موظف نمودن وزارت آموزش و پرورش نسبت به اجراي رتبه بندي حرفه اي معلمان و ساماندهي جذب و تامين نيروي انساني

جذب و تأمين منابع انساني مورد نياز آموزش و پرورش اعم از آموزشي، پرورشي، مديريت، امور اداري و فني در تمام دوره هاي تحصيلي به صورت امر حاكميتي و صرفاً از طريق مراكز آموزش عالي وابسته به آموزش و پرورش (دانشگاه هاي فرهنگيان و شهيد رجايي) انجام مي پذيرد.

تأمين منابع انساني در رشته ها و فعاليت هايي كه امكان تأمين آن از طريق فوق وجود ندارد، از ميان فارغ التحصيلان ساير دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي كشور در چارچوب سياست هاي استخدامي دولت مشروط به گذراندن دوره مهارت آموزي و كسب گواهي نامه صلاحيت حرفه اي انجام مي گيرد.

هرگونه بكارگيري منابع انساني جديد به جز موارد مذكور در تمام واحدهاي آموزشي و پرورشي وابسته به آموزش و پرورش تحت هر شرايطي ممنوع است.

استخدام رسمي مشمولين طرح رتبه بندي حرفه اي معلمان با رعايت قوانين و مقررات استخدامي منوط به برخورداري از شرايط زير است: الف- كسب گواهينامه صلاحيت حرفه اي معلمان. ب- طي دوره آزمايشي به مدت حداقل شش ماه و حداكثر سه سال

در صورتي كه تا پايان دوره آزمايشي، معلمان نتوانند گواهي نامه صلاحيت حرفه اي كسب نمايند، مهلت ياد شده حداكثر دو سال ديگر قابل تمديد است و چنانچه در اين مدت گواهي نامه صلاحيت حرفه اي را كسب ننمايند، بكارگيري رسمي آنان صرفاً در مشاغل اداري مجاز است.

وزارت آموزش و پرورش مكلف است حداكثر طي يك سال پس از ابلاغ اين مصوبه نسبت به صدور گواهي نامه صلاحيت حرفه اي معلمان براساس شيوه نامه ارزيابي و سنجش صلاحيت هاي عمومي، تخصصي و حرفه اي اقدام نمايد. اين گواهي نامه لازمه انجام خدمت معلمي در بخش هاي دولتي و غيردولتي مي باشد.

نظام رتبه بندي حرفه اي معلمان مبتني بر چهار رتبه مربي معلم، استاديار معلم، دانشيار معلم و استاد معلم مطابق شيوه نامه رتبه بندي حرفه اي معلمان به شرح پيوست خواهد بود.

وزارت آموزش و پرورش نظام رتبه بندي حرفه اي معلمان (راهكار2 10 سند تحول بنيادين آموزش و پرورش) را طي يك سال اجرا نمايد.

معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رئيس جمهور منابع اعتباري لازم براي اجراي نظام رتبه بندي حرفه اي معلمان را به نحوي پيش بيني نمايد كه حقوق و مزاياي آنان از هشتاد درصد مجموع حقوق و فوق العاده هاي كاركنان مشابه مشمول اعضاي هيئت علمي دانشگاه ها و موسسات آموزش عالي كمتر نباشد.

ضوابط و مقررات مرتبط با نظام رتبه بندي حرفه اي معلمان و ساماندهي جذب نيروي انساني حسب مورد به تصويب مراجع ذي صلاح مي رسد.

وزارت آموزش و پرورش مكلف است در يك دوره زماني سه ساله، ضمن اجراي زير نظام هاي شش گانه مصوب سند تحول بنيادين آموزش و پرورش براي استقرار نظام رتبه بندي حرفه اي معلمان نسبت به اصلاحات ساختاري و محتوايي در فعاليت هاي آموزشي و پرورشي شامل برنامه هاي درسي و آموزشي، محتواي آموزش، بهينه سازي فضا و تجهيزات مدارس، ارتقاي نقش و اختيارات مدرسه و تحول در ساختار مالي، اداري و نظام مديريتي با رويكرد چابك سازي و پوياسازي براساس سياست هاي كلي ايجاد تحول در نظام آموزش و پرورش كشور، سند تحول بنيادين آموزش و پرورش و نقشه جامع علمي كشور اقدام نمايد.

