اجازه ايجاد معاونت طب سنتي ايراني - اسلامي به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

مقدمه طب سنتي ايران، ميراث گرانقدر بجاي مانده از تلاش حكيمانه، تحقيقات عالمانه و تجارب ارزشمند هزاران دانشمند و حكيم دوران‌هاي گذشته به ويژه دوران ۱۴۰۰ ساله تمدن اسلامي است كه نه تنها در دوران گذشته بلكه براي دنياي امروز و فردا نيز در اين درياي پهناور، گوهرهاي درخشان و ناسفته فراواني وجود دارد. احياء طب سنتي با جمع‌آوري، طبقه‌بندي، بررسي و ارزيابي اين ميراث عظيم، نه تنها واپسگرائي نيست، بلكه گامي اساسي در دستيابي به دانش مستحكم و تأمين حداكثر سلامت براي آحاد مردم و بهره‌گيري‌هاي رو به تزايد و پرثمر از اعتماد بنفس ملي برخاسته از اين حركت است. اينك كه به ياري پروردگار، پس از سالهاي طولاني، بار ديگر دروازه‌هاي ورود به عرصه قانونمند آموزش، پژوهش و ارائه خدمات طب سنتي به روي گروهي از فرهيختگان برگزيده ميهن اسلامي ما گشوده شده است، ضرورت ساماندهي جدّي ابعاد مختلف كاربرد طب سنتي در تمام مراحل آن بخوبي احساس مي‌شود لذا تدوين «منشور احياء و كاربرد طب سنتي» با چنين انگيزه و هدفي صورت مي‌گيرد.

چشم انداز و مأموريت

چشم‌انداز معاونت طب سنتي ايران براي توسعه فرهنگ، آداب و ميراث پزشكي در راستاي اسناد چشم‌انداز، ايران ۱۴۰۴ و براساس نقشه جامع علمي، تحقيقاتي كشور و با تكيه بر آموزه‌هاي ارزشمند اسلامي و تاريخ افتخارآميز ايران زمين بر آن است كه از طريق هدايت، رهبري، برنامه‌ريزي، پشتيباني و نظارت بر امور مربوط به پژوهش، آموزش و خدمات پزشكي در زمينه طب سنتي ايراني، بتواند ضمن احياي ميراث علمي و تاريخي مكتب پزشكي اسلامي ـ ايراني در سطح جهاني به ارتقاي جايگاه آن به عنوان شيوه‌اي جامع، جامعه‌نگر، مستند و كارآمد مبتني بر ارزشهاي اخلاقي در نظام سلامت دست يابد.

دستيابي به چشم‌انداز معاونت طب سنتي ايران در راستاي تعالي جايگاه علمي كشـور و نيل به خـودباوري منطقي و علمي دانشـوران علوم پزشكـي و آحـاد جامعه در بخشهاي شش‌گانه پژوهش، آموزش، امور دارويي، خدمات تندرستي و درماني، فرهنگ عمومي و طب مكمّل مقدور خواهد بود به نحوي كه برآيند آن ضمن انگيزش روحيه جستجوگري و تقويت عزّت ملّي در عرصه علوم پزشكي، منجر به ارتقاي سطح سلامت در سطوح فردي و اجتماعي و شاخصهاي ملّي و بين‌المللي مربوط به آن گردد: پژوهش: شامل برنامه‌ريزي، بسترسازي، هدايت، پيشنهاد، تدوين، تصويب و حمايت از پژوهشهاي بنيادي و كاربردي در راستاي تعميق دانش موجود است. آموزش: دربرگيرنده بسترسازي، برنامه‌ريزي، حمايت، هدايت و ارائه آموزشهاي مستمر در سطوح مختلف (دانش‌آموزي، دانشجويي و آحاد و جامعه) است. امور دارو: برنامه‌ريزي، هدايت، حمايت و نظارت بر توليد و تجارت داروهاي طب سنتي ايران و به ويژه داروهاي گياهي مبتني بر تضمين كيفي آنها را در بر مي‌گيرد. خدمات تندرستي و درماني: بسترسازي، تدوين قوانين و الزامات و استانداردهاي مربوط، هماهنگي، حمايت و پشتيباني، نظارت براي ارائه خدمات تندرستي و درماني با استفاده از طب سنتي ايران و در تمامي ابعاد آن و با بهترين كيفيت را شامل مي‌شود. فرهنگ عمومي: بسترسازي، برنامه‌ريزي، هدايت و نظارت بر ابعاد مختلف فرهنگ عمومي در زمينه فرهنگ، آداب و ميراث پزشكي براي ارتقاي جايگاه آن در نگرش و كاربرد مردمي آن را دربرخواهد داشت. طب مكمل: شامل هدايت، نظارت، ساماندهي و تدوين چارچوبهاي قانوني امور مربوط به خدمات درماني براساس شيوه‌هاي طب مكمل را شامل مي‌گردد.

