قانون موافقتنامه حمل ونقل هوايي دوجانبه بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت انتقالي اسلامي افغانستان

تعاريف ‌از نظر اين موافقتنامه: ‌الف - اصطلاح «‌كنوانسيون» به كنوانسيون هواپيمائي كشوري بين‌المللي كه در‌تاريخ شانزدهم آذر ماه 1323 هجري شمسي برابر با هفتم دسامبر 1944 ميلادي در‌ شيكاگو براي امضاء مفتوح گرديد، اطلاق مي‌شود و شامل اصلاحات كنوانسيون كه به‌ موجب ماده (94) آن تصويب شده و براي طرفهاي متعاهد لازم‌الاجراء گرديده و نيز‌ ضمائم كنوانسيون و اصلاحات آنها كه به موجب ماده (90) آن به تصويب رسيده و براي ‌طرفهاي متعاهد لازم‌الاجراء شده است، خواهد بود. ب - اصطلاح «‌مقامات هوانوردي» در مورد جمهوري اسلامي ايران به «‌سازمان‌هواپيمائي كشوري» و هر شخص يا سازماني كه مجاز به انجام وظايف فعلي آن سازمان ‌باشد اطلاق مي‌گردد و درمورد دولت انتقالي اسلامي افغانستان به وزارت هوانوردي ‌كشوري و توريسم و هر شخص يا سازماني كه مجاز به انجام وظايف فعلي آن وزارتخانه باشد، اطلاق مي‌شود. پ - اصطلاح «‌شركت هواپيمائي تعيين شده» به يك يا چند شركت هواپيمائي ‌اطلاق مي‌شود كه به موجب مفاد ماده (3) اين موافقتنامه تعيين شوند و اجازه فعاليت ‌بيابند. ت - اصطلاح «‌ظرفيت» در مورد هواپيما، به ميزان بارگيري مؤثر آن هواپيما در يك ‌مسير يا قسمتي از مسير و اصطلاح «‌ظرفيت» در مورد «‌سرويس مورد توافق» به‌ حاصل ضرب ظرفيت هواپيما در چنين سرويسي در دفعات پرواز هواپيماي مزبور طي‌ زمان معين در تمام يا قسمتي از مسير، اطلاق مي‌شود. ث - اصطلاح «‌سرزمين» درمورد هر يك از طرفهاي متعاهد به مناطق خشكي و آبي ‌كه تحت حاكميت آن قرار دارد، اطلاق و شامل فضاي محاذي آنها نيز مي‌شود. ج - اصطلاحات «‌سرويس هوايي»، «‌سرويس هوايي بين‌المللي»، «‌شركت‌هواپيمائي» و «‌توقف به منظورهاي غيرحمل و نقل» داراي همان معاني است كه در ماده(96) كنوانسيون براي آنها ذكر شده است. چ - اصطلاح «‌نرخ» به قيمتي اطلاق مي‌شود كه براي حمل مسافر، بار همراه و‌ غيرهمراه پرداخت گردد و شامل شرايطي كه به موجب آن قيمتهاي مزبور اعمال مي‌شود ‌از جمله قيمتها و شرايط مقرر براي نمايندگيها و ساير خدمات جنبي به استثناء دستمزدها‌ و شرايط حمل پست، مي‌باشد.

اعطاي حقوق 1 - هر طرف متعاهد جهت انجام سرويسهاي هوايي بين‌المللي منظم به وسيله ‌شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر حقوق زير را به طرف متعاهد ديگر ‌اعطاء مي‌نمايد: ‌الف - پرواز بدون فرود از فراز سرزمين طرف متعاهد ديگر؛ ب - توقف در سرزمين مذكور به منظورهاي غير حمل و نقل؛ پ - توقف در سرزمين مذكور به منظور سوار و پياده كردن مسافر، بارگيري و تخليه‌بار و پست در حمل و نقل بين‌المللي در نقاط مشخص شده در جدول مسير پيوست اين ‌موافقتنامه. 2 - استفاده از حقوق حمل و نقل در نقاط واسط و ماوراء مندرج در جدول مسير ‌پيوست اين موافقتنامه مشروط به مذاكره و موافقت شركتهاي هواپيمائي تعيين شده ‌طرفهاي متعاهد و تصويب مقامات هواپيمائي آنها خواهد بود. 3 - هيچ يك از مفاد اين موافقتنامه نبايد به نحوي تفسير شود كه به شركت‌هواپيمائي يك طرف متعاهد اين حق را اعطاء كند كه در داخل سرزمين طرف متعاهد ‌ديگر از نقطه‌اي به نقطه ديگر مبادرت به حمل مسافر، بار و پست در قبال مزد يا كرايه‌ نمايد. 4 - در مناطقي كه در آن مخاصمات مسلحانه جريان دارد و يا در اشغال نظامي ‌است و نيز در مناطقي كه تحت تأثير مخاصمات مسلحانه يا اشغال نظامي قرار گرفته انجام ‌سرويسهاي موضوع اين ماده منوط به تصويب مقامهاي صلاحيتدار مربوط خواهد بود.

