دستورالعمل فوريت هاي قضايي و نحوه عملكرد واحد كشيك

در اجراي تكاليف مقرر در قانون آيين دادرسي كيفري، مصوب 1392 و اصلاحات الحاقات بعدي از جمله مواد 47، 69، 95، 186 و 226، مبني بر ضرورت پذيرش شكايات كتبي و شفاهي مراجعين در تمامي اوقات فوري در پرونده هاي قضايي، دستورالعمل فوريت هاي قضايي و نحوه عملكرد واحدهاي كشيك به شرح زير ابلاغ مي شود:

الف ) ساختار و تشكيلات:

به منظور انجام وظايف قضايي و پذيرش و پيگيري شكايات فوري و ضروري مراجعان و گزارش ضابطان دادگستري در ساعات غير اداري و ايام تعطيل، در هر حوزه قضايي، واحد كشيك قضايي به ترتيب زير تشكيل مي شود:

1) حداقل يك واحد در دادسراي هر حوزه قضايي شهرستان و يك واحد در دادسراي نواحي كلان شهرها به پيشنهاد دادستان حوزه مربوط و تاييد رييس كل دادگستري استان.

2) حداقل يك واحد كشيك از دادگاه كيفري 2 در هر شهرستان و در صورت لزوم دادگاه كيفري يك، به پيشنهاد رييس دادگستري شهرستان و تأييد رييس كل دادگستري استان براي رسيدگي به جرايمي كه مطابق قانون به طور مستقيم در دادگاه رسيدگي مي شود. همچنين، درصورت لزوم و به تشخيص رييس كل دادگستري استان به تعداد لازم در كلان شهرها واحد كشيك د ر مجتمع هاي قضايي تشكيل مي شود.

قاضي كشيك دادگاه كيفري 2 علاوه بر رسيدگي به پرونده هاي جزايي، مجاز به رسيدگي به پرونده هاي فوريت هاي قضايي در امور حقوقي نظير ماده 2 قانون نحوه اجراي محكوميت هاي مالي، مصوب 1393 مجلس شوراي اسلامي نيز مي باشد.

2) يك واحد كشيك در دادگاه هاي عمومي بخش به پيشنهاد رييس دادگاه و تأييد رييس كل دادگستري استان.

هر واحد كشيك از يك نفر قاضي، يك نفر از كاركنان اداري كه داراي سوابق و تجربه كافي باشد و يك نفر از كاركنان پشتيباني تشكيل خواهد شد.

اعضاء واحد كشيك از ميان قضات و كاركنان اداري داوطلب دادسراها و دادگاه ها انتخاب مي شوند و در صورت نبود داوطلب به صورت نوبتي تعيين خواهد شد. جابجايي اعضاي كشيك حسب مورد با موافقت دادستان يا رييس حوزه قضايي مربوط مجاز مي باشد و مراتب عنداللزوم بايد به مراجع مربوط مانند ضابطان اعلام شود.

تعيين قضات زن براي كشيك در صورت ضرورت و با تشخيص دادستان بلامانع است.

ب ) برنامه كشيك:

برنامه كشيك حوزه هاي قضايي مشتمل بر تعداد اعضا، تعيين زمان شروع و خاتمه و نحوه انجام كشيك، با رعايت مفاد اين دستورالعمل و با لحاظ نوع و تعداد پرونده، تعداد قضات و كاركنان شاغل، كثرت مراجعان و شرايط جغرافيايي و اجتماعي، به صورت سه ماهه در هر حوزه قضايي حسب مورد به پيشنهاد دادستان و يا رييس حوزه قضايي و تأييد رييس كل دادگستري استان صورت مي پذيرد. زمان كشيك همه روزه بعد از وقت اداري است. نحوه و زمان استقرار واحد كشيك حسب مورد به تشخيص رييس كل دادگستري و دادستان مربوط خواهد بود.

در مواردي كه بنا به ضرورت، "كشيك شب" ايجاد مي شود، زمان آن حداكثر 4 ساعت خواهد بود.

دادستانهاي مراكز استانها به تشخيص رييس قوه قضاييه، علاوه بر كشيك مذكور در تبصره 1، مي توانند همه روزه از ساعت 24 تا 5 بامداد يكي از معاونين يا يكي از قضات با تجربه دادسرا را به عنوان كشيك فوق العاده معرفي نمايند. حق الزحمه كشيك مذكور دو برابر روز محاسبه خواهد شد.

فهرست قضات كشيك و برنامه زماني و اصلاحات آن حسب مورد با دستور دادستان و يا رييس حوزه قضايي به قضات و كارمندان كشيك ابلاغ مي شود.

برنامه زمان بندي كشيك در ابتداي هر ماه به اطلاع ضابطين مي رسد و تأكيد مي شود كه ضابطان از ارجاع پرونده هاي عادي در زمان كشيك خودداري نمايند و صرفاً موارد واجد فوريت به واحد كشيك ارسال شود.

موارد فوري، پرونده هايي است كه اتخاذ تصميم سريع درباره آنها ضرورت داشته باشد از قبيل انجام اقدامات لازم در صورت وقوع قتل يا فوت مشكوك و تعيين تكليف متهمان و محكومان تحت نظر و جلب شده و متهمان پرونده هاي منتهي به فوت مجني عليه.

