هيئت وزيران در جلسه 25 /8 /1401 به پيشنهاد بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران (با همكاري وزارت صنعت، معدن و تجارت) و به استناد تبصره (6) بند (ح) ماده (2) مكرر قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز – مصوب 1400-، آيين نامه اجرايي تبصره مذكور را به شرح زير تصويب كرد:
جستجو فقط در قلمرو همین سند انجام میشود. — برای عبارتِ دقیق، آن را داخلِ «گیومه» بگذارید.
آيين نامه اجرايي تبصره (6) بند (ح) ماده (2) مكرر قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز
تاریخ تصویب: 1401/08/25 · آخرین وضعیت: اصلاحی 1403/02/26 · تاریخ روزنامه رسمی: 1401/09/27
ماده ۱
در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:
۱
قانون: قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز – مصوب 1392- با اصلاحات بعدي آن.
۲
بانك مركزي: بانك مركزي جمهوي اسلامي ايران.
۳
مؤسسه اعتباري: بانك يا مؤسسه اعتباري غيربانكي كه به موجب قانون يا با مجوز بانك مركزي تأسيس شده و تحت نظارت بانك مركزي مي باشد.
۴
صرافي: شركتي كه با مجوز بانك مركزي تأسيس شده و داراي مجوز معتبر از بانك مركزي است و موضوع فعاليت آن انجام عمليات صرافي مي باشد.
۵
گمرك: گمرك جمهوري اسلامي ايران.
۶
سازمان مناطق: سازمان مناطق آزاد تجاري - صنعتي و ويژه اقتصادي.
۷
صادركننده: شخص حقيقي و حقوقي كه وفق پروانه صادراتي گمرك بر اساس قوانين، مقررات و آيين نامه هاي مربوط نسبت به صادرات كالا اقدام مي نمايد.
۸ (اصلاحی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیتعهد ارزي صادراتي: ميزان ارز معادل حداكثر صد درصد (100 %) ارزش ارزي پروانه هاي صادراتي كالاها (محصولات) است كه صادركننده بر اساس ضوابط اين آيين نامه مكلف به بازگشت آن است.
۹
كارگروه: كارگروه بازگشت ارز حاصل از صادرات.
۱۰
سامانه هاي اجرايي: كليه سامانه هاي مرتبط با برگشت ارز صادراتي از جمله نظام يكپارچه معاملات ارزي، سامانه نظارت ارز، ثبت مبادلات ارزي، تأمين ارز و سامانه جامع تجارت و ساير سامانه هاي مرتبط كه براي اهداف گوناگون ايجاد و براي ثبت، سازمان دهي و پردازش اطلاعات صادراتي صادركنندگان هم مورد استفاده قرار مي گيرد.
۱۱ (اصلاحی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیمهلت برگشت ارز: مدت زماني كه صادركننده ملزم است نسبت به برگشت ارز حاصل از صادرات به منظور رفع تعهد ارزي صادراتي و بهره مندي از مشوق ها و معافيت هاي مربوط، اقدام نمايد.
۱۲ (اصلاحی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیتعهد ارزي صادراتي سررسيد شده: ميزان تعهدات ارزي صادراتي كه مهلت برگشت ارز حاصل از صادرات آن به پايان رسيده باشد.
۱۳
روشهاي برگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادي كشور شامل موارد زير: الف - فروش ارز به صورت حواله در سامانه نيما به بانك مركزي، مؤسسه اعتباري و يا صرافي. ب - واردات كالا در مقابل صادرات خود. پ - واگذاري ارز حاصل از صادرات به ديگران (غير) جهت واردات كالا. ت - تهاتر كالا به كالا. ث - فروش ارز به صورت اسكناس به بانك مركزي، مؤسسه اعتباري و يا صرافي. ج - بازپرداخت تسهيلات ارزي اعطايي (اعم از اصل، سود و وجه التزام تأخير تأديه دين) از محل منابع بانك ها، صندوق توسعه ملي، حساب ذخيره ارزي، تأمين مالي خارجي (فاينانس)، بازتأمين (ريفاينانس)، بانك توسعه اسلامي، بانك توسعه و تجارت اكو، بانك جهاني و ساير منابع تسهيلاتي به تشخيص بانك مركزي و تأمين ارز سهم الشركه (آورده) متقاضي صرفاً بابت واردات. چ - تأديه بدهي (ديون) ارزي (اعم از اصل و فرع) مرتبط با اعتبارات /بروات اسنادي وارداتي و يا ضمانت نامههاي ارزي صادره پرداخت شده توسط مؤسسه اعتباري مطابق ضوابط ارزي بانك مركزي.