تعيين و اجازه 1 - هر طرف متعاهد حق دارد با ارسال اعلاميه كتبي به طرف متعاهد ديگر يك يا‌چند شركت هواپيمائي را براي انجام سرويسهاي مورد توافق در مسيرهاي مشخص شده‌ تعيين و هر شركت هواپيمائي تعيين شده را حذف كند يا تغيير دهد. 2 - پس از دريافت اعلاميه مذكور در بند (1) مقامات صلاحيتدار طرف متعاهد‌ ديگر بايد با رعايت مفاد بندهاي (3) و (4) اين ماده اجازه مقتضي را بدون تأخير به شركت‌ هواپيمائي تعيين شده مزبور اعطاء كنند. 3 - مقامات هواپيمائي يك طرف متعاهد مي‌توانند از شركت هواپيمائي تعيين‌شده طرف متعاهد ديگر بخواهند كه آنان را مجاب سازد كه شرايط مقرر در قوانين و ‌مقرراتي را كه معمولاً به موجب مفاد كنوانسيون توسط آن مقامات در مورد سرويسهاي‌هوائي بين‌المللي اعمال مي‌گردد، دارا مي‌باشد. 4 - هر طرف متعاهد حق دارد در هر مورد كه مجاب نشده باشد مالكيت عمده و‌ كنترل مؤثر شركت هواپيمائي تعيين شده متعلق و در اختيار طرف متعاهد ديگر يا اتباع آن ‌است از اعطاي اجازه بهره‌برداري موضوع بند (2) اين ماده امتناع ورزد و يا هر شرطي را كه ‌براي اعمال حقوق مذكور در ماده (2) اين موافقتنامه توسط آن شركت هواپيمائي تعيين ‌شده لازم بداند، وضع نمايد. 5 - شركت هواپيمائي تعيين شده مي‌تواند در هر زمان پس از دريافت اجازه مندرج‌ در بند (2) فوق بهره‌برداري از سرويسهاي مورد توافق را آغاز كند مشروط بر آن كه نرخي‌ مطابق ضوابط ماده (10) اين موافقتنامه درمورد سرويسهاي مزبور وضع شده و مجري ‌باشد.

تعليق و لغو 1 - هر طرف متعاهد مي‌تواند در موارد مشروح زير مجوز بهره‌برداري را لغو يا ‌استفاده از حقوق مندرج در ماده (2) اين موافقتنامه را در مورد شركت هواپيمائي تعيين‌ شده طرف متعاهد ديگر معلق، يا هر شرطي را كه براي استفاده از اين حقوق لازم مي‌داند ‌وضع كند: ‌الف - چنانچه قانع نشود كه مالكيت عمده و كنترل مؤثر شركت هواپيمائي مذكور ‌متعلق و در اختيار طرف متعاهد ديگر يا اتباع وي مي‌باشد؛ يا ب - چنانچه شركت هواپيمائي مذكور قوانين و يا مقررات طرف متعاهدي كه اين ‌حقوق را اعطاء نموده است، رعايت نكند؛ يا پ - چنانچه شركت هواپيمائي مذكور در انجام عمليات بهره‌برداري از مفاد اين‌ موافقتنامه تخطي كند. 2 - لغو يا تعليق يا وضع شرايط مذكور در بند (1) اين ماده جز در مواردي كه براي‌ جلوگيري از نقض بيشتر قوانين و يا مقررات و يا مفاد اين موافقتنامه فوريت داشته باشد، ‌فقط پس از مشورت با طرف متعاهد ديگر صورت خواهد گرفت. ‌اين مشورت بين مقامات هواپيمائي پس از دريافت درخواست انجام آن در اسرع ‌وقت شروع خواهد شد.

شمول قوانين و مقررات 1 - قوانين و مقررات هر طرف متعاهد درمورد ورود يا خروج هواپيماهائي كه به امر‌هوانوردي بين‌المللي اشتغال دارند و نيز قوانين و مقررات مربوط به بهره‌برداري و‌هوانوردي اين قبيل هواپيماها مادام كه برفراز يا داخل سرزمين آن طرف متعاهد ميباشند، ‌در مورد هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر اعمال خواهد شد. 2 - قوانين و مقررات هر طرف متعاهد كه ناظر به ورود، اقامت موقت و خروج ‌مسافرين، خدمه، بار يا پست از سرزمين آن مي‌باشد از قبيل تشريفات ورود و خروج،‌ مهاجرت و همچنين مقررات گمركي و بهداشتي درمورد مسافرين، خدمه، بار يا محمولات‌ پستي هواپيماي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر مادام كه در سرزمين‌ مذكور باشند اعمال خواهد شد. 3 - هر طرف متعاهد بنا به تقاضاي طرف متعاهد ديگر نسخه‌اي از قوانين و‌ مقررات مذكور در اين ماده را در اختيار آن قرار خواهد داد. 4 - شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد حق دارد دفتر نمايندگي خود را‌در سرزمين طرف متعاهد ديگر دائر نمايد و يا اين كه براي خود عامل كل يا عامل فروش ‌كل تعيين كند. نصب عامل كل يا عامل فروش كل براساس قوانين و مقررات طرف متعاهد ‌ديگر صورت خواهد گرفت. 5 - انتقال درآمدهاي حاصله توسط شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد ‌طبق مقررات تسعير ارزهاي خارجي طرف متعاهد ديگر و پس از كسر هزينه‌ها صورت‌خواهد گرفت. ‌طرفهاي متعاهد بيشترين تلاش خود را براي تسهيل انتقال درآمدهاي حاصله‌ توسط شركت هواپيمائي تعيين شده از سرويسهاي موضوع اين موافقتنامه به عمل ‌خواهند آورد.

