قانون موافقتنامه حمل و نقل هوايي بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري چك

مقدمه دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري چك كه عضو كنوانسيون هواپيمائي كشوري بين‌المللي مورخ شانزدهم آذر ماه 1323 هجري شمسي برابر با هفتم دسامبر 1994 ميلادي مي باشند و از اين پس طرفهاي متعاهد ناميده مي شوند، به منظور تأسيس و بهره‌برداري از سرويسهاي هوايي في ‌مابين و ماوراي سرزمينهاي خود به شرح زير موافقت كردند:

تعاريف از نظر اين موافقتنامه:

اصطلاح «كنوانسيون» به كنوانسيون هواپيمائي كشوري بين‌المللي كه در تاريخ شانزدهم آذر ماه 1323 هجري شمسي برابر با هفتم دسامبر 1944 ميلادي در شيكاگو براي امضاء مفتوح گرديد، اطلاق مي شود و شامل اصلاحات كنوانسيون كه به موجب ماده (94) آن تصويب شده و براي طرفهاي متعاهد لازم‌الاجراء گرديده و نيز ضمائم كنوانسيون و اصلاحات آنها كه به موجب ماده (90) آن به تصويب رسيده و براي طرفهاي متعاهد لازم‌الاجراء شده است، خواهد بود.

اصطلاح «مقامات هواپيمائي» در مورد جمهوري اسلامي ايران به «سازمان هواپيمائي كشوري» و هر شخص يا سازماني كه مجاز به انجام وظايف فعلي آن سازمان باشد اطلاق مي گردد و در مورد جمهوري چك به وزارت حمل و نقل و هر شخص يا سازماني كه مجاز به انجام وظايف فعلي آن وزارتخانه باشد، اطلاق مي شود.

اصطلاح «شركت هواپيمائي تعيين شده» به يك يا چند شركت هواپيمائي اطلاق مي شود كه به موجب مفاد ماده (3) اين موافقتنامه تعيين شوند و اجازه فعاليت بيابند.

اصطلاح «ظرفيت» در مورد هواپيما، به ميزان بارگيري مؤثر آن هواپيما در يك مسير يا قسمتي از مسير و اصطلاح «ظرفيت» در مورد «سرويس مورد توافق» به حاصلضرب ظرفيت هواپيما در چنين سرويسي در دفعات پرواز هواپيماي مزبور طي زمان معين در تمام يا قسمتي از مسير، اطلاق مي شود.

ه ـ - اصطلاح «سرزمين» در مورد هر يك از طرفهاي متعاهد به مناطق خشكي و آبي كه تحت حاكميت آن قرار دارد، اطلاق و شامل فضاي محاذي آنها نيز مي شود.

اصطلاحات «سرويس هوايي»، «سرويس هوايي بين‌المللي»، «شركت هواپيمائي» و «توقف به منظورهاي غير حمل و نقل» داراي همان معاني است كه در ماده (96) كنوانسيون براي آنها ذكر شده است.

اصطلاح «نرخ» به قيمتي اطلاق مي شود كه براي حمل مسافر، بار همراه و غير همراه پرداخت گردد و شامل شرايطي كه به موجب آن قيمتهاي مزبور اعمال مي شود از جمله قيمتها و شرايط مقرر براي نمايندگيها و ساير خدمات جنبي به استثناء دستمزدها و شرايط حمل پست، مي باشد.

اصطلاح «پيوست» به پيوست اين موافقتنامه يا اصلاحيه‌اي اطلاق مي گردد كه بر اساس مفاد ماده (16) اين موافقتنامه تنظيم شده باشد. پيوست جزء لاينفك اين موافقتنامه را تشكيل داده و همه ارجاعات به موافقتنامه شامل پيوست خواهد بود مگر در مواردي كه صراحتا" به گونه‌اي ديگر توافق شده باشد.

اعطاي حقوق

هر طرف متعاهد جهت انجام سرويسهاي هوايي بين‌المللي منظم بوسيله شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر حقوق زير را به طرف متعاهد ديگر اعطاء مي نمايد: الف - پرواز بدون فرود از فراز سرزمين طرف متعاهد ديگر؛ ب - توقف در سرزمين مذكور به منظورهاي غير حمل و نقل؛ ج - توقف در سرزمين مذكور به منظور سوار و پياده كردن مسافر، بارگيري و تخليه بار و پست در حمل و نقل بين‌المللي در نقاط مشخص شده در جدول مسير پيوست اين موافقتنامه؛ د - سوار و پياده كردن مسافر، بار همراه، بار غير همراه و بارگيري و تخليه بار از جمله پست به طور جداگانه يا بصورت تركيبي در سرزمين كشورهاي ثالث در نقاط مشخص شده در پيوست به نقاطي در سرزمين طرف متعاهد ديگر كه در پيوست مشخص شده است يا بالعكس.