ذي‌نفعان طب سنتي ايران ذي‌نفعان طب ايراني: الف. حوزه‌هاي مختلف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ۱. معاونت سلامت ۲. سازمان غذا و دارو ۳. معاونت آموزشي ۴. معاونت تحقيقات و فن‌آوري ۵ . دانشگاههاي علوم پزشكي دست‌اندركار تربيت نيروهاي انساني ۶ . مراكز تحقيقاتي طب سنتي ايران و گياهان دارويي ب . وزارت جهاد كشاورزي ج . سازمان محيط زيست د . وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي ه . وزارت صنعت، معدن و تجارت و . وزارت اقتصاد و دارايي ز . وزارت علوم، تحقيقات و فن‌آوري ح . وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ط . مجلس شوراي اسلامي ي . شوراي عالي انقلاب فرهنگي ك . سازمان تبليغات اسلامي ل . سازمان نظام پزشكي جمهوري اسلامي ايران م . رسانه‌هاي مختلف ديداري و شنيداري به ويژه صدا و سيما ن . فرهنگستان علوم پزشكي جمهوري اسلامي ايران س . شهرداريها و شوراهاي شهر و روستا ع. دانشجويان و فارغ‌التحصيلان رشته‌هاي مرتبط ف . دست‌اندركاران ارائه خدمات طب سنتي ايران به مردم از جمله عطاريها س . ساير سازمان‌هاي مردم نهاد (NGO) مرتبط با طب سنتي ايران ق . شركت‌هاي دانش‌بنيان خصوصي و دانشگاهي ر . عامه مردم

استراتژي طب سنتي ايران

۱. باور قوي عامه مردم به فرهنگ، آداب و ميراث پزشكي ايراني ۲. حمايت مسئولان ارشد نظام جمهوري اسلامي ايران از گسترش و تعميق فرهنگ، آداب و ميراث پزشكي ايراني ۳. سند چشم‌انداز جمهوري اسلامي ايران ۴. نقشه جامع علمي سلامت ۵ . وجود اقليم متنوع سرزمين ايران و رستني‌هاي متنوع آن در مقوله‌ي گياهان دارويي ۶ . جايگاه ارزشمند كشور ايران در سطح منطقه‌اي و بين‌المللي و نقش مكتب طب سنتي ايران در تقويت آن ۷. رويكرد به اشتغال‌زايي در سطح ملي ۸ . ارتباط علمي و فرهنگي با ساير مكاتب طب سنتي در جهان مانند طب آيرودا، طب آسيايي و طب چيني در گستره تاريخ ۹ . تأسيس رشته‌هاي مصوب دانشگاهها در عرصه طب ايراني (طب، داروسازي تغذيه ، پرستاري، طب عاميانه و تاريخ پزشكي طب سنتي ايران در حيطه‌هاي تخصصي)

۱. مقاومت فرهنگي بخشهايي از جامعه ۲. فقدان قوانين و آيين‌نامه‌هاي مربوط به نحوه حمايت و نظارت در عرصه‌هاي شش‌گانه ۳. فقدان رديف‌هاي سازماني در نظام آموزش و پژوهش ۴. متوليان مختلف و ناهماهنگي اين متوليان در عرصه‌هاي مختلف طب سنتي ايران ۵ . تبليغات كاذب و ادعاهاي واهي و سودجويي برخي از مدعيان در عرصه طب سنتي ايران و مكمل ۶ . تغييرات مكرر و سريع در مديريتها ۷. فقدان جايگاه مصرح و قانوني در اسناد بالادستي نظام

