مصوبه شوراي عالي اداري با موضوع: «نظام نامه مديريت توسعه فرهنگ سازماني» در دستگاه هاي اجرايي

شوراي عالي اداري در يكصد و هشتاد و دومين جلسه مورخ 30 / 5/ 1397 بنا به پيشنهاد سازمان اداري و استخدامي كشور، به استناد بندهاي 8 و 11 ماده 115 قانون مديريت خدمات كشوري و در اجراي بندهاي 1، 20، 21 و 26 سياست هاي كلي نظام اداري ابلاغي از سوي مقام معظم رهبري، حفظ حقوق مردم مندرج در فصل سوم (مواد 25، 26، 27 و 28) و ماده 90 قانون مديريت خدمات كشوري و عملياتي كردن برنامه ششم نقشه راه اصلاح نظام اداري (موضوع تصويب نامه شماره 560 /93 / 206 تاريخ 20 /1 / 1393 شوراي عالي اداري)، «نظام نامه مديريت توسعه فرهنگ سازماني» در دستگاه هاي اجرايي را به شرح پيوست (ممهور به مهر دبيرخانه شوراي عالي اداري) تصويب نمود. اين نظام نامه در 4 فصل، 14 ماده و 12 تبصره تصويب و از تاريخ ابلاغ لازم الاجرا مي باشد.

رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي اداري - حسن روحاني

نظام نامه مديريت توسعه فرهنگ سازماني در دستگاه هاي اجرايي كشور

تعاريف و اختصارات به كار رفته در اين مصوبه به شرح زير است:

سازمان: سازمان اداري و استخدامي كشور.

ستاد مركزي: ستاد مركزي راهبري و ارتقاي فرهنگ سازماني مستقر در سازمان اداري و استخدامي كشور مي باشد.

دستگاه اجرايي: تمامي دستگاه هاي مشمول نظام نامه ذكر شده در ماده 13.

معيارهاي عمومي: شامل معيارهاي مرتبط با اخلاق حرفه اي و فرهنگ سازماني است كه در تمام دستگاه هاي اجرايي به صورت مشترك مصداق داشته و از قوانين و مقررات مرتبط استخراج و در پيوست هاي شماره 1 و 2 نظام نامه درج شده است.

معيارهاي اختصاصي: معيارهاي ويژه عملكردي مرتبط با اخلاق حرفه اي و فرهنگ سازماني است كه در هر يك از دستگاه هاي اجرايي به صورت مجزا مصداق داشته و متناسب با مأموريت ها و وظايف تخصصي هر يك از دستگاه ها احصا مي شود.

عوامل محتوايي: دربرگيرنده تمامي اقدمات فرآيندي، اجرايي، ساختاري و نيروي انساني است كه اجراي صحيح و دقيق آن ها تضمين كننده نهادينه سازي فرهنگ سازماني مطلوب عملكردي در نظام اداري و مديريتي بخش دولتي و دستگاه هاي اجرايي مي باشد.

عوامل ظاهري و نمادها: دربرگيرنده تمامي اقدامات فرآيندي، اجرايي، ساختاري و نيروي انساني است كه اجراي صحيح و دقيق آنها تضمين كننده نهادينه سازي نمادهاي ظاهري فرهنگ سازماني مطلوب در نظام اداري و مديريتي بخش دولتي و دستگاه هاي اجرايي مي باشد.

متغيرهاي ذكر شده در قالب جداول پيوست شماره 1 و 2 اين مصوبه به عنوان رفتارهاي فردي و سازماني (معيارهاي عمومي) مرتبط با فرهنگ سازماني تلقي شده و دستگاه هاي مشمول موظفند ضمن اهتمام جدي به عملياتي نمودن آن ها، ساز و كار لازم براي نهادينه سازي آنها در دستگاه را فراهم نمايند.

دستگاه هاي اجرايي موظفند به منظور اجراي صحيح عوامل محتوايي و نهادينه سازي فرهنگ سازماني مطلوب عملكردي اقدامات زير را انجام دهند:

] به منظور جذب نيروي انساني منطبق با فرهنگ سازماني مطلوب كه در سياست هاي كلي نظام اداري، فصل سوم و ماده (90) قانون مديريت خدمات كشوري مشخص شده است، معيارهاي عمومي قابل سنجش در مرحله قبل از استخدام را به هنگام جذب نيروي انساني مدنظر قرار داده و براي سنجش آن ها، مراتب را در آزمون استخدامي (آزمون كتبي و مصاحبه فردي) دستگاه لحاظ كنند.

به منظور عملياتي نمودن مفاد اين بند، سازمان موظف است تغييرات لازم در مقررات استخدامي (جذب و گزينش) را اعمال و به تمام دستگاه هاي اجرايي ابلاغ نمايد و در خصوص قوانين و مقرراتي كه تغييرات آن ها نيازمند تصويب مراجع فرادستي است، پيشنهاد اصلاحي تهيه و به مراجع ذيصلاح براي طي مراحل تصويب ارائه نمايد.

