قانون موافقتنامه همكاري بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري ارمنستان راجع به احداث و بهره برداري از نيروگاههاي جرياني بر روي رودخانه ارس

رعايت اصول هفتاد و هفتم (77)، يكصد و بيست و پنجم (125) و يكصد و سي و نهم (139) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران در اجراي اين موافقتنامه الزامي است.

مقدمه دولتهاي جمهوري اسلامي ايران و جمهوري ارمنستان كه از اين پس طرفين ناميده مي شود با تمايل به بهره برداري از انرژي برق آبي رودخانه مرزي ارس در محلهاي قره چيلر و مغري، با توجه به مناسبات حسن همجواري موجود طرفين، به پيروي از تمايل متقابل به تحكيم و توسعه بيشتر همكاري اقتصادي و فني و بر اساس اصول برابري، عدم مداخله در امور داخلي يكديگر و احترام متقابل به منافع، در موارد زير توافق نمودند.

طرفين از طريق سازمان هاي ذي ربط در جمهوري اسلامي ايران و جمهوري ارمنستان در امر احداث و بهره برداري از نيروگاههاي جرياني قره چيلر و مغري بر روي رودخانه ارس همكاري خواهند نمود. طرفين توافق مي نمايند تا در چهارچوب معاهده هاي بين المللي، نسبت به ثبت حق بهره برداري از انرژي برق آبي رودخانه ارس براي دو كشور در سازمان هاي بين المللي و در صورت لزوم دفاع از اين حق، اقدامات لازم را به عمل آورند.

عمليات اجرائي احداث نيروگاههاي جرياني قره چيلر و مغري از سال 1386 هجري شمسي (2007 ميلادي) آغاز خواهد شد و ظرف مدت شش سال به اتمام خواهد رسيد.

طرفين اعتبارات لازم براي طراحي و احداث نيروگاههاي قره چيلر و مغري و تأسيسات آنها را تأمين مي نمايند، به نحوي كه هر طرف هزينه هاي احداث نيروگاه واقع در قلمرو خود را (قره چيلر- در قلمرو جمهوري اسلامي ايران و مغري در قلمرو جمهوري ارمنستان) پرداخت نمايد.

طرفين به منظور اتمام مطالعات و احداث نيروگاههاي جرياني ارس و تأسيسات مربوطه، منطقه مشترك ساختماني و مطالعاتي را تعيين و امنيت اين منطقه را در طول مدت اجراء و بهره برداري تأمين مي نمايند. نحوه عبور و مرور اتباع دو كشور از مرز جمهوري اسلامي ايران و جمهوري ارمنستان و نحوه ورود تجهيزات و مصالح به منطقه فوق بر اساس مقرراتي خواهد بود كه به منظور تسهيل عبور و مرور مرزي ايران و ارمنستان در منطقه ياد شده نيروگاههاي جرياني ارس، ظرف مدت دوماه (پس از تاريخ امضاي اين موافقتنامه) بين مقامات ذي ربط دو كشور به امضاء مي رسد.

هر يك از طرفين به طور مستقل عمليات جاري بهره برداري، تعمير و نگهداري كليه تأسيسات، ماشين‌آلات و مخازن آب سدهاي انحرافي و نيروگاههاي خود را انجام خواهد داد و از هر گونه اقدامي كه به تأسيسات نيروگاه و طرز كار عادي آن خلل و نقصي وارد نمايد خودداري خواهد نمود. در صورتي كه هر يك از طرفين نياز به انجام بازرسي يا تعميرات در تأسيسات خود واقع در قلمرو طرف ديگر را داشته باشد، طرفين همكاري‌هاي لازم را در عبور و مرور آزادانه نمايندگان خود اعمال خواهند كرد. طرفين كليه هزينه هاي تعميرات، نگهداري و بهره برداري از تأسيسات متعلق به خود را تأمين خواهند كرد.

طرفين مي توانند بر اساس توافق متقابل به منظور انجام تعميرات جاري و اساسي تأسيسات سد، تونل، نيروگاه و ماشين آلات تشريك مساعي نموده و بر اساس اين موافقتنامه خدمات متقابلي را به يكديگر ارائه دهند.

طرفين مي توانند با توافق قبلي نسبت به تبادل انرژي از طريق نيروگاههاي قره چيلر و مغري اقدام نمايند.

هر طرف خسارت هاي ناشي از احداث نيروگاههاي قره چيلر يا مغري به طرف ديگر از طريق استغراق اراضي و مستحدثاث را بر اساس توافق قبلي به طرف أخير پرداخت خواهد كرد. ليكن ايجاد تأسيسات (سدهاي انحرافي) در قلمرو طرف ديگر حق هيچ گونه مالكيتي را براي طرف أخير ايجاد نكرده يا خللي به تماميت ارضي آن وارد نمي كند.

طرفين به منظور تسهيل در احداث نيروگاهها تمايل خود را در خصوص استفاده از ظرفيت هاي دو كشور در زمينه هاي مالي، فني و مهندسي، اجرائي و نيز امكانات يكديگر در تهيه مصالح و تجهيزات در چهارچوب مقررات حاكم هر كشور و توافق وزارت نيروي جمهوري اسلامي ايران و وزارت انرژي جمهوري ارمنستان اعلام نموده اند.

احداث سد و نيروگاههاي جرياني ارس هيچ گونه تغييري در خطوط مرزي بين دو كشور به وجود نمي آورد و خط مرزي فعلي پس از احداث سد و ايجاد درياچه در روي آب علامتگذاري و مشخص خواهد شد تا مرز رسمي دو كشور شكل بگيرد.

طرفين حق برداشت آب به جز براي اهداف تعريف شده در اين طرح (پروژه) را ندارند و موافقت مي كنند كه از انجام هرگونه عملي كه باعث آلودگي رودخانه ارس و مخزن سدهاي انحرافي و محيط‌ زيست از طريق ورود پسابهاي آلوده جلوگيري نمايند. همچنين موافقت مي كنند كه كليه ضوابط حفاظت محيط ‌زيست را مراعات كنند و در صورت آلودگي مخزن سد و محيط زيست توسط يكي از طرفين، طرف مذكور موظف به رفع آلودگي و جبران خسارت وارده مي باشد.

طرفين، اختلافهاي ناشي از تفسير يا اجراي اين موافقتنامه را (در صورت بروز) از طريق مشورت و مذاكرات ديپلماتيك حل وفصل خواهند نمود.

اين موافقتنامه از تاريخ دريافت آخرين اطلاعيه كتبي از طريق مجاري ديپلماتيك مبني بر انجام تشريفات مربوط مقرر توسط قانون داخلي طرفين، لازم الاجراء خواهد شد و تا اجراي كامل آن معتبر خواهد بود.

اين موافقتنامه در تاريخ 28 اسفند 1385 برابر با 19 مارس 2007 در منطقه مرزي در قلمرو ارمنستان در دو نسخه به زبانهاي فارسي، ارمني و انگليسي، تنظيم گرديد كه هر سه متن از اعتبار يكسان برخوردارند و در صورت بروز اختلاف در تفسير مفاد موافقتنامه، متن انگليسي ملاك خواهد بود.