معافيت از حقوق گمركي، سود بازرگاني و ساير عوارض 1 - هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهدي كه سرويسهاي‌ بين‌المللي را انجام مي‌دهد و مواد سوختي، روغن موتور، ساير مواد مصرفي فني، وسايل‌يدكي، لوازم‌ مورد نياز جاري و خواروبار موجود در هواپيماهاي شركت هواپيمائي يك ‌طرف متعاهد كه مجاز به استفاده از مسيرها و سرويسهاي موضوع اين موافقتنامه مي‌باشند ‌به هنگام ورود يا خروج از سرزمين طرف متعاهد ديگر براساس عمل متقابل از پرداخت‌ حقوق گمركي و سود بازرگاني و هزينه‌هاي بازرسي و ساير عوارض و هزينه‌هاي مشابه ‌ملي و محلي معاف خواهند بود حتي اگر مواد مذكور زماني مورد استفاده قرار گيرد يا به‌ مصرف برسد كه هواپيماهاي مزبور بر فراز آن سرزمين در پرواز باشند. 2 - سوخت، روغن موتور، ساير مواد مصرفي فني، وسايل يدكي، لوازم مورد نياز‌ جاري و خوارو بار كه توسط يك طرف متعاهد يا اتباع آن به سرزمين طرف متعاهد ديگر‌ وارد شود و صرفاً به منظور استفاده در هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده آن طرف ‌متعاهد باشد براساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمركي و سود بازرگاني و هزينه‌هاي‌ بازرسي و ساير عوارض و هزينه‌هاي مشابه ملي و محلي معاف خواهد بود. 3 - سوخت، روغن موتور، ساير مواد مصرفي فني، وسايل يدكي، لوازم مورد نياز‌ جاري و خواروبار كه در سرزمين يك طرف متعاهد بار هواپيماهاي شركت هواپيمائي ‌تعيين شده طرف متعاهد ديگر مي‌شود و در سرويسهاي بين‌المللي مورد استفاده قرار‌مي‌گيرد براساس عمل متقابل از پرداخت حقوق گمركي و سود بازرگاني، مالياتها و‌هزينه‌هاي بازرسي و ساير عوارض و هزينه‌هاي مشابه ملي و محلي، معاف خواهد بود. 4 - تجهيزات هوانوردي مورد نياز جاري و همچنين مواد و كالاهاي نگاهداري شده‌ در هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد تنها با موافقت مقامات ‌گمركي طرف متعاهد ديگر در آن سرزمين قابل تخليه است. در اين صورت مي‌توان آنها را ‌تا زماني كه طبق مقررات گمركي مجدداً صادر مي‌شود و يا ترتيب ديگري در مورد آن داده‌ شود تحت نظارت مقامات نامبرده قرار داد. 5 - مسافران، اثاثيه مسافران و باري كه از سرزمين يك طرف متعاهد در ترانزيت ‌مستقيم قرار دارند و از حريمي كه در فرودگاه بدين منظور اختصاص يافته خارج‌ نمي‌شوند، فقط مشمول كنترل ساده‌اي خواهند بود. اثاثيه مسافر و بار تا زماني كه در‌ترانزيت مستقيم است از حقوق گمركي و سود بازرگاني و هرگونه ماليات معاف خواهد‌بود. 6 - اسناد رسمي حاوي آرم رسمي شركت هواپيمائي مانند برچسب چمدان، بليط‌ هواپيما، بارنامه، كارت اجازه ورود به هواپيما و جدول زمان‌بندي كه به داخل سرزمين هر‌طرف متعاهد براي استفاده اختصاصي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر‌ وارد مي‌شود، از كليه حقوق گمركي و سود بازرگاني و يا مالياتها براساس عمل متقابل‌ معاف خواهد بود.

