سند راهبردي جمهوري اسلامي ايران در فضاي مجازي

مقدمه: سند راهبردي جمهوري اسلامي ايران در فضاي مجازي در افق 1410 در چهار بخش ارزش ها، چشم انداز، اهداف و اقدامات كلان تنظيم شده است. اين سند از طريق مطالعه اسناد راهبردي و چشم انداز ساير كشورها در حوزه فضاي مجازي، تحليل وضع موجود و مطلوب، تحليل اسناد بالادستي (قانون اساسي، سند چشم انداز و احكام مقام معظم رهبري (مدظله العالي) براي شوراي عالي فضاي مجازي كشور) و اخذ نظر مراكز علمي، پژوهشي و دانشگاهي كشور و دستگاه ‎هاي دولتي و حكومتي و سازمان هاي مرتبط با فضاي مجازي تنظيم شده است. دو بخش ارز ش ها و چشم انداز اين سند، در هفتاد و يكمين جلسه مورخ 17/ 03/ 1400 و دو بخش اهداف و اقدامات كلان آن در هشتاد و چهارمين جلسه مورخ 11/ 05/ 1401 شوراي عالي به تصويب رسيد.

الف ـ ارزش ها: 1ـ اعتقادات، احكام و اخلاق اسلامي و ارزش هاي انقلاب اسلامي؛ 2ـ استقلال، حاكميت ملي و نفي سلطه خارجي؛ 3ـ انسجام، وحدت و اعتماد ملي؛ 4ـ مسئوليت پذيري و پاسخگويي؛ 5 ـ حكمت، خردگرايي و هوشمندي؛ 6 ـ مشاركت ذي ربطان در حكمراني؛ 7ـ صلح طلبي عادلانه و احترام متقابل در روابط بين الملل؛ 8 ـ خودكفايي، خوداتكايي و نوآوري در تأمين نيازهاي پايه شهروندان؛ 9ـ هويت و سبك زندگي اسلامي ـ ايراني و خانواده محوري؛ 10ـ عدالت، كرامت انساني و آزادي مسئولانه؛ 11ـ صيانت از حريم خصوصي و حقوق عامه؛ 12ـ قانون گرايي و انضباط اجتماعي؛ 13ـ امنيت ملي؛ 14ـ منافع ملي؛ 15ـ سلامت محتوا؛ 16ـ شفافيت و دسترسي آزاد و عادلانه به اطلاعات و خدمات، با حفظ حقوق و مصالح فرد و جامعه؛ 17 ـ توجه به اقشار و گروه هاي اجتماعي خاص، اعم از كودكان و نوجوانان، سالمندان و كم توانان جسمي و ذهني؛ 18ـ حفظ محيط زيست.

ب ـ چشم انداز: فضاي مجازي جمهوري اسلامي ايران در افق 1410، فضايي در امتداد فضاي واقعي، سالم، مفيد، ايمن، پيشران پيشرفت ساير حوزه ها، متكي بر ظرفيت درون زاي كشور، برخوردار از منابع انساني متخصص، ماهر، مؤثر و كارآمد، برخوردار از مراكز علمي و پژوهشي، شركت هاي دانش بنيان و صنايع پيشرفته داخلي است. براي حركت جهشي، ابتكار عمل دارد. از استقلال هوشمندانه و عالمانه، با كمترين وابستگي برخوردار است و حضوري فعال، مبتكرانه، قوي و هدفمند در مجامع و نهادهاي منطقه اي و بين المللي دارد. الهام بخش در جهان اسلام، نقش آفرين در صحنه جهاني، جزء قدرت هاي برتر سايبري و مقام اوّل ارايه خدمات فضاي مجازي در منطقه غرب و جنوب غرب آسيا با تعامل سازنده و مؤثر در روابط بين الملل و استفاده صلح آميز از فضاي مجازي با مشاركت همه كشورها در توسعه آن، رفع حكمراني كشورهاي سلطه گر بر شبكه جهاني اينترنت و اصلاح آن با همكاري ساير كشورها است. ارزش ‏ها، هنجارها و سبك زندگي اسلامي ـ ايراني مبتني بر فرهنگ پيشرفت پايدار در فضاي مجازي كشور نهادينه شده و نيازها و خدمات نو، جذاب و متنوع به ويژه در حوزه هاي آموزش، سلامت، تجارت، حمل و نقل، آب، انرژي و سرگرمي براي كاربران ايراني فراهم است. نظام حكمراني در بهره گيري از فضاي مجازي براساس حاكميت ملي، عدالت، آزادي و صيانت از حقوق مردم و در برخورداري از مديريتي يكپارچه حاصل از ارتباط به هم…

