مصوبه شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران در خصوص آئين نامه اجرايي بند (پ) ماده (50) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران

مطابق ماده 50 قانون برنامه هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران در راستاي زمينه سازي و تسهيل دسترسي به مسكن مناسب به ويژه براي افراد واجد شرايط و در راستاي ارتقاء كمي وكيفي سكونت و در اجراي قانون جهش توليد مسكن وزارت راه و شهرسازي مكلف گرديد آيين نامه توافق با مالكين اراضي غيردولتي فاقد كاربري مسكوني با رعايت ماده (8) و تبصره (2) ماده (9) قانون جهش توليد مسكن، قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغ ها و سند آمايش سرزمين، نسبت به تامين زمين براي اجراي طرح هاي حمايتي ساخت مسكن يا احداث شهرك هاي مسكوني توسط بخش خصوصي، تعاوني و عمومي غيردولتي با اولويت تعاوني هاي مردمي و با رعايت ضوابط وزارت راه و شهرسازي اعم از سرانه هاي شهري و تامين خدمات زيربنايي و روبنايي مورد نياز و ساير قوانين كه شامل دامنه كاربرد و شيوه توافق با مالكين اراضي بر مبناي ارزش افزوده ناشي از تغيير كاربري، تراكم و سطح اشغال و از اين قبيل است را پس از تصويب در شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران به تصويب هيات وزيران برساند. بدين منظور آيين نامه اجرايي بند (پ) ماده 50 قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران در جلسه مورخ 1403/11/15 شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران بررسي و به شرح ذيل مورد تصويب قرار گرفت:

ماده 1 ـ در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح ذيل به كار مي روند:

قانون برنامه 5 ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران.

وزارت راه و شهرسازي

سازمان ملي زمين و مسكن

مجموعه اي از طرح ها كه با اهدافي اعم از تامين مسكن افراد نيازمند فاقد مسكن، اقشار كم درآمد و متوسط جامعه، افراد تحت پوشش نهادهاي حمايتي اعم از سازمان بهزيستي و كميته امداد امام خميني (ره) و ساير تكاليف قانوني در چهارچوب سياست هاي ابلاغي وزارت تعريف مي شود.

ارزش ريالي ناشي از هرگونه اقدام و عمليات اعم از الحاق به محدوده شهر، تغيير كاربري، افزايش سطح اشغال، افزايش تراكم، تصويب شهرك، و تصويب ناحيه منفصل شهري كه در اراضي ايجاد مي شود؛

وفق ماده (1) قانون تعاريف محدوده شهر و حريم شهر، روستا و شهرك و نحوه تعيين آن ها مصوب 1384،

وفق ماده (2) قانون تعاريف محدوده شهر و حريم شهر، روستا و شهرك و نحوه تعيين آن ها مصوب 1384،

تعريف موضوع ماده (1) آيين نامه استفاده از اراضي، احداث بنا و تاسيسات در خارج از حريم شهرها و محدوده شهر روستاها مصوب 1391/2/10.

بخشي از حد كالبدي شهر در دوره طرح بوده كه به صورت منفصل به عنوان يك يا بخشي از نواحي يا مناطق شهر اصلي مي باشد و براي آن در قالب طرح هاي جامع و تفصيلي، ضوابط تهيه و ملاك عمل قرار خواهد گرفت.

قراردادي كه فيمابين وزارت (سازمان) و مالكين اراضي غيردولتي فاقد كاربري مسكوني به منظور تامين زمين مورد نياز جهت اجراي طرح هاي حمايتي مسكن و يا احداث شهرك مسكوني بر مبناي ارزش افزوده ناشي از الحاق به محدوده شهر، تغيير كاربري، افزايش سطح اشغال، افزايش تراكم، تصويب شهرك، تصويب طرح ناحيه منفصل شهري و از اين قبيل و در چهارچوب ضوابط اين آيين نامه منعقد مي شود و داراي ضمانت اجرا و آثار حقوقي الزام آور است.

ماده 2 ـ در كليه مواردي كه به تشخيص وزارت (سازمان) و در راستاي اجراي طرح جامع مسكن و سياست هاي ابلاغي، بابت اجراي طرح هاي حمايتي مسكن و احداث شهرك هاي مسكوني نياز به اراضي بخش غيردولتي باشد، با هماهنگي وزارت، وزارت كشور و وزارت جهاد كشاورزي نسبت به نيازسنجي و شناسايي اراضي مناسب جهت انجام توافق با مالكين و صاحبان حقوق قانوني آن ها بر اساس نياز استان ها و شهرهاي كشور و در چهارچوب سند آمايش و طرح هاي توسعه و عمران مصوب و قوانين مرتبط اقدام خواهد شد.

تبصره 1 ـ تا زمان تهيه و ابلاغ طرح جامع مسكن، تشخيص ضرورت و ميزان تامين زمين از اراضي غيردولتي در استان ها و شهرهاي كشور بر اساس مصوبات كارگروهي متشكل از نمايندگان وزارت كشور، وزارت جهاد كشاورزي و وزارت (معاونت مسكن و ساختمان، معاونت شهرسازي و معماري، سازمان) در وزارت صورت خواهد گرفت.