تسهيلات و هزينه‌هاي فرودگاهي 1 - هر يك از طرفهاي متعاهد در سرزمين خود فرودگاه يا فرودگاههائي را جهت‌ استفاده شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر در مسير مشخص شده تعيين ‌خواهد كرد و تسهيلات ارتباطي، هوانوردي، هواشناسي و ساير خدماتي را كه براي ‌بهره‌برداري سرويسهاي مورد توافق لازم است در اختيار شركت هواپيمائي تعيين شده‌ طرف متعاهد ديگر قرار خواهد داد. 2 - هر يك از طرفهاي متعاهد مي‌تواند در قبال استفاده هواپيماهاي شركت ‌هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر از فرودگاهها و ساير تأسيسات آن هزينه‌هاي ‌عادلانه و معقولي دريافت دارد، مشروط بر آن كه ميزان اين هزينه‌ها از آنچه شركتهاي ‌حمل و نقل هوايي آن كه در سرويسهاي مشابه بين‌المللي تردد مي‌كنند، براي استفاده از‌چنين فرودگاه و تأسيساتي مي‌پردازند، تجاوز نكند.

مقررات ظرفيت و تصويب برنامه‌هاي پرواز 1 - شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد از رفتار عادلانه و برابر ‌برخوردار خواهند بود تا بتوانند براي انجام سرويسهاي مورد توافق در مسيرهاي مشخص ‌شده از فرصتهاي متساوي بهره‌مند باشند. 2 - در انجام سرويسهاي مورد توافق، شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف ‌متعاهد، منافع شركت هواپيمائي طرف ديگر را مورد نظر قرار خواهد داد تا من‌غيرحق در‌سرويسهاي طرف ديگر در تمام يا قسمتي از همان مسيرها اثر نامطلوب ايجاد نشود. 3 - هدف اصلي از برقراري سرويسهاي مورد توافق توسط شركتهاي هواپيمائي ‌تعيين شده طرفهاي متعاهد، تأمين ظرفيت كافي با ضريب بار مناسب جهت رفع نيازمنديهاي جاري و پيش‌بيني شده معقول براي حمل مسافر و بار و پست بين سرزمين ‌طرف متعاهد تعيين كننده شركت هواپيمائي و سرزمين طرف متعاهد ديگر مي‌باشد. 4 - شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد همچنين مي‌تواند با رعايت ‌اصول مندرج در بندهاي (1)، (2) و (3) اين ماده، ظرفيتي را براي رفع نيازمنديهاي حمل‌ و نقل بين سرزمينهاي كشورهاي ثالث مندرج در جدول مسير پيوست اين موافقتنامه و ‌سرزمين طرف متعاهد ديگر تأمين نمايد. 5 - ظرفيتي كه عرضه مي‌شود شامل تعداد سرويسها و نوع هواپيماهاي مورد ‌استفاده شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد در سرويسهاي مورد توافق ‌مي‌تواند از سوي شركتهاي هواپيمائي تعيين شده پيشنهاد شود. پيشنهاد فوق پس از‌مذاكره و تبادل نظر بين شركتهاي هواپيمائي تعيين شده با رعايت اصول مندرج در بندهاي(1)، (2) و (3) اين ماده ارائه خواهد شد. ظرفيت مذكور با تصويب مقامات هواپيمائي ‌طرفهاي متعاهد تعيين و اجرا خواهد شد. 6 - درصورت عدم توافق بين شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد،‌ مسائل مندرج در بند (5) ازطريق توافق بين مقامات هواپيمائي دو طرف متعاهد حل و ‌فصل خواهد گرديد. تا زماني كه اين توافق حاصل نگرديده، ظرفيت عرضه شده توسط‌ شركتهاي هواپيمائي تعيين شده بدون تغيير باقي خواهد ماند. 7 - شركت هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد، حداكثر سي روز قبل از شروع‌ سرويسها در مسيرهاي مشخص شده، برنامه‌هاي پرواز را براي تصويب به مقامات‌ هواپيمائي طرف متعاهد ديگر تسليم خواهد نمود. درمورد تغييرات بعدي نيز به همين‌ ترتيب عمل خواهد شد. در موارد خاص مي‌توان اين محدوده زماني را با تصويب مقامات ‌نامبرده تغيير داد.

شناسائي گواهينامه‌ها و پروانه‌ها ‌گواهينامه‌هاي قابليت پرواز و گواهينامه‌هاي صلاحيت و پروانه‌هائي كه توسط يك ‌طرف متعاهد صادر شده يا اعتبار يافته و هنوز به قوت خود باقي باشد، براي بهره‌برداري ‌از مسيرها و سرويسهاي موضوع اين موافقتنامه، توسط طرف متعاهد ديگر معتبر شناخته‌خواهد شد، مشروط بر اين كه شرايط صدور يا اعتبار گواهينامه‌ها و پروانه‌هاي مزبور‌مساوي يا بيش از حداقل استانداردهائي باشد كه به موجب كنوانسيون وضع شده يا‌خواهد شد در هر حال هر طرف متعاهد اين حق را براي خود محفوظ مي‌دارد كه درمورد‌پرواز از فراز سرزمين خود از شناسائي گواهينامه‌هاي صلاحيت و پروانه‌هائي كه براي اتباع‌آن توسط طرف متعاهد ديگر يا هر دولت ديگري صادر شده يا معتبر شناخته شده‌خودداري نمايد.