۱. وجود منابع گران سنگ، مكتوب و مستند در زمينه طب سنتي ايران ۲. حضور پژوهشگران و نخبگان فرهيخته و برجسته در عرصه طب سنتي ايران ۳. علاقه روزافزون دانش‌پژوهان جوان به طب سنتي ايران ۴. در دسترس بودن دانش فني و امكانات لازم براي ارائه خدمات درماني مبتني بر طب سنتي ايران ۵ . رقابتي ـ اقتصادي بودن خدمات طب سنتي ايراني و مكمل در عرصه ارايه خدمات سلامت ۶ . كارآيي درمان با طب سنتي ايران ۷. بازنويسي و در دسترس قرار گرفتن بسياري از متون طب سنتي ايران ۸ . توانايي بالقوه اين طب در ارايه راهكارهاي درماني جديد ۹. وجود متخصصين و دانش تخصصي در سطوح بين‌المللي در زمينه داروهاي مورداستفاده در طب سنتي ايران ۱۰. دسترسي به منابع مكتوب و بي‌نظير در زمينه‌هاي فرهنگ پزشكي، طب سنتي ايران، تاريخ و تمدن اسلامي ۱۱ . تأسيس رشته‌هاي مصوب دانشگاهي در عرصه طب سنتي ايران (طب و داروسازي تاريخ پزشكي در حيطه‌هاي تخصصي) و دانشكده‌ها و مراكز تحقيقاتي مرتبط ۱۲. تأسيس معاونت طب سنتي ايران و مركز فرهنگ، آداب و ميراث پزشكي در ساختار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

۱. كمبود نيروي انساني، كارآزموده و آكادميك ۲. كمبود داروهاي طب سنتي ايران ۳. فقدان شناخت تمام حيطه‌هاي طب سنتي ايران ۴. كمبود نسخ تصحيح شده اصيل و به زبان روز در زمينه‌هاي طب سنتي ايران ۵ . فقدان ادغام طب سنتي در نظام ارائه خدمات سلامت ۶ . فقدان ارتباط سازمان‌دهي شده و قانوني با ساير حوزه‌ها و سازمانهاي مرتبط ۷. فقدان جايگاه مصوب قانوني در ساختار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ۸ . فقدان سازماندهي قانوني و مؤثر عرصه‌هاي شش‌گانه ۹. فقدان قوانين و آيين‌نامه‌هاي مصوب در زمينه‌هاي مختلف طب سنتي ايراني و مكمل ۱۰. بودجه‌هاي ناكافي و غيرمستمر در راستاي اهداف ۱۱. فقدان (عدم توليد) منابع مستند كافي به ساير زبانها مانند عربي و انگليسي در زمينه طب سنتي ايران براي توسعه و صدور اين دانش به جهان ۱۲. ضعف در پشتيباني كافي از علوم نوين تقويت‌كننده طب سنتي ايران ۱۳. فقدان يا كمبود مراكز تخصصي تحقيقاتي كارآمد در عرصه‌هاي دارو، درمان و علوم نوين مرتبط

منشور احياء و كاربرد طب سنتي ايران اصول كلي و بنيادهاي انديشه احياء و كاربرد طب سنتي ايران