مركز آموزش مديريت دولتي مكلف است با همكاري سازمان نسبت به تهيه محتواي علمي و آموزشي و روش هاي فراگيرتر آموزش هاي مورد نياز، بر اساس معيارهاي عمومي كه به تأييد ستاد مركزي مي رسد، اقدام نمايد. محتواي تهيه شده بايد به عنوان يكي از منابع اصلي آموزش هاي بدو و حين خدمت كاركنان (اعم از مديران و كارمندان) مورد استفاده قرار گيرد.

] به منظور توجه ويژه به ارتقاي رفتارهاي فردي (معيارهاي عمومي رفتاري پيوست شماره 1) و رفتارهاي سازماني (معيارهاي عمومي شغلي پيوست شماره 2)، برنامه ريزي لازم براي طراحي و برگزاري دوره هاي آموزشي در سطوح مختلف با در نظر گرفتن متغيرهاي جداول مذكور، انجام دهند.

] معيارهاي اختصاصي فرهنگ سازماني متناسب با وظايف و مأموريت هاي خود را تعيين و پس از تأييد شوراي راهبري توسعه مديريت در قالب دوره هاي آموزشي و توجيهي، عمومي سازي نمايند و نتايج آن را در ارتقاء و انتصاب به مشاغل ملاك عمل قرار دهند.

دستگاه هاي اجرايي موظفند يك نسخه از معيارهاي تدوين شده را براي جمع بندي تجارب و فراهم شدن امكان نظارت به سازمان ارسال نمايند.

دستگاه هاي اجرايي موظفند به منظور نهادينه سازي آثار عوامل محتوايي فرهنگ سازماني مطلوب، اقدامات زير را انجام دهند:

به منظور رعايت و نهادينه سازي رفتارهاي عمومي و سازماني (معيارهاي عمومي) در بين كارمندان، ضمن اطلاع رساني، آموزش و يادآوري قوانين و مقررات مرتبط با متغيرهاي مذكور، ساز و كار تشويق و تنبيه كارمندان را در چارچوب قوانين و مقررات مربوط تهيه و پس از تأييد در شوراي راهبري توسعه مديريت دستگاه عملياتي نمايند.

دستگاه هاي اجرايي مي توانند، ضمن بررسي مسائل و مشكلات مربوط به معيارهاي عمومي در ستاد و سازمان هاي وابسته به خود، پيشنهادهاي خود را به صورت ساليانه براي در نظر گرفتن در قالب معيارهاي جداول 1 و 2 به سازمان ارسال نمايند.

بر اساس معيارهاي عمومي و اختصاصي، نسبت به ارزيابي عملكرد ساليانه تمامي كارمندان (اعم از رسمي، پيماني قراردادي و...) اقدام نموده و نتايج آن را در تمامي مراحل استخدامي، تبديل وضعيت، ارتقاي شغلي و انتصاب به پست هاي مديريتي و سرپرستي مبناي عمل قررا دهند.

دستورالعمل فرايند ارزيابي عملكرد معيارهاي عمومي و اختصاصي و نحوه استفاده از نتايج آن در ارزيابي سالانه، توسط سازمان ابلاغ مي گردد.

دستگاه هاي اجرايي مشمول مصوبه، موظفند به منظور نهادينه سازي نمادها و جنبه هاي ظاهري فرهنگ سازماني اقدامات زير را انجام دهند:

تعيين استانداردهاي رفتاري، گفتاري و ظاهري براي تمامي مشاغل به ويژه مشاغلي كه مستقيم با مراجعه كنندگان/ شهروندان در ارتباط هستند، از قبيل؛ نگهبان، متصديان باجه هاي ارائه خدمات، مسئولين دفاتر، مسئولان روابط عمومي و مديران در سطوح مختلف.

استانداردهاي فوق با در نظر گرفتن مفاد تصويب نامه حقوق شهروندي در نظام اداري (به ويژه مواد 3، 7 و 11) به شماره 1127128 مورخ 28 /12 /1395، ماده (4) آيين نامه اجرايي مواد (84)، (86)، (87)، (90)، (91) و (93) قانون مديريت خدمات كشوري به شماره 77683/ 44770 مورخ 8 / 4/ 1389، تصويب نامه طرح تكريم مردم و جلب رضايت ارباب رجوع در نظام اداري به شماره 18540 /13.ط مورخ 10 /2 / 1381 و ساير قوانين و مقررات مرتبط، توسط دستگاه هاي اجرايي تنظيم و عملياتي مي شود. ضروري است يك نسخه از استانداردها، براي جمع بندي تجارب، تهيه گزارش و انتشار عمومي به سازمان ارسال گردد.