وزارت آموزش و پرورش مكلف است با اجراي نظام رتبه بندي حرفه اي معلمان به نحوي برنامه ريزي نمايد كه با ساماندهي تخصصي معلمان، جذب معلمان كارآمد و ارتقاي شايستگي هاي آموزشي، تربيتي، اعتقادي و اخلاقي و روزآمد كردن اطلاعات تخصصي آنان و بهبود مديريت منابع و مصارف، موجبات افزايش كيفيت و بهره وري نظام آموزش و پرورش را فراهم نمايد و صرفه جويي لازم در منابع حاصل گردد.

وزارت آموزش و پرورش موظف است در دوره هاي يك ساله، گزارش پيشرفت اجراي طرح را به هيئت وزيران ارائه نمايد.

تعاريف و اصطلاحات به كار رفته در اين شيوه نامه 1- رتبه بندي: طبقه بندي شايستگي هاي معلمان حسب شاخص هاي چهارگانه فرهنگي، تربيتي، آموزشي، پژوهشي و اجرايي 2- ارتقاي مرتبه: احراز رتبه بالاتر طبق ضوابط مربوط 3- معلم: فردي كه رسالت خطير تربيت دانش آموزان را در نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي بر عهده دارد. 4- ارزشيابي عملكرد: سنجش و اندازه گيري نتايج حاصل از فعاليت ها و اقدامات معلمان براساس شاخص هاي چهارگانه ياد شده 5- آموزش هاي ضمن خدمت: آموزش هايي كه زمينه را براي فراگيري مهارت هاي مورد نياز شغلي معلمان در حين خدمت فراهم مي كند. 6- صلاحيت تخصصي: برخورداري از دانش، نگرش و آموزه هاي لازم در يك رشته تخصصي (تدريس) در حيطه هاي آموزشي و پرورشي 7- صلاحيت حرفه اي: توانمندي ها و مهارت هاي لازم براي انجام صحيح وظايف و مأموريت ها در حيطه آموزشي، پرورشي و مديريتي 8- تجربه: مهارت هايي كه معلم در طول سالهاي خدمت خود و در ارتباط با شغل معلمي، كسب كرده است و اين مهارت ها او را قادر مي كند كه وظايف معلمي خود را به گونه اي رضايت بخش انجام دهد.

در اين شيوه نامه، به لحاظ رعايت اختصار، به وزارت آموزش و پرورش، "وزارت" و به نظام رتبه بندي حرفه اي معلمان "رتبه بندي" و به وزير آموزش و پرورش، "وزير" اطلاق مي شود.

اهداف رتبه بندي 1- افزايش انگيزه و كارايي معلمان در انجام وظايف و اثربخشي فعاليت هاي آنان براي شكوفا شدن شايستكي هاي[شايستگي هاي] دانش آموزان 2- ارتقاي منزلت اجتماعي و صلاحيت و مرجعيت علمي و مهارت هاي حرفه اي معلمان و بالا بردن سطح معيشت آنان 3- توسعه مشاركت معلمان در فرابند بهسازي برنامه هاي، اموزشي، پژوهشي، تربيتي و فرهنگي. 4- سنجش مستمر صلاحيت هاي تخصصي و حرفه اي معلمان 5- ايجاد انگيزه در زمينه سازي براي مشاركت و دخالت دانش آموزان در امر تعليم و تربيت 6- بهبود و ارتقاي كيفيت تعليم و تربيت و ايجاد رابطه بين درجه كارايي و ميزان پرداخت 7- ايجاد انگيزه براي مطالعه دائمي و به روز شدن دانش معلمان با پيشرفت هاي علمي و فني و هنر معلمي 8- آماده ساختن معلمان براي انجام مسئوليت هاي تربيتي دانش آموزان و ايجاد زمينه مشاركت و همكاري هاي خانواده براي فعاليت هاي آموزشي و تربيتي دانش آموزان 9- ايجاد انگيزه براي مشاركت در برنامه هاي تربيتي مدارس و انجام امور پژوهشي مرتبط با مسئوليت هاي آموزشي و فعاليت هاي پرورشي 10- ايجاد انگيزه در معلمان به منظور آماده سازي دانش آموزان براي ورود به عرصه هاي مختلف جامعه.