تعهد و پاي‌بندي به تمامي موازين شناخته شده حقوق بيمار و اخلاق پزشكي

۱. دريافت مطلوب و محترمانه خدمات سلامت، حق بيمار است. ● ارائه خدمات سلامت با هدف بازيابي، تأمين، حفظ و ارتقاء سلامت بيماران و گيرندگان خدمات طب سنتي ● احترام به شخصيت، ارزش‌ها و اعتقادات بيمار و پرهيز از هرگونه تبعيض بر پايه دين، قوميت، زبان، نژاد و مواردي از اين دست ● اولويت منافع بيمار بر منافع ارائه‌كننده خدمات ● خوشروئي، دلسوزي، همدردي، درك نگراني‌هاي بيمار و حوصله در شنيدن شكايات و خواسته‌هاي او ● پرهيز از تحميل هرگونه درد و رنج قابل پيشگيري يا كاهش، در مراحل مختلف ارائه خدمات سلامت ● همكاري منطقي و محترمانه با ساير اعضاء تيم درمان در جهت فراهم كردن حداكثر تحقق نياز بيمار به خدمات سلامت ● محرمانه دانستن هر گونه اطلاعات شخصي يا پزشكي مربوط به بيمار در چارچوب قوانين اخلاق پزشكي ● انتقال اطلاعات لازم براي دستيابي بيمار به حداكثر سلامت به زبان قابل فهم براي او و نيز احساس مسئوليت نسبت به آموزش بيمار يا اطرافيان وي براي توانمندسازي آنها به منظور استمرار مراقبت‌هاي سلامت لازم ● رفتار صادقانه و مؤدبانه و به موقع نسبت به گيرندگان خدمات سلامت و ارجاع بيمار به مركز و شيوه درماني مناسب‌تر و نيز انجام مشاوره براي انتخاب روش درماني مناسب‌تر و كاراتر در موارد خاص ● توجه خاص به گروه‌هاي آسيب‌پذير همانند كودكان، زنان باردار و شيرده، سالمندان، معلولان، زندانيان، افراد بدون سرپرست و نيز بيماران با مشكلات رواني ● احترام به حق خودمختاري بيمار در چارچوب قوانين اخلاقي و كشوري ● مبادرت به درمانهاي فوري در مواقع اورژانس براساس موازين قانوني پزشكي و صرفنظر از امكان وصول هزينه

۲ ـ اطلاع‌رساني كافي و ضروري نيز حق بيمار است: ● بيان هزينه، پذيرش يا عدم پذيرش بيمه و آگاه‌سازي بيمار از دفعات و كيفيت مراجعات بعدي ● امكان آگاهي بيمار از تحصيلات، مسئوليت‌ها، مراتب علمي و تجربي اعضاء تيم درمان ● اطلاع‌رساني به بيمار در زمينه روشهاي تشخيص و درمان در طب سنتي و نيز امكان استفاده از ساير شيوه‌هاي طبي در صورت لزوم ● فراهم كردن امكان پاسخگوئي به سؤالات يا نگرانيهاي بيمار پس از آغاز درمان و در فواصل مراجعات ● اطلاع يافتن بيمار در مورد پرونده پزشكي خود با رعايت مصلحت‌هاي ويژه ● اگر بيمار از مراكز آموزشي خدمات دريافت مي‌كند اطلاع‌رساني در مورد حدود دفعات و چگونگي استفاده آموزشي از او در چارچوب حفظ حرمت افراد و حداقل مزاحمت براي وي از پيش بگونه‌اي شايسته.

۳. استقبال از نظارت، انتقاد منطقي و پيشنهادات مسئولين و همكاران ● پرهيز از هرگونه رفتار پنهاني و تهديدآميز كه مانع نظارت دستگاه‌هاي مسئول يا امكان دادخواهي بيمار گردد. ● سعه صدر براي پذيرش راهنمايي‌هاي منطقي يا روش‌هاي متفاوت با نظر ارائه‌كنندگان خدمات طب سنتي توسط همكاران و صاحبنظران و حتي خود بيماران

۴. مراعات موازين شناخته شده بهداشتي در ابعاد جسمي، رواني، اجتماعي و معنوي ● فراهم كردن و پايبندي به كاربرد همه موازين ضروري بهداشتي به منظور پيشگيري از هرگونه زيان‌رساني به سلامت بيمار و گيرندگان خدمات و نيز صدمه زدن به سلامت محيط زيست ● مراعات شرايط موارد ضروري بر اساس موازين علمي روز

۵. رعايت شئونات حرفه پزشكي در محيط كار و جامعه ● پرهيز از هرگونه رفتار مغاير با جايگاه مقدس پزشكي در محيط كار و جامعه و ايجاد وهن فردي و حرفه‌اي ● پاي‌بندي عملي به ظواهر محاسن اخلاقي و توصيه‌هاي معاشرتي ديني ● پرهيز از ايجاد بي‌اعتمادي و بدگويي صريح و مخرب نسبت به همكاران و جامعه پزشكي سنتي و كلاسيك و اقدام مناسب و قانوني در صورت اطلاع از فرايندهاي ناقض حقوق بيماران و جامعه