تعيين استانداردهاي تمامي فعاليت هاي اداري و پشتياني در جهت ايجاد و تقويت انضباط اداري و مالي از قبيل: نحوه پذيرايي در جلسات در سطوح مختلف سازماني، نگهداري فضاها و ساختمان ها، بهره براري از تجهيزات اداري و وسايل نقليه، خريد، نگهداري و تخصيص امكانات و وسايل انجام وظايف متناسب با سطح سازماني، برگزاري همايش ها و نشست هاي علمي و اداري، مراسم فرهنگي و مناسبتي.

دستگاه هاي اجرايي موظفند به منظور نهادينه سازي نظم و انضباط اداري و مالي، نسبت به تهيه و تنظيم دستورالعمل هاي اجرايي مربوط به قوانين و مقررات مرتبط با نظم بخشي اداري و مالي نظير؛ مقررات ورود و خروج، مرخصي، آموزش، پاسخگويي و رعايت حقوق شهروندي، حفظ، نگهداري و بهره برداري اصولي از ابنيه و اموال و تجهيزات سازماني و رعايت موازين اخلاقي و استانداردهاي ظاهري و پوشش مناسب به همراه ساز و كارهاي تشويقي و تنبيهي مستخرج از قوانين و مقررات پس از تصويب شوراي راهبري توسعه مديريت دستگاه اقدام نمايد.

دستگاه هاي اجرايي موظفند نتايج اجرايي اين فصل را در قالب چك ليست مشخص و به صورت ادواري چهارماهه مورد ارزيابي قرار داده و نتايج آن را مبناي تشويق و تنبيه كاركنان قرار دهند.

چك ليست مذكور، نحوه و فرآيند تشويق و تنبيه كاركنان به تأييد شوراي راهبري توسعه مديريت دستگاه مي رسد.

راهبري ارتقاي فرهنگ سازماني در نظام اداري كشور در قالب ستاد مركزي مستقر در سازمان اداري و استخدامي كشور با تركيب اعضاء و مأموريت به شرح زير انجام خواهد شد:

تركيب اعضاء: - رئيس سازمان اداري و استخدامي كشور: رئيس ستاد - معاون نوسازي اداري سازمان اداري و استخدامي كشور: نائب رئيس - يك نفر از معاونان سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران به انتخاب رييس سازمان مذكور - رئيس مركز آموزش مديريت دولتي - يك نفر از معاونان هر يك از وزارتخانه هاي؛ كشور، علوم، تحقيقات و فناوري، فرهنگ و ارشاد اسلامي، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و آموزش و پرورش به انتخاب وزراي ذيربط براي دوره دو ساله - دو نفر صاحب نظر در مسائل مديريت و فرهنگ سازماني به انتخاب رئيس ستاد براي دوره دو ساله - رئيس امور مديريت عملكرد و ارتقاء فرهنگ سازماني سازمان اداري و استخدامي كشور عضو و دبير ستاد

مأموريت هاي اصلي: - بررسي و تعيين ضرورت ها، اولويت ها، برنامه ها و فعاليت ها در خصوص فرهنگ سازماني عمومي و اختصاصي - بررسي و تعيين سياست هاي لازم در زمينه ايجاد، ارتقاء و نهادينه سازي فرهنگ سازماني در نظام اداري جهت ارائه به دولت و شوراي عالي اداري - اتخاذ تصميم به منظور ايجاد هماهنگي و وحدت رويه در برنامه ها و فعاليت هاي دستگاه هاي اجرايي در زمينه بهبود فرهنگ سازماني عمومي - بررسي و تعيين سياست هاي لازم براي جلب مشاركت ها و نظارت سازمان يافته مردم در توسعه فرهنگ سازماني از طريق تشكل هاي مردم نهاد - تصويب طرح هاي راهبردي ويژه براي بهبود وضعيت فرهنگ سازماني در نظام اداري - بررسي و تاييد گزارش سالانه وضعيت فرهنگ سازماني در نظام اداري كشور، قبل از انتشار و ارائه به مراجع ذيربط.

وزارت علوم، تحقيقات و فناوري با همكاري سازمان، زمينه و مشوق هاي لازم جهت سوق دادن رساله هاي مقاطع دكتري و كارشناسي ارشد، به سمت مطالعات مرتبط با ارتقاي فرهنگ سازماني مطلوب ترسيم شده در اين نظام نامه را فراهم مي نمايند.

سازمان مكلف است با استفاده از ظرفيت هاي موجود در مركز آموزش مديريت دولتي و ساير مراكز آموزشي و پژوهشي مجاز نسبت برگزاري نشست ها، كارگاه هاي آموزشي، سمينارها و همايش هاي ويژه فرهنگ سازماني با در نظر گرفتن سطوح سازماني و مديريتي به صورت ادواري و با زمان بندي مشخص، اقدام نموده و ضمن مستندسازي آن ها نسبت به انتشار دستاوردها، تأليفات و بولتن هاي علمي و ترويجي اقدام نمايد.