سند راهبردي كشور در امور نخبگان

نخبه: به فردي برجسته و كارآمد اطلاق مي شود كه در خلق و گسترش علم، فناوري، هنر، ادب، فرهنگ و مديريت كشور در چارچوب ارزش هاي اسلامي اثرگذاري بارز داشته باشد و همچنين فعاليت هاي وي بر پاية هوش، خلاقيت، انگيزه و توانمندي هاي ذاتي از يك سو و خبرگي، تخصص و توانمندي هاي اكتسابي از سوي ديگر، موجب سرعت بخشيدن به پيشرفت و اعتلاي كشور شود.

صاحب استعداد برتر: به فردي اطلاق مي شود كه باتوجه به ويژگي هاي ذاتي خود امكان رسيدن به مرحله نخبگي را داراست ولي هنوز زمينه هاي لازم براي شناسايي كامل و بروز استعدادهاي ويژة او فراهم نشده است.

فعاليت نخبگاني: فعاليتي است آگاهانه، خلاقانه و نوآورانه با اثرگذاري محسوس بر پيشرفت كشور در حوزه هاي مختلف از قبيل: علم، فناوراني، هنر، ادب، فرهنگ و مديريت با تأكيد بر شناخت مسائل و مشكلات كشور

گروه نخبه: هريك از گروه ها، سازمان ها و نهادهايي كه در مقايسه با ساير هويت هاي مشابه، توانمندي انجام فعاليت هاي نخبگاني را دارا هستند.

گروه استعداد برتر: هريك از گروه ها، سازمان ها يا نهادهايي كه استعداد كسب توانمندي هاي ويژه اي را دارد ولي براي تبديل آنها به گروه نخبه، بايد حمايت ها و برنامه ريزي هاي لازم صورت پذيرد.

اجتماع نخبگاني: شامل افراد يا گروه هايي است كه به تشخيص بنياد ملي نخبگان، توانمندي هاي بالقوه يا باالفعل انجام فعاليت هاي نخبگاني را دارا هستند؛ بنابراين شامل همه افراد و گروه هاي نخبه و صاحب استعداد برتر است.

نظام نخبگاني:‌ شامل مجموعه بخش هاي مختلف كشور مشتمل بر نقش آفرينان، نهادها، قوانين، ساز و كارها و روندهايي است كه بر « فعاليت هاي نخبگاني» و «اجتماع نخبگاني» به صورت مستقيم اثر گذارند.

چشم انداز جامعه نخبگاني مطلوب، جامعه اي است پويا كه در آن اجتماعات نخبگاني در چارچوب ارزش هاي اسلامي- ايراني و مبتني بر اقتضائات نظام جمهوري اسلامي ايران، فرصت رشد و شكوفايي حداكثري را برپايه تنوع استعدادها و توانمندي هاي خود به دست آورد و ضمن حل مسائل جامعه، تدبير امور تحول آن را دست مي گيرد.

اهداف كلان باتوجه به چشم انداز پيش گفته، هدف هاي كلان مدنظر اين سند عبارتند از:

ايجاد زمينه هاي شناسايي، رشد و شكوفايي حداكثري استعدادهاي فردي و گروهي و ارتقاي ابعاد معنوي و ديني آنها

تحقق نظام جامع «اخلاق نخبگي» مبتني بر آموزه هاي اسلامي و تلاش براي ترويج آن، به منظور رشد اخلاقي و معرفتي اجتماع نخبگاني و مصون سازي آنان.

رفع موانع فعاليتهاي نخبگاني، افزايش ظرفيت اجتماع نخبگاني و فرصت سازي مناسب براساس اصول عدالت و انصاف

وسعت بخشيدن به دايرة نخبگي و بهره گيري حداكثري از توان اجتماع نخبگاني در مديريت تحولات كشور در سطح ملي و بين‌المللي

مديريت هدفمند گردش نخبگان و پيشگيري از خروج نخبگان از چرخة خدمت به جامعه

تبيين و تنظيم مسؤوليت ها و حقوق متقابل اجتماع نخبگاني و جامعه و افزايش حس دلبستگي ملّي آنان در چارچوب گفتمان نظام اسلامي

زمينه سازي شناخت و همكاري متقابل نخبگان مسلمان در سراسر جهان به منظور تحقق بين الملل اسلامي و برپايي تمدن نوين اسلامي

جذب نخبگان در سطح جهاني

استقرار نظام شناسايي و هدايت اجتماعات نخبگاني

راهبرد ملي ۱. تنوع بخشي در تعريف سطوح، حوزه هاي فعاليت هاي نخبگاني و روش هاي شناسايي آنها اقدام هاي ملي