قضات كشيك مكلفند بر اساس برنامه زماني، حداقل سه ساعت در محل كشيك حضور داشته و خارج از اين زمان تا نوبت بعدي كشيك يا وقت اداري، در حوزه قضائي مربوط در دسترس باشند و به نحو مقتضي نسبت به فوريت هاي قضايي تعيين تكليف نمايند.

در حوزه هاي قضايي كه ايجاد واحد كشيك ضرورت نداشته باشد، رييس حوزه قضايي يا دادستان مربوط مكلف است شخصاً يا با تعيين يكي از قضات، به عنوان "كشيك در دسترس" نسبت به انجام فوريت هاي قضايي به نحو مقتضي اقدام كند.

پ ) ميزان و نحوه پرداخت حق كشيك:

ميزان پرداخت حق كشيك، به هر يك از اعضا (قاضي، كارمند اداري و پشتيباني) با توجه به ساعات كار مقرر در اين آيين نامه، بر مبناي ضوابط اضافه كار مي باشد.

حق كشيك در روزهاي تعطيل و كشيك شب يك و نيم برابر و در تعطيلات متوالي بيش از دو روز در حوزه هاي قضايي كه 5 شنبه ها تعطيل است و بيش از يك روز در ساير حوزه ها، دو برابر روزهاي عادي مي باشد و براي قضات كشيك در دسترس دادسرا يا دادگاه بخش با لحاظ عوامل مذكور در ماده 3 دستورالعمل از قبيل نوع و تعداد پرونده، از يك هشتم تا يك چهارم حق كشيك موضوع ماده 9 دستورالعمل، به تشخيص رييس كل دادگستري پرداخت مي شود. در مورد اخير در صورتي كه رسيدگي به پرونده در وقت كشيك مستلزم حضور قاضي در محل كشيك باشد، معادل حق كشيك به تشخيص رييس حوزه قضايي پرداخت خواهد شد.

درخصوص كشيك ويژه قتل درصورتي كه مبادرت به معاينه جسد نمايند، حق كشيك ويژه با تصويب معاونت راهبردي قوه قضاييه پرداخت مي شود.

در حوزه هاي قضايي كه بيش از يك واحد كشيك فعاليت مي نمايد، حق الزحمه اعضاي هر واحد جداگانه محاسبه و پرداخت مي گردد.

معاونت راهبردي قوه قضاييه هر 3 ماه، اعتبار كشيك دادگستري كل استان ها را بر اساس آمار عملكرد و گزارشاتي كه با ذكر مشخصات اعضاي هر واحد و قيد ساعات كشيك ارسال مي شود، محاسبه، تخصيص و ابلاغ خواهد كرد.

روساي كل دادگستري مكلفند گزارش پرداخت هاي مالي كشيك را بر اساس فرم ارسالي از معاونت راهبردي تنظيم و به آن معاونت ارسال نمايند.

ت ) ساير مقررات:

قضات موظفند پرونده هاي ارجاعي را در وقت اداري تعيين تكليف كنند و از محول نمودن آن به وقت كشيك خودداري نمايند.

قضات موظفند به منظور تسهيل در انجام امور افراد جلب شده در وقت كشيك، كليه اطلاعات لازم از قبيل مشخصات متهم يا محكوم، علت جلب، نام شاكي، نوع اتهام، ميزان خسارت وارده به شاكي خصوصي و ميزان محكوميت مالي را در برگ جلب درج نمايند. در جرائمي كه به تشخيص مرجع قضايي، حيثيت اجتماعي متهم يا محكوم، عفت يا امنيت عمومي اقتضاء كند، علت جلب ذكر نمي شود.

مركز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضاييه مكلف است امكان درج اطلاعات مربوط به متهمان و محكومان جلب شده را در مرحله تحقيقات مقدماتي و اجراي حكم، در سامانه مديريت پرونده قضايي (سمپ) فراهم نمايد.

دادگستري استان ها مكلف هستند نسبت به استقرار سامانه سمپ و دسترسي واحدهاي كشيك به آن با همكاري مركز آمار و فناوري اطلاعات اقدام نمايند.

روساي كل دادگستري ها مكلفند در پايان هر سال، خلاصه آمار عملكرد واحدهاي كشيك استاني را به تفكيك هر يك از واحدهاي كشيك جهت بررسي و اقدام مقتضي به دادستان كل كشور ارسال نمايند.

روساي كل دادگستري ها و دادستانهاي مراكز استان موظفند شخصاً يا از طريق يكي از معاونان بر فعاليت واحدهاي كشيك نظارت نمايند و در صورت مشاهده تخلف مراتب را به مبادي ذيربط گزارش كنند.

معاونان مالي و پشتيباني دادگستري استانها موظفند امكانات لازم و مطلوب از قبيل مكان، تلفن، دورنگار و خودرو را در اوقات كشيك فراهم نمايند .

دادستان كل كشور بر حسن اجراي اين دستورالعمل نظارت دارد و گزارش سالانه آن را به رييس قوه قضاييه ارائه خواهد كرد.

اين دستورالعمل در 20 ماده و 8 تبصره در تاريخ 4 /10 /1395 به تصويب رييس قوه قضاييه رسيد و كليه مقررات و ضوابط مغاير با آن ملغي مي باشد.

صادق آملي لاريجاني