عناوين رتبه ها و دايره مشمولين نظام 1- مشمولين اين طرح، براساس ويژگي هاي مربوط، در يكي از رتبه هاي مربي معلم، استاديار معلم، دانشيارمعلم و استادمعلم قرار مي گيرند. 2- شرايط كسب رتبه ها براساس مفاد اين شيوه نامه تعيين مي شود. 3- مشمولين طرح طبقه بندي مشاغل معلمان (آموزگاران، دبيران، هنرآموزان، مربيان امور تربيتي، مشاوران، مراقبين سلامت، معاون آموزگار، معاون مدير، مديران و معاونان مدارس و مجتمع هاي آموزشي تربيتي) در صورت احراز شرايط، مي توانند رتبه هاي اين نظام را كسب كنند.

ساختار اجرايي 1- هيئت مميزه مركزي 2- هيئت هاي مميزه استاني 3- كارگروه هاي تخصصي شهرستاني/ مناطق 4- شوراي گروه شهرستاني/ مناطق 5- گروه هاي درسي/ شهرستاني/ مناطق

گروه درسي گروه درسي، معادل گروه آموزشي است و واحدي متشكل از معلمان متخصص در يك منطقه/ ناحيه/ شهرستان مي باشند كه براساس رشته تدريس، در يك گروه درسي قرار گرفته اند.

شوراي گروه هر يك از معلمان، عضو يك گروه درسي است كه مجموعه اعضاي هر گروه درسي، شوراي گروه درسي مربوط را تشكيل مي دهند.

كارگروه تخصصي اعضاي شوراي هر گروه درسي، 3 تا 5 نفر را از ميان خود، به عنوان كارگروه تخصصي انتخاب مي كنند و اين كارگروه، داوري و اظهار نظر در خصوص مقالات و تاليفات اعضاي آن گروه را عهده دار است.

هيئت مميزه (استاني – مركزي) براي احراز و تأييد رتبه ها و ارتقاي معلمان به مراتب بالاتر، هيئت هاي مميزه استاني در استان و مركزي در وزارت تشكيل خواهد شد و تركيب و شرح وظايف آنها، به موجب دستورالعمل وزير خواهد بود.

نحوه تشكيل گروه ها و هيئت ها طرز تشكيل، اختيارات و وظايف گروه هاي درسي، شوراي گروه، كارگروه تخصصي و هيئت هاي مميزه استاني و مركزي و ارتباط آن ها با يكديگر به موجب دستورالعملي خواهد بود كه به تصويب وزير مي رسد.

گواهي نامه صلاحيت حرفه اي 1- هر معلم، علاوه بر صلاحيت هاي عمومي، بايد صلاحيت تخصصي براي تدريس (دروس دوره ابتدايي يا چند درس يك گروه درسي در دوره دبيرستان) و صلاحيت هاي مرتبط با شغل معلمي (تسلط بر روش تدريس، آشنايي با روان شناسي تربيتي و روش تحقيق و ساير موارد مرتبط) را كسب كند. اين دو صلاحيت به مفهوم «صلاحيت حرفه اي» مي باشد. 2- كليه معلمان حداكثر طي مدت يك سال بايد نسبت به كسب گواهي نامه صلاحيت حرفه اي تدريس اقدام كنند.

شرايط و ضوابط مربوط، به موجب دستورالعملي خواهد بود كه به تصويب وزير مي رسد.

ارزشيابي ارزشيابي معلمان، در قالب «ارزشيابي عملكرد» و «ارزشيابي شايستگي هاي تخصصي» انجام مي پذيرد.

ارزشيابي عملكرد 1-1 هدف از ارزشيابي عملكرد، مقايسه عملكرد معلم با وظايف و مسئوليت هاي وي و تشخيص توانايي هاي عملي (عملكردي) خواهد بود. 1-2 در ارزشيابي عملكرد، موضوع مشاركت معلمان و فعاليت هاي پرورشي و مسئله تربيت اخلاقي، اعتقادي و انقلابي دانش آموزان، مد نظر قرار مي گيرد.

نحوه ارزشيابي عملكرد معلمان، براساس دستورالعملي خواهد بود كه به تصويب وزير مي رسد و براساس امتيازات و يا درجات انجام مي شود.