نرخهاي حمل و نقل هوائي 1 - نرخهاي مورد اجراء توسط شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد در‌سرويسهاي مورد توافق در سطح معقولي خواهد بود كه با توجه به كليه عوامل مربوط ‌ازجمله هزينه بهره‌برداري و سود معقول و خصوصيات سرويس و نرخهاي شركتهاي ‌هواپيمائي ديگر كه در تمام يا قسمتي از همان مسيرها سرويسهاي منظم انجام مي‌دهند،‌ وضع مي‌گردد. 2 - نرخهاي موضوع بند (1) اين ماده بر اساس قواعد زير تعيين مي‌گردد: ‌الف – در صورتي كه شركتهاي هواپيمائي تعيين شده دو طرف متعاهد عضو يك ‌اتحاديه بين‌المللي شركتهاي هواپيمائي با مكانيسم تعيين نرخ باشند و يك قطعنامه نرخ، ‌راجع به سرويسهاي مورد توافق از قبل وجود داشته باشد، نرخها براساس اين قطعنامه بين ‌شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد توافق خواهد شد. ب - درصورتي كه هيچ كدام از شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد يا ‌يكي از آنها عضو اتحاديه شركتهاي هواپيمائي نباشند و يا قطعنامه نرخ مندرج در جزء(‌الف) فوق وجود نداشته باشد شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد در مورد ‌نرخهائي كه براي سرويسهاي مورد توافق اعمال مي‌گردد بين خود توافق خواهند كرد. پ - نرخهائي كه به ترتيب مندرج در جزء‌هاي (‌الف) و (ب) فوق مورد توافق قرار‌مي‌گيرد لااقل سي روز قبل از تاريخ پيشنهادي اجراء براي تصويب به مقامات هواپيمائي‌ طرفهاي متعاهد تسليم خواهد گرديد. اين محدوده زماني با موافقت مقامات مذكور قابل ‌تغيير است. ت - در صورتي كه شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفهاي متعاهد نتوانند درباره‌ نرخهاي قابل اجراء به توافق برسند يا درصورتي كه يك طرف متعاهد شركت هواپيمائي ‌خود را به منظور انجام سرويسهاي مورد توافق تعيين ننموده باشد و يا چنانچه در فاصله ‌پانزده روز اول از دوره سي روزه موضوع جزء (پ) اين ماده، مقامات هواپيمائي يك طرف ‌متعاهد عدم رضايت خود را از هر يك از نرخهاي توافق شده بين شركتهاي هواپيمائي ‌طرفهاي متعاهد طبق جزء‌هاي (‌الف) و (ب) اين ماده به مقامات هواپيمائي طرف متعاهد ‌ديگر اعلام دارند، مقامات هواپيمائي طرفهاي متعاهد اهتمام خواهند نمود درمورد‌نرخهاي مناسب به توافق برسند. به طور كلي هيچ نرخي قبل از تصويب مقامات‌هواپيمائي طرفهاي متعاهد به مورد اجراء گذارده نخواهد شد. با وجود اين درصورتي كه‌ ظرف مدت پانزده روز ياد شده، هيچ كدام از مقامات هواپيمائي طرفهاي متعاهد عدم‌ رضايت خود را نسبت به نرخهاي توافق شده بين شركتهاي هواپيمائي تعيين شده اعلام‌ ندارند، نرخهاي مزبور تصويب شده تلقي خواهد شد. 3 - نرخهاي تعيين شده به موجب اين ماده تا زماني كه نرخهاي جديد تعيين نشده ‌باشد، به قوت خود باقي خواهد ماند.