تبصره ۱ (اصلاحی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیبانك مركزي مي تواند در اجراي اين بند از روش پيمان هاي پولي دو يا چند جانبه، ريال برون مرزي و ترتيبات پاياپاي سازي دو يا چند چند جانبه استفاده نمايد.
تبصره ۲ (الحاقی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیبانك مركزي مي تواند بنا به ضرورت، در مورد جزء هاي (الف) تا (ث) اين بند، پس از تصويب در كارگروه، درخصوص تغيير ساز و كار و نسبت ها در هر يك از روش هاي برگشت ارز با اعلام پيشيني (حداقل يك ماه)، با رعايت قانون اقدام نمايد.
۱۴
نسبت برگشت ارز: نسبت ميزان برگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادي به يك يا تركيبي از روش هاي تعيين شده، به مجموع ارزش تعهد صادراتي سررسيد شده.
۱۵
سامانه جامع تجارت: سامانه نرم افزاري جامع يكپارچه سازي و نظارت بر فرآيند تجارت موضوع ماده (3) آيين نامه اجرايي مواد (5) و (6) قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز موضوع تصويب نامه شماره 46443 /ت51559هـ مورخ 23 /4 /1395.
۱۶
خدمات بانكي: تمامي خدمات قابل ارائه توسط بانك ها و مؤسسات اعتباري به مشتريان.
ماده ۲ (اصلاحی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیاعضاي كارگروه به شرح زير مي باشند: 1 - معاون ارزي رييس كل بانك مركزي (رييس). 2 - رييس كل سازمان توسعه تجارت ايران. 3 - معاون وزير نفت. 4 - معاون وزير اطلاعات. 5 - معاون وزير جهاد كشاورزي. 6 - معاون وزير امور اقتصادي و دارايي. 7 - معاون وزير صنعت، معدن و تجارت. 8 - معاون وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي (رييس سازمان غذا و دارو) 9 - رييس كل گمرك. 10 - نماينده اتاق ها با حق رأي و با دعوت رييس كارگروه حسب موضوع 11 - معاون معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رييس جمهور
تبصره ۱
حضور نمايندگان ساير دستگاه هاي اجرايي در كارگروه با پيشنهاد اعضا و تأييد رييس كارگروه و بدون حق رأي بلامانع است.
تبصره ۲
جلسات كارگروه با حضور حداقل دو سوم اعضا و حضور رييس رسميت يافته و تصميمات كارگروه با رأي حداقل شش عضو معتبر خواهد بود.
تبصره ۳
دبيرخانه كارگروه كه در بانك مركزي مستقر است، مسئوليت انجام امور برگزاري جلسات، تهيه دستور و صورتجلسات و مكاتبات با ديگر نهادها و اشخاص را بر عهده دارد.
تبصره ۴ (الحاقی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیمعرفي كتبي نماينده تام الاختيار (حداقل در سطح مدير كل) از سوي وزير يا رييس دستگاه براي حضور و تصميم گيري در كارگروه بلا مانع است.