شركتهاي هواپيمائي هر طرف متعاهد به غير از آنهائي كه طبق ماده (3) اين موافقتنامه تعيين گرديده‌اند همچنين مي توانند از حقوقي كه در جزءهاي (الف) و (ب) بند (1) اين ماده مشخص شده است نيز بهره‌مند گردند.

هيچ يك از مفاد اين موافقتنامه نبايد به نحوي تفسير شود كه به شركت هواپيمائي يك طرف متعاهد اين حق را اعطاء كند كه در داخل سرزمين طرف متعاهد ديگر از نقطه‌اي به نقطة ديگر مبادرت به حمل مسافر، بار و پست در قبال مزد يا كرايه نمايد.

در مناطقي كه در آن مخاصمات مسلحانه جريان دارد و يا در اشغال نظامي است و نيز در مناطقي كه تحت تأثير مخاصمات مسلحانه يا اشغال نظامي قرار گرفته انجام سرويسهاي موضوع اين ماده منوط به تصويب مقامهاي صلاحيتدار مربوط خواهد بود.

تعيين و اجازه

هر طرف متعاهد حق دارد با ارسال اعلاميه كتبي به طرف متعاهد ديگر يك يا چند شركت هواپيمائي را براي انجام سرويسهاي مورد توافق در مسيرهاي مشخص شده تعيين و هر شركت هواپيمائي تعيين شده را حذف كند يا تغيير دهد.

پس از دريافت اعلاميه مذكور در بند (1) مقامات صلاحيتدار طرف متعاهد ديگر بايد با رعايت مفاد بندهاي (3) و (4) اين ماده اجازه مقتضي را بدون تأخير به شركت هواپيمائي تعيين شده مزبور اعطاء كنند.

مقامات هواپيمائي يك طرف متعاهد ميتوانند از شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر بخواهند كه آنان را مجاب سازد كه شرايط مقرر در قوانين و مقرراتي را كه معمولا" به موجب مفاد كنوانسيون توسط آن مقامات در مورد سرويسهاي هوائي بين‌المللي اعمال مي گردد، دارا مي باشد.

مقامات هواپيمائي هر طرف متعاهد حق دارند در هر مورد كه مجاب نشده باشند مالكيت عمده و كنترل مؤثر شركت هواپيمائي تعيين شده متعلق و در اختيار طرف متعاهد ديگر يا اتباع آن است از اعطاي اجازه بهره‌برداري موضوع بند (2) اين ماده امتناع ورزد و يا هر شرطي را كه براي اعمال حقوق مذكور در ماده (2) اين موافقتنامه توسط آن شركت هواپيمائي تعيين شده لازم بداند، وضع نمايد.

شركت هواپيمائي تعيين شده مي تواند در هر زمان پس از دريافت اجازه مندرج در بند (2) فوق بهره‌برداري از سرويسهاي مورد توافق را آغاز كند مشروط بر آنكه نرخي مطابق ضوابط مواد (10) و (12) اين موافقتنامه در مورد سرويسهاي مزبور وضع شده و مجري باشد.

تعليق و لغو

مقامات هواپيمائي هر طرف متعاهد مي تواند در موارد مشروح زير مجوز بهره‌برداري را لغو يا استفاده از حقوق مندرج در ماده (2) اين موافقتنامه را در مورد شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر معلق، يا هر شرطي را كه براي استفاده از اين حقوق لازم مي داند وضع كند: الف - چنانچه قانع نشود كه مالكيت عمده و كنترل مؤثر شركت هواپيمائي مذكور متعلق و در اختيار طرف متعاهد ديگر يا اتباع وي مي باشد؛ يا ب - چنانچه شركت هواپيمائي مذكور قوانين و يا مقررات طرف متعاهدي كه اين حقوق را اعطاء نموده است، رعايت نكند؛ يا ج - چنانچه شركت هواپيمائي مذكور در انجام عمليات بهره‌برداري از مفاد اين موافقتنامه تخطي كند.

لغو يا تعليق يا وضع شرايط مذكور در بند (1) اين ماده جز در مواردي كه براي جلوگيري از نقض بيشتر قوانين و يا مقررات و يا مفاد اين موافقتنامه فوريت داشته باشد، فقط پس از مشورت با مقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر صورت خواهد گرفت. اين مشورت بين مقامات هواپيمائي پس از دريافت درخواست انجام آن در خلال مدت شصت روز شروع خواهد شد.

شمول قوانين و مقررات

قوانين و مقررات هر طرف متعاهد در مورد ورود يا خروج هواپيمائي كه به امر هوانوردي بين‌المللي اشتغال دارند و نيز قوانين و مقررات مربوط به بهره‌برداري و هوانوردي اين قبيل هواپيماها مادام كه بر فراز يا داخل سرزمين آن طرف متعاهد مي باشند، در مورد هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر اعمال خواهد شد.