امنيت هوانوردي 1 - طرفهاي متعاهد حقوق و تعهداتي را كه به موجب حقوق بين‌الملل در قبال ‌يكديگر در خصوص حفظ امنيت هواپيمائي كشوري دربرابر اعمال مداخله‌ گرايانه‌ غيرقانوني دارند، مورد تأكيد قرار مي‌دهند. ‌طرفهاي متعاهد بدون تحديد كليت حقوق و تعهداتي كه به موجب حقوق‌ بين‌الملل به عهده دارند، به ويژه طبق مفاد كنوانسيون راجع به جرائم و برخي اعمال‌ارتكابي ديگر در هواپيما امضاء شده در توكيو به تاريخ 23/6/1342 هجري شمسي ‌مطابق چهاردهم سپتامبر 1963 ميلادي، كنوانسيون راجع به جلوگيري از تصرف‌ غيرقانوني هواپيما امضاء شده در لاهه به تاريخ 25/9/1349 هجري شمسي مطابق با‌ شانزدهم دسامبر 1970 ميلادي و كنوانسيون راجع به جلوگيري از اعمال غيرقانوني عليه ‌امنيت هواپيمائي كشوري امضاء شده در مونترال به تاريخ 1/7/1350 هجري شمسي ‌مطابق با بيست و سوم سپتامبر 1971 ميلادي عمل خواهند كرد. 2 - طرفهاي متعاهد حسب تقاضا، كليه مساعدتهاي لازم را به يكديگر جهت‌ جلوگيري از تصرف غيرقانوني هواپيماهاي كشوري و ساير اعمال غيرقانوني عليه امنيت ‌اين هواپيماها، مسافرين و خدمه آنها، فرودگاهها و تأسيسات هوانوردي و هرنوع تهديد ‌ديگر عليه امنيت هواپيمائي كشوري ارائه خواهند كرد. 3 - طرفهاي متعاهد بايد در روابط دو جانبه خود طبق مقررات امنيت هوانوردي ‌مصوب سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري كه به عنوان ضمائم كنوانسيون هواپيمائي‌ كشوري بين‌المللي شناخته شده‌اند تا حدودي كه مقررات امنيتي مزبور در مورد طرفهاي‌متعاهد قابل اجراء است عمل نمايند. هر يك از طرفهاي متعاهد بايد از متصديان‌ هواپيماهائي كه محل ثبت آن هواپيماها يا محل اصلي كار و يا اقامت دائمي متصديان آنها ‌در سرزمين وي واقع شده و نيز از متصديان فرودگاههاي واقع در سرزمين خود بخواهد كه ‌مطابق مقررات هوانوردي مزبور عمل كنند. 4 - هر طرف متعاهد مي‌تواند از متصديان هواپيماها بخواهد كه مقررات امنيت‌ هوانوردي مورد اشاره در بند (3) فوق را كه طرف متعاهد ديگر براي ورود به سرزمين‌ خود، خروج از آن يا در مدت توقف در آنجا مقرر كرده است، رعايت كنند. هر طرف‌ متعاهد بايد اطمينان حاصل كند كه در سرزمين آن اقدامات كافي براي حفاظت از‌هواپيماها و بازرسي مسافران، خدمه، لوازم همراه مسافر، اثاثيه مسافر، بار و خواروبار ‌هواپيما پيش از سوار شدن مسافران يا بارگيري و به هنگام آن به نحو مؤثر انجام مي‌شود.‌همچنين هر طرف متعاهد بايد هر درخواستي را كه طرف متعاهد ديگر براي انجام ‌اقدامات امنيتي ويژه معقول جهت مقابله با تهديدي خاص به عمل آورد، با نظر مساعد‌ مورد توجه قرار دهد. 5 - هرگاه هواپيماهاي كشوري به طور غيرقانوني تصرف شود و يا اعمال غيرقانوني‌ ديگري عليه امنيت اين هواپيماها، مسافرين و خدمه آنها، فرودگاهها يا تأسيسات‌ هوانوردي صورت پذيرد و يا تهديدي در اين مورد انجام گيرد، طرفهاي متعاهد بايد از‌ طريق تسهيل ارتباطات و اتخاذ تدابير مناسب ديگر به منظور ختم سريع و بي‌خطر حادثه‌ و يا خنثي كردن تهديد مزبور به يكديگر ياري رسانند.

تسليم آمار ‌مقامات هواپيمائي هر طرف متعاهد اطلاعات و آمار مربوط به حمل و نقل انجام‌ شده در سرويسهاي مورد توافق توسط شركت هواپيمائي تعيين شده خود به سرزمين‌ طرف متعاهد ديگر يا از آن سرزمين را كه معمولاً توسط شركت هواپيمائي تعيين شده براي ‌مقامات هواپيمائي ملي خود تهيه و به آنها ارائه مي‌گردد، بنابر تقاضا دراختيار مقامات‌ هواپيمائي طرف متعاهد ديگر قرار خواهند داد. ارائه هرگونه اطلاعات اضافي آماري‌ حمل و نقل مورد درخواست مقامات هواپيمائي يك طرف متعاهد از مقامات هواپيمائي‌ طرف متعاهد ديگر منوط به مذاكره و توافق طرفهاي متعاهد خواهد بود.