ماده ۳ (اصلاحی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیوظايف و اختيارات كارگروه به شرح زير مي باشد: 1 - تعيين موارد و مصاديق معافيت از ايفاي تعهدات ارزي صادراتي در چهارچوب قانون و اين آيين نامه. 2 - ارسال فهرست صادركنندگان به شوراي عالي امنيت ملي موضوع تبصره (8) ماده (2) مكرر قانون به منظور بهره مندي از معافيت / استثنا. 3 - تمديد مهلت برگشت ارز حاصل از صادرات در چهارچوب قانون و اين آيين نامه. 4 - معرفي متخلف به قوه قضاييه در اجراي الزامات قانون. 5 - تعيين استثنائات مهلت برگشت ارز حاصل از صادرات با توجه به نوع كالاي صادراتي، نوع صادركننده، سابقه صادركننده، كشور طرف معامله و كشور مقصد به پيشنهاد دستگاه اجرايي ذي ربط در چهارچوب قانون و مقررات. 6 - تعيين ميزان تعهد ارزي صادركنندگان در چهارچوب قانون و اين آيين نامه. 7 - تعيين سقف تعهدات ارزي صادراتي معاف از برگشت ارز با رعايت سقف مصرح در قانون. 8 - تعيين حد آستانه برخورداري از مشوق ها و معافيت هاي موضوع اين آيين نامه در چهارچوب قوانين و مقررات. 9 - تقدير از صادركنندگان خوش حساب و ارائه مشوق هاي لازم براي آنها در چهارچوب قوانين و مقررات.
تبصره ۱
تعيين سياستهاي تجاري كماكان بر عهده وزارت صنعت، معدن و تجارت است.
تبصره ۲
مصوبات كارگروه جهت اجرا به دستگاه ها، سازمان ها، اشخاص و اعضاي كارگروه توسط دبيرخانه ابلاغ مي شود.
ماده ۴ (اصلاحی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیفرايند بررسي تعهدات ارزي سررسيد شده صادركنندگان در كارگروه به ترتيب زير مي باشد: 1 - ارائه فهرست به روزشده صادركنندگان با تعهدات ارزي سررسيده شده ايفا نشده به كارگروه توسط بانك مركزي. 2 - تأييد / رد فهرست صادركننده / صادركنندگان با تعهدات ارزي صادراتي سررسيد شده ايفا نشده توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت، با ارائه مستندات، مكاتبات و درخواست هاي مربوط به صادركننده / صادركنندگان به كارگروه تا حداكثر هفت روز كاري پس از طرح موضوع و تصميم گيري كارگروه. 3 – پيشنهاد اعمال ابزارهاي تنبيهي به مراجع ذي صلاح در خصوص صادركنندگان با تعهدات سررسيد شده ايفا نشده. 4- ارائه اطلاعات اقامتگاه قانوني و ارتباطي صادركنندگان توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت، اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران و اتاق تعاون حسب مورد به دبيرخانه كارگروه ظرف پنج روز كاري در صورت تصميم كارگروه به ارجاع صادركنندگان با تعهدات سررسيد شده ايفا نشده به قوه قضاييه.
تبصره ۱ (اصلاحی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیدر صورت وجود نقص در اطلاعات صادركننده، وزارت صنعت، معدن و تجارت و اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران حسب مورد مراتب را جهت اصلاح، به صادركننده اعلام و با احراز عدم همكاري صادركننده، موضوع را به كارگروه اعلام و كارگروه، پيشنهاد تعليق كليه مجوزهاي صادركننده را به مراجع ذي صلاح ارائه مي نمايد.
تبصره ۲
گمرك موظف به ايجاد / تكميل ارتباط برخط سامانه گمرك با سامانه هاي اجرايي است.
ماده ۵
وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف به فراهم كردن امكان مشاهده وضعيت تعهدات ارزي صادراتي، پيگيري و ثبت درخواست، اعتراض، اطلاع رساني به روز ضوابط و مقررات براي صادركنندگان در سامانه جامع تجارت تا پايان سال 1401 مي باشد.
ماده ۶
وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف به ارائه ميز خدمت جهت پاسخگويي به مشكلات صادركنندگان در خصوص برگشت ارز، ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه مي باشد.
