو ايمن (مطابق با آيين‌نامه وسايل حمل و نقل و جابجا كردن مواد و اشياء در كارگاهها) به تجهيزات بالابر متصل شده باشد.

ماده 25 ـ هرگونه كالاي خطرناك بايد بر طبق موازين حفاظتي و ايمني مندرج در دستورالعمل‌ها و الزامات ملي و بين‌المللي بسته‌بندي، علامت‌گذاري، برچسب‌زني شده باشد و بر اين اساس تخليه، بارگيري، حمل و انبار شود.

ماده 26 ـ راههاي دسترسي در مناطق عملياتي بايد به گونه‌اي باشند كه هيچ‌گونه بار معلق يا آويزان از روي آنها عبور نكند.