مشاوره، تغيير و اصلاح 1 - طرفهاي متعاهد جهت حسن اجراي اين موافقتنامه از طريق مقامات هواپيمائي ‌خود با يكديگر همكاري لازم معمول خواهند داشت و به اين منظور مقامات هواپيمائي ‌يك طرف متعاهد مي‌توانند در هر زمان از مقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر تقاضاي‌مشاوره كنند. 2 - مشاوره مورد تقاضاي مقامات هواپيمائي هر طرف متعاهد ظرف مدت شصت ‌روز از تاريخ دريافت تقاضا آغاز خواهد شد. 3 - هر يك از طرفهاي متعاهد مي‌تواند در هر زمان كه لازم بداند خواستار تغيير يا‌ اصلاح مفاد اين موافقتنامه شود و در اين صورت طرفهاي متعاهد بايد ظرف مدت شصت‌ روز از تاريخ دريافت تقاضاي مذاكره توسط طرف متعاهد ديگر در اين خصوص به مذاكره‌ بپردازند. 4 - هرگونه تغيير يا اصلاح اين موافقتنامه با رعايت مفاد ماده (18) اين موافقتنامه،‌به مورد اجراء نهاده خواهد شد. 5 - علي‌رغم مفاد بند (4) اصلاحات جدول مسير پيوست اين موافقتنامه مي‌تواند ‌به ‌طور مستقيم بين مقامات هواپيمائي طرفهاي متعاهد مورد توافق قرار گيرد. اين ‌اصلاحات با مبادله يادداشت از طريق ديپلماتيك لازم‌الاجراء خواهد گرديد.

حل اختلافات 1 - هرگاه درمورد تفسير يا اجراي اين موافقتنامه و پيوست (‌پيوستهاي) آن بين ‌طرفهاي متعاهد اختلافي بروز نمايد، طرفهاي متعاهد درمرحله نخست اهتمام خواهند ‌كرد كه اختلاف را از طريق مذاكره حل و فصل نمايند. 2 - هرگاه طرفهاي متعاهد نتوانند اختلاف را از طريق مذاكره حل و فصل كنند، ‌مي‌توانند با توافق موضوع را جهت كسب نظر مشورتي به هر شخص يا هيأتي ارجاع كنند. 3 - چنانچه طرفهاي متعاهد به موجب بندهاي (1) و (2) فوق درمورد حل‌ اختلاف به نتيجه نرسند هر يك از طرفهاي متعاهد مي‌تواند با رعايت قوانين و مقررات مربوط خود، ضمن ارسال اطلاعيه‌اي براي طرف متعاهد ديگر موضوع را به هيأت داوري ‌سه نفره مركب از دو داور منتخب طرفهاي متعاهد و يك سرداور ارجاع نمايد. ‌درصورت ارجاع امر به داوري، هر يك از طرفهاي متعاهد ظرف مدت شصت روز‌از تاريخ دريافت اطلاعيه ارجاع اختلاف به داوري، نسبت به معرفي يك داور اقدام مي‌كند‌ و داوران منتخب طرفهاي متعاهد ظرف مدت شصت روز از تاريخ آخرين انتخاب،‌ سرداور را تعيين خواهند كرد. چنانچه هر يك از طرفهاي متعاهد ظرف مدت مقرر داور‌ خود را تعيين نكند و يا داوران منتخب ظرف مدت مذكور، در مورد انتخاب سرداور به‌ توافق نرسند، هر يك از طرفهاي متعاهد مي‌تواند از رئيس شوراي سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري بخواهد كه حسب مورد داور طرف ممتنع يا سرداور را تعيين نمايد. ‌سرداور بايد در هر صورت تابعيت كشوري را دارا باشد كه در زمان انتخاب با‌طرفهاي متعاهد روابط سياسي دارد. 4 - در مواردي كه سرداور بايد توسط رئيس شوراي سازمان بين‌المللي هواپيمائي ‌كشوري تعيين شود، چنانچه رئيس شوراي سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري از انجام ‌وظيفه مذكور معذور يا تبعه يكي از طرفهاي متعاهد باشد، انتصاب توسط معاون رئيس ‌انجام خواهد شد و چنانچه معاون رئيس نيز از انجام وظيفه مذكور معذور يا تبعه يكي از‌طرفهاي متعاهد باشد، اين انتصاب توسط عضو ارشد شورا كه تابعيت هيچ يك از طرفهاي‌ متعاهد را نداشته باشد، انجام خواهد شد. 5 - هيأت داوري با توجه به ساير مواردي كه طرفهاي متعاهد توافق نموده‌اند آئين‌ و محل داوري را تعيين خواهد نمود. 6 - تصميمات هيأت داوري براي طرفهاي متعاهد لازم‌الاتباع است. 7 - مخارج داوري، شامل هزينه‌ها و دستمزدهاي داوران به نسبت مساوي توسط طرفهاي متعاهد پرداخت خواهد گرديد. هرگونه مخارجي كه توسط شوراي سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري در رابطه با نصب سرداور و يا داور طرف ممتنع به شرح‌ مندرج در بند (3) اين ماده به وجود آيد به عنوان بخشي از هزينه‌هاي داوري محسوب‌ خواهد گرديد.