ماده ۷
صادركننده مكلف است حداكثر ظرف چهار ماه از تاريخ صدور پروانه گمركي نسبت به برگشت ارز حاصل از صادرات به روش هاي اعلامي در بند (13) ماده (1) اين آيين نامه اقدام كند. افزايش /كاهش مهلت مزبور متناسب با نوع، مقصد كالا، رتبه و اعتبار صادركننده و نيز زمان دريافت ارز بر اساس الگوي فروش صادركننده به خريدار خارجي، رتبه اعتباري صادركننده و غيره بر اساس جدول تنظيمي توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت و تأييد كارگروه مي باشد. تمديد مهلت موارد خاص حداكثر به مدت سه ماه به شرطي كه كل مهلت برگشت ارز از مهلت مقرر در قانون تجاوز ننمايد، به تشخيص كارگروه امكان پذير مي باشد.
ماده ۸ (اصلاحی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیصادركننده كالا مكلف است تعهد ارزي صادراتي خود را به شرح زير ايفا نمايد:
۱(اصلاحی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیتعهد ارزي صادراتي كليه صادركنندگان محصولات پتروشيمي، پالايشي، فولادي، فلزات اساسي رنگين و فرآورده هاي نفتي معادل صد درصد (100 %) ارزش مندرج در پروانه صادراتي يا معادل ارزي آن به ساير ارزها تعيين مي گردد و اين صادركنندگان مكلفند تعهدات ارزي حاصل از صادرات خود را صرفاً به صورت حواله در سامانه مورد تاييد بانك مركزي رفع نمايند.
تبصره ۱ (اصلاحی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیتأمين ارز مورد نياز براي واردات مواد اوليه و كالا و خدمات ضروري سالانه (حسب مورد با ثبتسفارش / ثبت آماري) مورد نياز شركت هاي پالايشي و پتروشيمي و نگهدار (هلدينگ) مرتبط، شركت هاي فولادي، فلزات اساسي رنگين و فرآورده هاي نفتي و بدهي هاي ارزي و بدهي هاي ارزي ناشي از تسهيلات ارزي (موضوع جزء (ج) بند (13) ماده (1)) مورد تأييد وزارت نفت /صنعت، معدن و تجارت (حسب مورد) از سرجمع صادرات خود و يا ديگر شركت هاي گروه به تأييد كارگروه از طريق واردات در مقابل صادرات و يا تهاتر از محل ارز حاصل از صادرات به عنوان برگشت ارز حاصل از صادرات محسوب مي شود.
تبصره ۲
بازگشت ارز به صورت اسكناس براي اين دسته از صادركنندگان منوط به تأييد بانك مركزي و رعايت مفاد ماده (9) اين آيين نامه مي باشد.
تبصره۳ (اصلاحی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیدستگاههاي ذي ربط مكلفند فهرست اطلاعات مربوط به فهرست اقلام (كد طبقه بندي كالا و يا شناسه كالا) و در مواردي كه شناسايي محصول صادراتي مشمول رفع تعهد ارزي مستلزم اعلام نام صادركننده باشد، اطلاعات همراه با نام صادركننده محصولات پتروشيمي، پالايشي، فولادي و فلزات اساسي رنگين و فرآورده هاي نفتي را احصا نموده و اقدامات لازم به منظور بهره برداري توسط دستگاه ها و سازمان هاي مربوط انجام دهند.
تبصره ۴ (الحاقی ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیبانك مركزي، گمرك جمهوري اسلامي ايران و سازمان توسعه تجارت ايران موظفند از طريق سامانه جامع تجارت، دسترسي لازم را براي دستگاه هاي اجرايي مرتبط از جمله وزارتخانه هاي نفت، صنعت، معدن و تجارت و اطلاعات براي اخذ گزارش ميزان صادرات (ارزش /حجم)، تعهدات ارزي سررسيد شده و ايفا شده و ميزان و نحوه بازگشت ارز حاصل از صادرات صادركنندگان موضوع اين ماده را ايجاد نمايند.