تبصره 2 ـ قطعي شدن توافقات وزارت با مالكين و صاحبان حقوق قانوني آن ها مشروط به تصويب پيشنهاد مربوطه در مراجع استصوابي طرح هاي توسعه و عمران (كميسيون ماده (5)، كارگروه زيربنايي، توسعه روستايي، عشايري، شهري و آمايش سرزمين و محيط زيست، شوراي برنامه ريزي و توسعه استان و شوراي عالي مطابق ضوابط مربوطه) مي باشد و در صورت عدم تصويب، توافق انجام شده تعهدي براي طرفين ايجاد نخواهد كرد.

تبصره 3 ـ اراضي حاصلخيز (درجه 1 و 2)، جنگل هاي طبيعي و دست كاشت، بيشه هاي طبيعي، نهالستان ها، پارك ها و ذخيره گاه هاي جنگلي و مرتعي، عرصه هاي ذخيره ژنتيكي، ايستگاه هاي توليد بذر، حوضه هاي آبخيز زوجي، محدوده ايستگاه هاي پايش و اندازه گيري آبخيزداري، بستر و حريم رودخانه ها و مسيل ها و مجاري آبي، چراگاه ها و راه هاي مسير كوچ ايل نشين ها و مناطق چهارگانه محيط زيستي، اراضي زراعي و باغ هاي موضوع ماده(14) قانون زمين شهري، اراضي موافقت نشده جهت تغيير كاربري در كميسيون تبصره (1) ماده (1) قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغ ها از شمول اين آيين نامه مستثني است. مرجع تشخيص اراضي مستثنيات حسب مورد، وزارت جهاد كشاورزي و يا وزارت نيرو و سازمان محيط زيست كشور مي باشد.

ماده 3 ـ دامنه كاربرد اين آيين نامه شامل موارد ذيل مي باشد:

الف ) الحاق به محدوده شهر به صورت متصل يا منفصل

ب ) ايجاد شهرك مسكوني

ج ) تغيير كاربري و افزايش تراكم ـ سطح اشغال اراضي واقع در محدوده شهر

ماده 4 ـ وزارت جهاد كشاورزي و وزارت نيرو مكلفند نسبت به پهنه بندي و ايجاد سامانه مربوط به بارگذاري مستثنيات مندرج در تبصره (3) ماده (2) اين آيين نامه اقدام نمايند.

تبصره ـ قبل از راه اندازي سامانه موضوع اين ماده يا در صورت وجود ابهام براي وزارت در موارد احصاء شده در سامانه، يا در خصوص محدوده هايي كه پس از يك سال هنوز امكان بارگذاري در اين سامانه را ندارند وزارتين جهاد كشاورزي و نيرو مكلفند، پاسخ استعلامات وزارت و يا اداره كل راه و شهرسازي استان را با ذكر ادله و مستندات ظرف مدت قانوني از تاريخ درخواست اعلام نمايند. عدم ارسال پاسخ در مهلت تعيين شده به منزله مجوز اجراي طرح هاي وزارت در اراضي مورد استعلام مي باشد.

ماده 5 ـ شيوه توافق با مالكين در خصوص الحاق به محدوده شهرها و شهرك سازي در كليه اراضي موضوع اين آيين نامه، توافق با مالكين به تناسب نياز وزارت و سازمان به شرح ذيل صورت مي گيرد:

1 ـ شناسايي اراضي مناسب جهت انجام توافق و يا بررسي درخواست متقاضيان بخش غيردولتي داراي زمين.(مشخصات اراضي قابل درخواست در دستورالعمل موضوع ماده 11 تعيين خواهد شد.)

2 ـ بررسي و تاييد اوليه توسط حوزه معاونت شهرسازي و معماري ادارات كل راه و شهرسازي استان ها بر اساس طرح هاي توسعه و عمران، مصوبات شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران (به ويژه مصوبه مورخ 1400/7/12 شورايعالي با عنوان الزامات شهرسازي مربوط به تامين اراضي مورد نياز قانون جهش توليد مسكن) و ضوابط و قوانين ملاك عمل

3 ـ اخذ استعلام از وزارت جهاد كشاورزي در خصوص تبصره (1) ماده (1) قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغ ها، نوعيت خاك و ساير موارد

4 ـ اخذ استعلامات مربوط از ساير دستگاه هاي ذيربط مطابق قوانين و ضوابط مربوطه

5 ـ تدوين ضوابط و مشخصات اوليه شهرسازي و ساختماني

6 ـ مطابق ضوابط مربوطه تخصيص سهم مالكين غيردولتي براساس ماده (8) اين آيين نامه و انتقال مالكيت آن به مالكين غيردولتي توسط سازمان

7 ـ قيمت گذاري اراضي غيردولتي مورد تفاهم بر اساس بند (5) اين ماده و ماده (7) اين آيين نامه

8 ـ انعقاد توافق نامه با مالك يا مالكين اراضي غيردولتي، مشتمل بر حقوق و تكاليف و نحوه تقسيم سهم طرفين مطابق با مفاد اين آيين نامه.

9 ـ انتقال رسمي مالكيت زمين به سازمان در چهارچوب توافق نامه

10 ـ اخذ مجوزات لازم از مراجع ذي صلاح شامل:

الف ) كارگروه زيربنايي، توسعه روستايي، عشايري، شهري و آمايش سرزمين و محيط زيست

ب ) شوراي برنامه ريزي و توسعه استان

ج ) شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران

11 ـ تخصيص سهم مالكين غيردولتي براساس ماده (8) اين آيين نامه و انتقال مالكيت آن به مالكين غيردولتي توسط سازمان