فسخ ‌هر طرف متعاهد مي‌تواند در هر زمان قصد خود را مبني بر فسخ اين موافقتنامه طي ‌اطلاعيه كتبي به طرف متعاهد ديگر اعلام نمايد. اين اطلاعيه همزمان به آگاهي سازمان‌ بين‌المللي هواپيمائي كشوري نيز خواهد رسيد و در اين صورت موافقتنامه دوازده ماه پس‌از اعلام دريافت اطلاعيه فسخ توسط طرف متعاهد ديگر فسخ شده تلقي خواهد شد، مگر‌آن كه اطلاعيه فسخ قبل از انقضاي اين مدت با تراضي طرفهاي متعاهد مسترد شود. هرگاه ‌طرف متعاهد ديگر دريافت اطلاعيه فسخ را اعلام نكند، اطلاعيه مزبور چهارده روز پس از‌وصول آن به سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري دريافت شده تلقي خواهد شد.

مطابقت با كنوانسيونها يا موافقتنامه‌هاي چندجانبه ‌چنانچه كنوانسيون يا موافقتنامه چندجانبه حمل و نقل هوائي درمورد هر دو طرف‌ متعاهد لازم‌الاجراء گردد، اين موافقتنامه و پيوست (‌پيوستهاي) آن بايد از طريق مذاكره به‌ شرح مندرج در ماده (13) به نحوي اصلاح شود كه مفاد آن با مقررات كنوانسيون يا‌ موافقتنامه مزبور انطباق يابد.

ثبت ‌اين موافقتنامه و پيوست (‌پيوستهاي) آن و هرگونه اصلاحيه آن نزد سازمان ‌بين‌المللي هواپيمائي كشوري به ثبت خواهد رسيد.

لازم‌الاجراء شدن ‌اين موافقتنامه از تاريخ آخرين اطلاعيه هر طرف متعاهد به طرف متعاهد ديگر مبني‌ بر اين كه اقدامات لازم را طبق قوانين و مقررات خود براي لازم‌الاجراء شدن اين موافقتنامه ‌به عمل آورده، به مورد اجراء گذارده خواهد شد. ‌با تأييد مفاد اين موافقتنامه، نمايندگان تام‌الاختيار امضاء‌كننده زير كه از طرف ‌دولتهاي متبوع خود مجاز مي‌باشند اين موافقتنامه را امضاء نمودند. ‌اين موافقتنامه در يك مقدمه و هجده ماده و يك پيوست در تهران در تاريخ 15/2/1382 هجري شمسي برابر با پنجم مي 2003 ميلادي در دو نسخه اصلي به ‌زبانهاي فارسي و انگليسي كه هر دو متن داراي اعتبار يكسان مي‌باشند، تنظيم گرديد. ‌درصورت اختلاف در تفسير متون هر دو متن ملاك خواهد بود. ‌از طرف دولت جمهوري اسلامي ايران - محمد ميرويس صادق - رئيس سازمان هواپيمائي و معاون وزير راه و ترابري ‌كشوري ‌از طرف دولت انتقالي اسلامي افغانستان - روح‌الدين ابوطالبي ‌ وزير هوانوردي ملكي و توريسم

پيوست 1 - مسيرهائي كه ممكن است توسط شركت(‌هاي) هواپيمائي تعيين شده ‌جمهوري اسلامي ايران مورد بهره‌برداري قرار گيرد. ‌نقاط مبداء ‌ نقاط واسط ‌نقاط مقصد ‌نقاط ماوراء ‌--------------------------------------------------------------------------------------------- ‌هرنقطه درايران ‌ متعاقباً ‌تعيين خواهد شد كابل هرات مزار شريف ‌دهلي حيدرآباد ‌ 2 - مسيرهائي كه ممكن است توسط شركت(‌هاي) هواپيمائي تعيين شده دولت‌انتقالي اسلامي افغانستان مورد بهره‌برداري قرار گيرد. نقاط مبداء ‌ نقاط واسط ‌نقاط مقصد ‌نقاط ماوراء ‌------------------------------------------------------------------------------------------------------- ‌هرنقطه در افغانستان ‌ متعاقباً ‌تعيين خواهد شد تهران مشهد بندرعباس استانبول فرانكفورت ‌

تذكر 1 - هر شركت هواپيمائي تعيين شده مي‌تواند نقاط واسط و نقاط ماوراء مشخص ‌شده در پيوست موافقتنامه حاضر را در شرايطي مورد بهره‌برداري قرار دهد كه حق بهره‌برداري از آزادي پنجم حمل و نقل بين اين گونه نقاط و سرزمين طرف متعاهد ديگر ‌اعمال نگردد مگر اين كه در اين مورد بين دو طرف متعاهد براساس توصيه‌هاي شركتهاي‌ هواپيمائي تعيين شده توافقي به عمل آمده باشد. 2 - تعداد پروازها و انواع هواپيماهاي شركتهاي هواپيمائي تعيين شده به شرط ‌تأييد مقامات هواپيمائي دو طرف متعاهد بين شركتهاي هواپيمائي تعيين شده مورد توافق ‌قرار خواهد گرفت.