قوانين و مقررات هر طرف متعاهد كه ناظر به ورود، اقامت موقت و خروج مسافرين، خدمه، بار يا پست از سرزمين آن مي باشد از قبيل تشريفات ورود و خروج، مهاجرت و همچنين مقررات گمركي، قرنطينه، سلامت و بهداشت در مورد مسافرين، خدمه، بار يا محمولات پستي هواپيماي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر مادام كه در سرزمين مذكور باشند اعمال خواهد شد.

هر طرف متعاهد بنا به تقاضاي طرف متعاهد ديگر نسخه‌اي از قوانين و مقررات مذكور در اين ماده را در اختيار آن قرار خواهد داد.

نمايندگي شركت هواپيمائي

شركت هواپيمائي يك طرف متعاهد مجاز خواهد بود كه نماينده و كاركنان فني، بازرگاني و ديگر متخصصين خود را كه به طور معقول براي برقراري سرويسهاي مورد توافق نياز دارد، بر اساس عمل متقابل وارد سرزمين طرف متعاهد ديگر نموده و ابقاء نمايد.

ايجاد نمايندگي و استخدام كاركنان با رعايت قوانين و مقررات جاري در سرزمين طرف متعاهد ديگر صورت خواهد پذيرفت.

شركتهاي هواپيمائي طرفهاي متعاهد با رعايت قوانين و مقررات جاري سرزمين متبوع خود اين حق را خواهند داشت كه بمنظور توسعه حمل و نقل هوايي و فروش سرويسهاي حمل و نقل هوايي، دفتر يا دفاتري را در سرزمين طرف متعاهد ديگر تأسيس نمايند.

انتقال درآمدها

با ثبت نزد مقامات هواپيمائي يكي از طرفهاي متعاهد و با ثبت بازرگاني مناسب و بر اساس قوانين و مقررات ملي مربوط طرف متعاهد مذكور، شركت يا شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر محق خواهند بود تا بطور آزادانه سرويسهاي حمل و نقل هوايي خود را در سرزمين طرف متعاهد اول به طور مستقيم يا به اختيار خود از طريق نمايندگان خود به فروش برسانند و هر شخص آزاد خواهد بود تا چنين سرويسهاي حمل و نقلي را با پول رايج محلي يا با هر ارز قابل تبديل كه به واسطه مقررات تبديل ارز قابل اجرا در آن سرزمين مجاز شمرده مي شود، خريداري نمايد.

شركت هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد حق دارد مازاد دريافتهاي حاصله در سرزمين طرف متعاهد ديگر را پس از كسر مخارج محلي به ارز قابل تسعير، تبديل و به سرزمين خود انتقال دهد تبديل و انتقال بايد بدون محدوديت و بر اساس نرخ متداول تبديل ارز خارجي در بازار كه براي اين گونه معاملات در روز انتقال قابل اجرا مي باشد، صورت پذيرد. در صورتي كه نظام نرخ متداول تبديل ارز خارجي در بازار داير نشده باشد، تبديل و انتقال بايد بدون محدوديت و بر اساس نرخ رسمي تبديل كه در روز انتقال قابل اجراء مي باشد، صورت پذيرد. انتقال حقيقي بايد بدون تأخير صورت گرفته و نبايد مشمول هيچ گونه هزينه‌اي به استثناي هزينه‌هاي عادي خدماتي كه توسط بانك براي معاملات مزبور اخذ مي گردد، شود.

در صورتي كه پرداختها بين طرفهاي متعاهد به واسطه يك موافقتنامه مخصوص برنامه ريزي شده است، چنين موافقتنامه‌اي بايد به موقع اجرا گذارده شود.

معافيت از حقوق گمركي، سود بازرگاني و ساير عوارض

هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهدي كه سرويسهاي بين‌المللي را انجام مي دهد و مواد سوختي، روغن موتور، ساير مواد مصرفي فني، وسايل يدكي، لوازم مورد نياز جاري و خوار و بار موجود در هواپيماهاي شركت هواپيمائي يك طرف متعاهد كه مجاز به استفاده از مسيرها و سرويسهاي موضوع اين موافقتنامه مي باشند به هنگام ورود يا خروج از سرزمين طرف متعاهد ديگر بر اساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمركي و سود بازرگاني و هزينه‌هاي بازرسي و ساير عوارض و هزينه‌هاي مشابه ملي و محلي معاف خواهند بود حتي اگر مواد مذكور زماني مورد استفاده قرار گيرد يا به مصرف برسد كه هواپيماهاي مزبور بر فراز آن سرزمين در پرواز باشند.