ج ـ اهداف كلان: 1ـ تحكيم و تقويت حكمراني، اعمال حاكميت و اقتدار ملي بر تمامي ابعاد و لايه هاي فضاي مجازي كشور؛ 2ـ ترويج گفتمان انقلاب اسلامي، گسترش عمق راهبردي نظام و تحقق تمدن نوين اسلامي در فضاي مجازي؛ 3ـ دستيابي به قدرت فضاي مجازي (سايبري) ج.ا.ا. در تراز جهاني و جايگاه نخست قدرت فضاي مجازي (سايبري) در بين كشورهاي منطقه و نيل به توان بازدارندگي فضاي مجازي (سايبري) موثر در سطح بين الملل؛ 4ـ تأمين حقوق، امنيت و منافع ملي در فضاي مجازي و تحقق چندجانبه گرايي (دولت ها) در حكمراني اينترنت؛ 5 ـ قاعده مند سازي دسترسي به داده هاي خصوصي، عمومي و كلان داده ها، اعمال حاكميت و حفاظت از داده هاي ملي در برابر نفوذ و دست اندازي غيرمجاز؛ 6 ـ بهينه سازي و افزايش كارآمدي نظام تصميم گيري با استفاده از ظرفيت هاي داده اي كشور متناسب با سرعت تحولات و آيند ه نگري؛ 7ـ ارتقاي سطح هوشمندي در نظامات ملي (از قبيل نظام آموزش، بهداشت، حمل و نقل و ساير خدمات شهري)؛ 8 ـ تأمين امنيت همه جانبه فضاي مجازي كشور در بالاترين سطح؛ 9ـ دستيابي به اشراف كامل و بهنگام بر تحولات فضاي مجازي داخلي و بين المللي؛ 10ـ تكميل و روزآمدي شبكه ملي اطلاعات مطابق با تحولات فناوري هاي فضاي مجازي؛ 11ـ كسب مرجعيت رسانه اي در فضاي مجازي و رفع محاصره تبليغاتي كشور؛ 12ـ تقويت و تحكيم اركان فرهنگ و سبك زندگي اسلامي ـ ايراني در فضاي مجازي كشور…

د) اقدامات كلان:

نظارت و راهبري كلان اقدامات بر عهده مركز ملي فضاي مجازي كشور است؛

دستگاه هاي متولي موظف اند با كمك دستگاه هاي همكار، طرح عملياتي اقدام مربوط (اهداف عملياتي، اقدامات عملياتي، برآورد اعتبار، زمان بندي اجرا و استقرار) را ظرف مدت دو ماه براي تصويب در مرجع تعيين شده، به مركز ملي ارائه نمايند؛

مرجع تصويب موظف است طرح مربوط را ظرف مدت دو ماه بررسي، تصويب و ابلاغ نمايد؛

خطوط راهنما، در تدوين طرح اقدامات فوق توسط دستگاه‏هاي متولي به شرح زير است: 4 ـ1ـ انسجام خط مشي ها و پرهيز از صنفي و بخشي نگري، هماهنگي و هم افزايي دروني و بيروني در اقدامات كلان؛ 4 ـ2ـ بازمعماري و تحول ساختارها با توجه به ضرورت ها و اقتضائات نوين فضاي مجازي با رعايت اصل كارآمدي و چابك سازي؛ 4 ـ3ـ رويكرد مشاركتي و مردمي سازي و استفاده حداكثري از ظرفيت هاي بخش خصوصي و عمومي؛ 4ـ 4ـ ايجاد ساز و كار مسئوليت پذيري و پاسخگويي در همه طراحي ها و اقدامات كلان ؛ 4 ـ 5 ـ تعيين سنجه ها، شاخص ها و داده هاي لازم براي نظارت و ارزيابي اقدامات كلان؛ 4 ـ6 ـ محافظت از داده هاي ملي و اشتراك داده ها با حفظ حريم خصوصي؛ 4 ـ7ـ اهتمام ويژه به آموزش، توانمندسازي، جذب و نگهداشت سرمايه انساني.