تعهد به فقه پزشكي و رعايت امر نهي الهي بر اساس آموزه‌هاي اسلامي ۱. قاعده ضمان طبيب ● ارائه خدمات پزشكي در چارچوب قاعده ضمان طبيب ● اخذ برائت براي موارد ضرورت به تناسب عرف زمان و مكان ۲. پرهيز از محرمات شرعي ● رعايت چارچوب موازين شرعي در تفاوت جنسيت‌ها ● توجه به قاعده «ما جعل ا... فيما حرم شفاء» و حذف مُحَرّمات و ناپاكي‌ها از داروها و خوردني‌ها در حد مقدور و در محدوده نفي عُسر و حَرج و نفي اضطرار رعايت امر و نهي الهي در ساير موارد پيش‌بيني نشده.

تعهد و پاي‌بندي به قوانين كشور جمهوري اسلامي ايران ۱. تبعيت و هماهنگي با قوانين پزشكي ● رعايت موازين قانوني معتبر و آئين‌نامه‌هاي مصوب ● خودداري از تخلف‌هاي قانوني و در صورت لزوم تلاش در جهت اصلاح قوانين و آئين‌نامه‌هاي زيان‌بخش از طريق ارائه پيشنهادات اصلاحي به مراجع رسمي ۲. تبعيت از قوانين عمومي و ناظر بر روابط خارجي ● تبعيت از قوانين اساسي و مدني به عنوان يك شهروند ايراني ● رعايت محدوديت نظام جمهوري اسلامي در روابط علمي با خارج از كشور و شهروندان غير ايراني

هماهنگي با نظام ملي سلامت ● مراعات مقررات كشوري مربوط به سلامت و طبابت علاوه بر مراعات قوانين طبابت ● پرهيز از هرگونه رفتار يا توصيه مغاير با برنامه‌هاي ملّي پيشگيري از بيماريها يا مراقبتهاي اوليه سلامت ● تلاش در جهت مشاركت و همكاري با نظام ملي سلامت در جهت كاربرد منطقي طب سنتي در قالب نظام شبكه بهداشتي ـ درماني

آموزش مسئولانه در سطوح عمومي و اختصاصي ۱. نگاه به مقوله آموزش عمومي (جامعه، بيماران، اطرافيان بيمار) با تأكيد بر تدابير حفظ الصحه به عنوان جزء لاينفك خدمات طب سنتي و مشاركت و تلاش در تحقق آن ● آموزش استمرار مراقبت‌هاي سلامت و درماني بيماران به آن‌ها و اطرافيان آنها ● پرهيز از هرگونه بزرگنمايي مسائل كوچك و افراط و تفريط با رعايت مصالح آحاد جامعه ۲. تلاش در جهت تكامل، ارتقاء كيفيت آموزش‌هاي اختصاصي طب سنتي ● احساس مسئوليت و مشاركت در آموزش رسمي طب سنتي در چارچوب مقررات آموزشي ● پرهيز از آموزش‌هاي موازي كه منجر به شكل‌گيري نظام ارائه خدمات طب سنتي در قالبي مغاير با موازين قانوني گردد. ● مشاركت در تأمين منابع مورد نياز آموزش رسمي طب سنتي بطور مستقيم يا غير مستقيم. ● ارائه هرگونه پيشنهاد سازنده و اطلاعات و تجارب سودمندي كه به تكامل و ارتقاء آموزش رسمي طب سنتي منجر مي‌گردد.