بازنگري و باز تعريف ضوابط و مقررات مربوط به فرآيندهاي شناسايي، جذب و پشتيباني از اجتماع نخبگاني در دستگاه هاي مسؤول با تأكيد بر رصد فعاليت نخبگاني

توسعة سازوكارهاي اعتباردهي، اعتبار سنجي، رتبه بندي و ارتقاي «نهادهاي تخصصي- حرفه اي » كشور براساس ضوابط، مقررات و استانداردهاي عمومي مورد تأكيد بنياد ملي نخبگان

تمهيد شرايط و تنظيم استانداردها، نظامنه ها، ضوابط و مقررات براي مشاركت بيشتر بخش غيردولتي در تأسيس و فعاليت مدارس، مراكز آموزشي تخصصي و نهادهاي نخبه پرور در حوزه هاي مختلف و با روشها و محتواي درسي متنوع

توسعه و تنوع بخشي به جشنواره ها و رقابت ها در زمينه ها و سطوح مختلف با مشاركت نهادهاي تخصصي – حرفه اي به ويژه نهادهاي حوزوي و دانشگاهي

راهبرد ملي ۲. هدايت صاحبان استعدادهاي برتر با استفاده از توانمنديهاي بخشهاي دولتي و غيردولتي اقدام هاي ملي

استقرار نظام شناسايي و هدايت استعدادهاي برتر با روشهاي مربي محور، مرحله اي و نامحسوس، با تأكيد همزمان بر سه وجه آموزشي، تربيتي و پژوهشي

برنامه ريزي براي ارتقاي سطح كيفي آموزش هاي مدرسه اي ( در همة دوره هاي تحصيلي) به منظور پرورش خلاقيت، مهارت حل مسئله، آداب و مهارت هاي زندگي در دانش آموزان

توسعة آموزش هاي خاص « برون مدرسه اي» از طريق گسترش مراكز آموزشي، تربيتي و پژوهشي در حوزه هاي متنوع مورد علاقة دانش آموزان

برنامه ريزي براي ارتقاي سطح دانش و مهارت معلمان و مربيان مدارس و استادان حوزه و دانشگاه براي هدايت هدفمند صاحبان استعداد برتر از طريق برنامه هاي آموزشي كوتاه مدت و ترويجي

تقويت و گسترش مشاوره هاي تحصيلي و افزايش آشنايي افراد با رشته هاي تحصيلي در آموزش متوسطه، دانشگاه و حوزه هاي علميه به منظور انتخاب آگاهانه و هدفمند رشته هاي تحصيلي با تأكيد ويژه بر رشته هاي علوم انساني.

ارائه تسهيلات براي شكل گيري نهادهاي مشاوره به افراد و گروه هاي نخبه و صاحبان استعدادهاي برتر (ازجمله مشاوره هاي معتمد حقوقي، كارآفريني و روان شناسي مورد تأييد)

گسترش اردوهاي جهادي، بازديدها و دوره هاي آموزشي و احياي دوره هاي كارورزي و كارآموزي اختياري به منظور ارتقاي شناخت اجتماع نخبگاني از نيازها و شرايط واقعي جامعه

گسترش برنامه هاي پرورش ديني و فرهنگي اجتماع نخبگاني براساس استمرار در كار فرهنگي، آموزش هاي مربي محور، سيرهاي مطالعاتي اعتقادي و توجه به وجوه جامع دين با استفاده از ظرفيت هاي دانشگا ه ها، حوزه هاي علميه، مساجد و مراكز فرهنگي كشور.

تدوين و اجراي برنامه هاي آموزشي، تشويقي و مشاورة ازدواج و گسترش و ترويج و تسهيل ازدواج مناسب به منظور تقويت بنياد خانواده در اجتماع نخبگاني

تدوين و اجراي برنامه هاي آموزشي و مشاوره براي خانواده هاي صاحبان استعداد برتر به منظور افزايش آگاهي و مهارت آنان براي تربيت، هدايت و تعامل با فرزندان خود

ايجاد و گسترش پارك هاي آموزشي و تقويت و ساماندهي فرايند طراحي، توليد و توزيع وسايل بازي كودكان به منظور پرورش خلاقيت و مهارت حل مسئله در كودكان با تكيه بر فرهنگ اسلامي- ايراني و رعايت استانداردهاي سلامت و ايمني

توانمندسازي اجتماعات نخبگاني در چارچوب گفتمان اسلامي- ايراني

راهبرد ملي ۱. پشتيباني تدريجي، مشروط و متنوع براساس انجام فعاليت هاي نخبگاني و ميزان رشد در مسير نخبگي اقدام هاي ملي