آيين نامه كميسيون عفو و بخشودگي

در اجراي بند 11 اصل يكصد و دهم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، در خصوص عفو يا تخفيف مجازات محكومين در حدود موازين اسلامي و براي اتخاذ رويه واحد كميسيون عفو و بخشودگي بر اساس اين آيين نامه تشكيل مي گردد.

همه ساله به مناسبتهاي زير: الف) - ميلاد پيامبر اسلام (ص) هفدهم ربيع الاول ب) - مبعث حضرت رسول اكرم (ص) 27 رجب المرجب ج) – عيد غدير هجدهم ماه ذي الحجه د) – ميلاد با سعادت امام زمان (ع) نيمه شعبان ﻫ) - عيد فطر اول ماه شوال و) - عيد قربان "دهم ذيحجه" ز) - عيد نوروز اول فروردين ح) - سالروز پيروزي انقلاب اسلامي "22 بهمن" ط) – روز جمهوري اسلامي ايران "دوازدهم فروردين" كميسيون عفو و بخشودگي به دعوت و تحت نظر رياست قوه قضاييه يا معاونت قضايي او، و با شركت مديركل قضايي يا نماينده او، و دادستان عمومي تهران يا معاون او (و در مواردي كه عفو و بخشودگي مربوط به نيروهاي مسلح يا دادسراي انقلاب و يا دادسراي مبارزه با موادمخدر باشد با حضور دادستان نيروهاي مسلح يا دادستان انقلاب اسلامي يا معاونين آنان و نماينده ستاد مبارزه با موادمخدر) و رئيس يا معاون سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي و رياست اداره، سجل كيفري و عفو و بخشودگي و رئيس انجمن حمايت زندانيان در اداره سجل كيفري و عفو و بخشودگي تشكيل مي گردد، جلسات كميسيون با حضور حداقل سه نفر از اعضاء رسميت خواهد داشت و اتخاذ تصميم با اكثريت اعضاء‌ حاضر در جلسه خواهد بود.

در صورت اقتضاء‌ رياست قوه قضائيه مي تواند به مناسبتهاي ديگر كميسيون را به تشكيل جلسه دعوت نمايد.

پيشنهاد عفو يا تخفيف مجازات از طرف دادسراي مجري حكم و يا رئيس سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي در كميسيون مطرح و مورد رسيدگي قرار مي گيرد.

در صورتي كه پيشنهادي از غير مقامات مذكور در اين ماده به كميسيون برسد، كميسيون براي بررسي آن را به، دادسراي مجري حكم ارسال مي نمايد.

دادسراي مجري حكم و يا سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي كشور در صورتي مي توانند پيشنهاد عفو يا تخفيف مجازات نمايند كه شرايط زير موجود باشد.

محكوم به حبس در زندان باشد.

مجازات در حدي كه اجرا شده در روحيه محكوم عليه مٶثر و موجب تنبيه او شده باشد.

شاكي يا مدعي خصوصي نداشته و يا رضايت آنان جلب و يا ترتيب پرداخت ضرر و زيان مورد حكم را داده باشد.

محكوم عليه در حبس دائم 10 سال و در مورد ساير محكوميتهاي به حبس ناشي از جرائم عمدي 3 /1 (يك سوم) و در مورد جرايم غيرعمدي 4 /1 (يك چهارم) از مدت محكوميت خود را تحمل كرده باشد.

در مورد محكوميت به جزاي نقدي، محكوم عليه نصف مدت بازداشت بدل از جزاي نقدي را گذرانده و تقاضاي اعسار او رد شده باشد.

در خصوص اقامت اجباري و يا ممنوعيت از اقامت در محل معيني 3 /1 مدت ممنوعيت يا اقامت اجباري سپري شده باشد.

در مورد مجازات اعدام، چنان چه پس از صدور حكم قطعي، محكوم به اعدام درخواست عفو كند، به درخواست دادسراي مجري حكم، يا سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي تقاضا در جلسه فوق العاده يا عادي كميسيون مطرح و تا اعلام نتيجه، اجراي حكم به تأخير خواهد افتاد.

در مورد محكومين به اعدام، چنانچه شرايط و موجبات تخفيف موجود باشد، كميسيون نمي تواند تخفيف مجازات محكوم عليه را به حبس كمتر از پانزده سال پيشنهاد نمايد.

تشخيص استحقاق عفو يا تخفيف ميزان محكوميت در هر مورد با كميسيون است، نظريه كميسيون در رد يا قبول پيشنهاد عفو يا تخفيف مجازات بايد صريح و موجه و مدلّل بوده، مغايرتي با موازين قانوني و مقررات اين آيين نامه نداشته باشد.

براي محكوماني كه تقاضاي عفو يا تخفيف مجازات آنان از طرف كميسيون رد شده است پيشنهاد مجدد عفو يا تخفيف مجازات در صورتي بلامانع است كه از تاريخ رد پيشنهاد عفو يا تخفيف حداقل دو ماه گذشته باشد.

محكوماني كه مجازات آنان مورد تخفيف واقع شده است، وقتي مي توانند از عفو يا تخفيف مجدد استفاده نمايند كه لااقل 3 /1 از باقيمانده محكوميت خود بعد از تخفيف را تحمل كرده باشند

در پيشنهاد عفو يا تخفيف مجازات، امور زير درج مي شود : 1 - مشخصات محكوم عليه : نام – شهرت - نام پدر - سن – تاهل – سواد - اولاد. 2 - مشخصات مجني عليه به شرح فوق. 3 - تاريخ شروع به اجراي مجازات و مدتي كه محكوم عليه قبل از شروع به اجرا در زندان بوده است. 4 - تعداد عائله محكوم عليه و وضع معيشت آنها. 5 - ميزان تأثير مجازات در روحيه محكوم عليه. 6 - رونوشت كيفرخواست، دادنامه مورد اجراء سوابق كيفري. 7 - مدارك لازم مبني بر رعايت بند 3 از ماده 3 آيين نامه. 8 - جهات موجه پيشنهاد عفو و اينكه محكوم عليه از عفو استفاده كرده است يا نه.

اداره سجل كيفري و عفو و بخشودگي دفتري خواهد داشت كه پيشنهادهاي عفو را با ذكر مشخصات در آن ثبت و به تربيت در كميسيون عفو و بخشودگي مطرح مي نمايد.

فهرست اسامي كساني كه پيشنهاد عفو يا تخفيف مجازات آنان مورد تأييد كميسيون واقع شده است به ترتيب از طرف اداره سجل كيفري و عفو و بخشودگي تهيه و حداقل 10 روز قبل از ايام مذكور در بند 1 اين دستورالعمل براي ملاحظه رياست قوه قضاييه ارسال مي دارد.

رياست قوه قضاييه در صورت تأييد مصوبات كميسيون و اخذ موافقت مقام رهبري مراتب را به اداره سجل كيفري ابلاغ مي نمايند.

اداره سجل كيفري و عفو و بخشودگي ظرف 24 ساعت پس از دريافت فرمان عفو، به فوريت فهرست اسامي عفوشدگان زنداني را نزد رياست سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي و دادسراهاي پيشنهادكننده جهت اجرا ارسال ميدارد.

مقررات اين آيين نامه نافي اختيارات قانوني رياست قوه قضاييه نخواهد بود.

از تاريخ تصويب اين آيين نامه كليه آيين نامه ها و مقررات مغاير ملغي است.

اين دستورالعمل مشتمل بر 14 بند و 3 تبصره در تاريخ 20 /11 /1369 به تصويب رياست قوه قضاييه رسيد.