پاسداشت و بهره‌گيري از ميراث پزشكي ملّي ـ اسلامي ● حفظ حرمت حكماء و پيشكسوتان طب سنتي ـ اسلامي از گذشته‌هاي دور تاكنون و پرهيز از ناديده گرفتن منزلت آنان به لحاظ وجود برخي نظرات غير قابل قبول ● تلاش در بازشناسي محتواي آثار و تجارب حكماء با بهره‌گيري از ابزارهاي علمي روز ● كمك به حفظ آثار و احياناً نشر مواردي از آن‌ها در چهارچوب احياء ميراث طب اسلامي ـ ايراني ● تلاش در تدوين منابع جديد و متناسب با روز با بهره‌گيري از ميراث‌گرانقدر گذشتگان

توالي تقدم پيشگيري، تدابير حفظ الصحه، اصلاح شيوه زندگي برپايه سته ضروريه، درمان طبيعي و غذايي، درمان داروئي و ساير شيوه‌هاي درماني ۱. اولويت تدابير صحي در آموزش و ارائه خدمات طب سنتي ● تلاش در ارتقاء و آگاهي‌هاي عمومي و اختصاصي افراد جامعه و فراگيران طب سنتي در زمينه تدابير حفظ الصحه و مقدم داشتن آن بر ساير تدابير ● ارائه خدمات مبتني بر حفظ الصحّه با تأكيد جدّي و عدم مبادرت به ارائه خدمات درماني در مواردي كه تأمين سلامت بيمار با تدابير حفظ الصحه ميسر است و لو با تأخير اندك ● تقدم درمانهاي طبيعي و غذائي بر ساير شيوه‌هاي درماني ● بهره‌گيري تا حد امكان از داروهاي مفرده و بسنده كردن به حداقّل اجزاء در داروهاي تركيبي در صورت امكان ۲. احياء ارزشهاي اولويت‌بندي حكماء در عرضه خدمات طب سنتي ● تلاش در متقاعد ساختن بيماران و اطرافيان آن‌ها به ضرورت رعايت توالي اولويت‌ها ● پرهيز از عوامزدگي و اجتناب از زير پا گذاشتن اصول توالي به درخواست و يا اصرار بيماران ● تجويز داروهاي طب سنتي در اندازه‌هاي لازم و اجتناب از تجويز مازاد بر نياز داروها ● تلاش در كاهش هزينه بيماران در حد معقول و قابل انجام

تعهد به اجتناب از يكسونگري و ارجاع بيماران بر اساس انتخاب روشهاي مؤثرتر و مطمئن‌تر ● پرهيز از رفتار پزشكي يكسونگرانه و اجتناب از پذيرش بيماران خارج از محدوده صلاحيتهاي علمي و حرفه‌اي ● راهنمايي بيماراني كه خارج از محدوده طب سنتي دريافت خدمات مؤثرتر، كم‌هزينه‌تر و مطمئن‌تر براي آنها وجود دارد. ● پرهيز از اعمال روشهاي درماني وقت‌گير و درازمدت كه موجب تضييع فرصت‌هاي خاص در دريافت خدمات مؤثرتر براي بيماران مي‌گردد. ● پرهيز از كاربرد روشهاي درماني امتحان نشده بدون مراعات تمام جوانب تحقيق پزشكي كه در بحث اخلاق در پژوهش‌هاي پزشكي مورد توجه است

تلاش مداوم در ارتقاء و توسعه علمي و تجربي با بهره‌گيري از دانش و فناوري پيشروي روز ● احساس نياز و تشنگي فزاينده نسبت به دانش‌افزائي، بازآموزي، نوآموزي و كسب تجارب تازه ● مشاركت در پژوهش‌هاي علمي در زمينه طب سنتي با پاي‌بندي مسئولانه نسبت به موازين اخلاق در پژوهشهاي پزشكي و اعتبار علمي نحوه انجام تحقيق ● مشاركت در برگزاري دوره‌هاي آموزش مداوم مرتبط با طب سنتي و پرهيز از مخفي نگاهداشتن و عدم ابراز يافته‌هاي سودمند در برابر افرادي كه بر اساس موازين قانوني مجاز به ارائه خدمات طب سنتي مي‌باشند ● با توجه به پيشرفت‌هاي لحظه به لحظه علوم پزشكي، عدم غفلت از كسب اطلاعات ضروري و مورد تأكيد عرف علمي جامعه پزشكي و در چارچوب قاعده فقهي ضمان طبيب