ارزشيابي شايستگي هاي تخصصي (صلاحيت تخصصي) 2-1 هدف اين ارزشيابي، سنجش شايستگي هاي معلمان، براي انجام مسئوليت هاي آنان در حوزه تخصصي و گروه درسي است. 2-2 شايستگي تخصصي معلمان، از طريق آزمون هاي استاندارد شده ملي، ارزشيابي مي شود. 2-3 آزمون هاي تخصصي، به صورت ادواري و سه بار در سال برگزار مي شود. 2-4 شايستگي تخصصي، ملاك تصميم گيري براي شركت معلمان در دوره هاي آموزش ضمن خدمت خواهد بود. 2-5 شايستگي تخصصي، ملاك اصلي براي تغيير و ارتقاي رتبه است و معلماني كه قصد ارتقا به مراتب بالاتر را دارند، بايد گواهي نامه قبولي در آزمون ادواري را كسب كنند.

معيار ارزشيابي فعاليت ها ارزشيابي فعاليت هاي معلمان، براساس معيارهاي چهارگانه فرهنگي، تربيتي، آموزشي، پژوهشي و اجرايي مطابق جداول پيوست 1 2 3 4، به صورت مستمر و سالانه انجام مي شود.

شرايط تغيير رتبه 1- داشتن حداقل درجه علمي مورد نياز براي كسب آن رتبه 2- داشتن تجربه خدمت مورد نياز براي كسب آن رتبه 3- كسب امتيازات لازم از جداول فعاليت ها 4- كسب امتياز لازم در ارزشيابي هاي ملي

ارائه مقالات و تأليفات علمي مناسب در زمينه موضوعات آموزش و پرورش و پيشرفت تربيتي و تحصيلي دانش آموزان، در ارزشيابي فعاليت هاي معلمان مورد توجه قرار مي گيرد.

شرايط لازم براي اخذ رتبه ها

رتبه مربي معلم 1-1- حداقل مدرك تحصيلي كارشناسي (ليسانس) با 5 سال تجربه 1-2- دارا بودن گواهينامه صلاحيت حرفه اي تدريس در زمينه مربوط 1-3- طي دوره آموزش ضمن خدمت در علوم تربيتي متناسب با تحولات علمي روز به ميزان مورد نياز 1-4- طي دوره آموزش ضمن خدمت در زمينه تخصصي و رشته تحصيلي متناسب با تحولات علمي روز به ميزان مورد نياز 1-5- داشتن حداقل امتيازات لازم از دو ارزشيابي فعاليت هاي چهارگانه به شرط آنكه فاصله دو ارزشيابي بيش از دو سال نباشد. 1-6- داشتن حداقل امتيازات لازم از شركت در دوره هاي آموزش ضمن خدمت مطابق ضوابط مربوط 1-7- موفقيت در آزمون شايستگي تخصصي مربي معلم.

رتبه استاديار معلم 2-1- كارشناسي (ليسانس) با 15 سال تجربه 2-2- كارشناسي ارشد (فوق ليسانس) با 12 سال تجربه 2-3- دكتري با 6 سال تجربه 2-4- دارا بودن گواهينامه صلاحيت حرفه اي تدريس در زمينه مربوط به رتبه مربي معلم 2-5- داشتن امتيازات لازم در دو ارزشيابي عملكرد ساليانه، به شرط آنكه فاصله دو ارزشيابي بيش از دو سال نباشد و در آخرين ارزشيابي، هشتاد درصد امتيازات كسب شده باشد. 2-6- طي دوره آموزش ضمن خدمت ويژه اين رتبه، علاوه بر آموزش هاي ضمن خدمت مرتبط با رتبه مربي معلم 2-7- ارائه حداقل دو مقاله علمي كه هيئت هاي مربوط ارزشيابي كرده باشند. 2-8- دارا بودن رتبه مربي معلم، براي دارندگان درجه ليسانس و فوق ليسانس 2-9- موفقيت در آزمون ملي تشخيص شايستگي تخصصي رتبه استاديار معلم

دارندگان مدارك تحصيلي ليسانس، فوق ليسانس و دكتري كه در سه ارزشيابي عملكرد متوالي (منتهي به زمان درخواست رتبه استاديار معلم) امتيازات مربوط را كه وزارت تعيين مي كند كسب كرده باشند مي توانند با يك سال سابقه خدمت كمتر، درخواست رتبه استاديار معلم كنند.