همكاري، همدلي و هم‌آوائي با حركت‌هاي دلسوزانه قانونمند و خيرخواهانه خدانگر در طب ايراني ● درك و تعهد نسبت به مسئوليت‌هاي فردي و گروهي در برابر دفاع از حيثيت، قداست و وجهه مردمي و مورد وثوق طب سنتي ● تلاش در جهت اصلاح روشهاي احتمالاً زيان‌بخش شيوه عمل برخي از اعضاء خانواده طب سنتي بطرق ممكن و در چارچوب حفظ آبروي افراد و مصالح بيماران و مصالح جامعه ● بذل هرگونه كمك نسبت به خدمتگزاران اعتلاء طب سنتي و پرهيز از مرزبندي‌هاي جناحي و سياسي در اين مسير ● و بالاخره در همه حال خود را در جايگاه گيرندگان خدمات طب سنتي و يا خدمتگزاران واقعي طب سنتي ديدن و پرهيز از هر گونه رفتار مغاير با منافع بيماران، گيرندگان خدمات و خدمتگزاران صديق طب سنتي

آموزش، پژوهش و خدمات معاونت طب سنتي

راه‌اندازي «معاونت طب ايراني» وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي اين معاونت كه تعريف، چشم‌انداز، اهداف، مأموريت‌ها و چارت سازماني آن در ادامه مي‌آيد مكلف خواهد بود با حمايت دولت خدمتگزار، ضمن رعايت تمام جنبه‌هاي قانوني و با تمام قوا تلاش كند در مدتي كوتاه زيرساخت‌هاي توسعه همه جانبه طب سنتي ايران را در سطح وزارت بهداشت و دانشكده‌هاي طب سنتي و در تعامل با تمام نهادهاي ذيربط فراهم كند و طيّ برنامه زمان‌بندي شده در مدت سه ماه، تمامي آيين‌نامه‌هاي اجرايي لازم را پيش‌بيني و تهيه نمايد و زمينه اشتغال و تحصيل دست كم ۳۰ هزار نفر را براي احياي مكتب طب سنتي ايران در پنج سال آينده آماده نمايد تا نقش طب سنتي در ارتقاي سطح سلامت مردم به بيش از ۸۰ درصد پوشش عمومي جامعه و نقش آن در خدمات درماني به ۵۰ درصد و جايگزيني مصرف ۷۰ درصد سرانه دارويي در خصوص بيماري‌هاي شايع با داروهاي گياهي بومي بشود. در همين راستا پيشنهاد مي‌شود در قانون تشكيل وزارت بهداشت در صدر يا ذيل ماده ۱۶ اين قانون، با افزودن يك ماده قانوني، به صراحت وزارت محترم مكلّف به تلاش براي توسعه طب سنتي ايران هم‌ارز با سيستم پزشكي رايج شود تا حداقل خدمات آموزشي، پژوهشي و مراقبتهاي درماني اين مكتب طبي بومي را به ۵۰ درصد سطح جامعه برساند و از امكانات وزارت متبوع در كنار پزشكي مدرن براي ترويج علمي و منطقي در سطح دانشگاه‌هاي علوم پزشكي كشور استفاده شود.

اهداف تشكيل و مواد قانوني معاونت طب سنتي در پي دستور رياست محترم جمهوري اسلامي ايران مبني بر توسعه مكتب طب ايراني به عنوان يك عنصر كارآمد و مؤلفه فرهنگي و تمدني و يك رشته دانشگاهي و افتخار ملّي مؤثر بر سطح سلامت و فرهنگ مردم و به منظور تحقق بخشيدن به يكي از اهداف انقلاب اسـلامي، معاونت طب ايراني به عنوان يك مولود انقلابي تأسيس شد. پس از گذشت چهار سال از تأسيس دانشكده طب سنتي رشته‌هاي طب و داروسازي ايراني بار ديگر با عنايت رئيس‌جمهور محترم، اساسنامه اين معاونت مورد بررسي قرار گرفت و معاونت طب سنتي ايران زير نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و تأكيد بر انجام فعاليتهاي آموزشي، فرهنگي و تحقيقاتي، خدماتي، ارزيابي و پايش آن و همچنين به منظور ارتقاء آن به تصويب رسيد.

ماده اول ـ تعريف معاونت طب سنتي نهادي است عمومي و دولتي زير نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، داراي شخصيت مستقل و از لحاظ اداري، استخدامي و مالي تابع مقرراتي است كه در چارچوب اختيارات قانوني به تصويب هيأت دولت مي‌رسد.

ماده دوم ـ اهداف ● گسترش مكتب طب سنتي ايران و تحقيقات و شكوفايي روحيه تتبّع و استعدادها در سطح جامعه براي نيل به خود اتكايي ● توسعه مكتب طب سنتي ايران در سطح جامعه از طريق همكاري با حوزه، دانشگاه و ساير مراجع و نهادهاي فرهنگي به خصوص براي نسل جوان و تحصيل كرده. ● گسترش و ارتقاء سلامت جامعه و طرحهاي كاربردي و نيمه صنعتي از طريق پيوند با مراكز علمي و تحقيقاتي به منظور به كارگيري نتايج پژوهش ● ايجاد رشته تخصصي مانند دستياري طب سنتي ايراني مراكز تحقيقاتي و پژوهشكده طب سنتي ايران و درماني و ساير گروه‌هاي آموزشي موردنياز در كليه دانشگاه‌هاي كشور طبق قوانين جاري وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي ● تعامـلات بين‌المللي جهت ارائه و تبيين نظرات طب سنتي ايران در سطح و جامع بين‌المللي ● ارتقاء سطح كيفي و كمّي استفاده از طب سنتي ايران ● سهولت در استفاده از طب سنتي ايران و تهيه نرم‌افزارهاي لازم ● سازماندهي امور طب سنتي ايران ● ترويج علمي طب سنتي ايران ● ترويج فرهنگ استفاده از طب سنتي ايران ● تلاش در جهت تحقق بخشيدن به ارزشهاي عاليه توحيدي ـ اسلامي در كليه امور طب سنتي ايران ● تلاش در جهت حفظ و حمايت از حقوق بيماران در برابر شاغلان حرف طب سنتي ايران ● حفظ و حمايت از حقوق صنفي شاغلان حرف طب سنتي ايران ● تلاش در جهت همكاري هر چه بيشتر شاغلين طب سنتي ايران با دستگاههاي اجرائي دولتي

ماده سوم ـ وظايف كلي معاونت طب سنتي عبارت است از: ۱ـ ترويج مكتب طب سنتي ايران ۲ـ ايجاد تشكيلات مناسب مكتب طب سنتي ايران ۳ـ انجام دادن تحقيقات توسعه‌اي و كاربردي مكتب طب سنتي ايران ۴ـ پيگيري طرحهاي تحقيقاتي مكتب طب سنتي ايران تا پايان مرحله نيمه صنعتي و صنعتي ۵ ـ ارائه خدمات علمي ـ فني در زمينه‌هاي مختلف مورد نياز جامعه ۶ ـ حمايت، تشويق و جذب دانشجويان و پژوهشگران جوان و مستعد و برنامه‌ريزي و ايجاد شرايط و امكانات لازم به منظور فراهم آوردن زمينه فعاليتهاي علمي و پژوهشي آنان بر مبناي شناخت مشكلات واقعي و نيازهاي تخصصي جامعه در زمينه مكتب طب سنتي ايران ۷ـ اجراي دوره‌هاي رسمي آموزشهاي علمي ـ كاربردي مطابق ضوابط و مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در زمينه طب سنتي ايران ۸ ـ ايجاد تشكيلات آموزشي و تحقيقاتي مطرح شده در بندهاي اين ماده بر اساس قوانين و مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ۹ـ مشاركت در ايجاد زمينه‌هاي مناسب براي اشتغال بيشتر فارغ‌التحصيلان دانشگاهي در رشته‌هاي طب سنتي

تبصره ـ خدمات علمي فني شامل: انجام دادن آزمايش‌هاي كيفي بررسي پيشنهاد استانداردها، جمع‌آوري و پردازش داده‌هاي علمي، انتشار مدارك و داده‌هاي علمي، ترويج فنون و انجام دادن مشاوره علمي و ارائه كمكهاي فني و انجام دادن خدمات بهداشتي و درماني و تشخيص پزشكي مي‌شود. ۱۰ـ تبديل علم به كالا