قانون موافقتنامه همكاري در زمينه حفظ نباتات و قرنطينه گياهي بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري عراق

در اجراي اين موافقتنامه رعايت اصول هفتاد و هفتم (۷۷) و يكصد و سي ‌و نهم (۱۳۹) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران الزامي است.

مقدمه دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري عراق كه پس از اين با عنوان طرفهاي متعاهد به آنها اشاره خواهد شد، با علم به سودمند بودن همكاري‌ هاي بين المللي در زمينه حفظ نباتات و مهار آفات مربوط به گياهان و فرآورده هاي گياهي و كنترل و جلوگيري از ورود و انتشار آنها در كشورهاي خود و همچنين با عنايت به تمايل به توسعه هر چه بيشتر روابط علمي، فني، اقتصادي و تجاري به ‌منظور ايجاد هماهنگي نزديك در اتخاذ اقداماتي كه براي نيل به اهداف فوق لازم مي باشد، در خصوص اجراي كليه شرايط و تعهدات موضوع اين موافقتنامه به ‌شرح زير توافق نمودند.

تعاريف از نظر اين موافقتنامه معاني اصطلاحات به‌ كار رفته به‌ شرح زير خواهد بود: گياه: گياهان زنده و اندام هاي گياهي از جمله بذور و ذخاير توارثي (ژرم پلاسم)؛ فرآورده هاي گياهي: مواد فرآوري ‌نشده با منشأ گياهي از جمله دانه و آن دسته از توليدات فرآوري ‌شده اي كه ماهيت يا نحوه فرآوري آنها ممكن است باعث خطر ورود و پراكندگي آفات شود؛ آفت: هر نژاد، گونه يا گونه زيستي گياهي، حيواني يا عامل بيماري ‌زاي (پاتوژني) خسارت ‌آور براي گياهان يا فرآورده هاي گياهي؛ آفت قرنطينه اي: آفتي با اهميت اقتصادي بالقوه براي منطقه در معرض خطر كه هنوز در آن منطقه وجود ندارد يا اينكه وجود دارد ولي پراكندگي گسترده نداشته و به ‌طور رسمي تحت كنترل باشد؛ شيوع: وجود آفتي در يك منطقه كه بومي بودن آن به ‌طور رسمي گزارش شده باشد يا به آن منطقه وارد شده و به ‌طور رسمي گزارشي از ريشه كني آن ارائه نشده باشد؛ آلودگي: وجود آفت زنده گياه يا فرآورده گياهي در يك كالا؛ بازرسي: بررسي بصري رسمي گياهان، فرآورده هاي گياهي يا ديگر اقلام تحت كنترل جهت تعيين وجود يا عدم وجود آفت به همراه آنها و يا تعيين مطابقت يا مقررات بهداشت گياهي؛ آفت زدايي: روش رسمي براي كشتن، غيرفعال كردن، حذف يا عقيم ساختن آفات يا از بين بردن قوه ناميه گياه؛ اقلام تحت كنترل: هرگونه گياه، فرآورده هاي گياهي، محل نگهداري، مواد بسته بندي، وسيله حمل و نقل، بارگنج (كانتينر)، خاك و هر موجود زنده (ارگانيزم)، شيء يا ماده ديگر كه به ‌ويژه در حمل و نقل بين المللي قابليت انتقال يا انتشار آفات را داشته باشد؛ محموله: تعدادي از گياهان، فرآورده هاي گياهي و يا اقلام تحت كنترل كه از يك كشور به كشور ديگري همراه با گواهي بهداشت گياهي حمل و نقل مي شود. محموله ممكن است شامل يك يا چند كالا و يا بسته كالا باشد؛ وقوع آفات قرنطينه اي: جمعيتي از آفت كه جديداً كشف شده، ازجمله كشف جمعيتي از يك آفت جديد در يك منطقه كه هنوز مستقر نشده است، اما بقاي آن در آينده نزديك مورد انتظار است يا افزايش ناگهاني و معني دار در جمعيت آفتي كه در منطقه مستقر بوده است.

مراجع صلاحيتدار مراجع صلاحيتدار طرفهاي متعاهد براي اجراي اين موافقتنامه عبارتند از: - از طرف ايراني: وزارت جهاد كشاورزي جمهوري اسلامي ايران - از طرف عراقي: وزارت كشاورزي جمهوري عراق مراجع صلاحيتدار طرفها براي اجراي اين موافقتنامه، از طريق مجاري ديپلماتيك ارتباط برقرار خواهند نمود.

تبادل اطلاعات

­ طرفهاي متعاهد اطلاعات مربوط به شيوع آفات قرنطينه اي طرف متعاهد ديگر در قلمرو خويش و روشهاي مبارزه و كنترل آنها را به ‌صورت سالانه و در بهار هر سال مبادله خواهند كرد. در صورت وقوع آفات قرنطينه اي جديد در قلمرو هر طرف متعاهد، اطلاعات مربوط به آفت و اقدامات انجام ‌شده براي ريشه كني و يا كنترل آن بايد در زودترين زماني كه عملاً امكان پذير است به طرف متعاهد ديگر اعلام گردد.

طرفهاي متعاهد نسخه اي از قوانين و مقررات جاري حفظ نباتات و قرنطينه گياهي و فهرست آفات قرنطينه اي خود را مبادله خواهند كرد. طرفهاي متعاهد موافقت مي نمايند هرگونه تغيير در قوانين و مقررات و فهرست مذكور را به اطلاع طرف متعاهد ديگر برسانند. اين تغييرات پس از گذشت مدت شصت روز از اعلام به طرف متعاهد ديگر لازم الاجراء خواهد شد.

طرفهاي متعاهد نسبت به كمك به همكاري هاي بين مؤسسات تحقيقاتي دو كشور در زمينه حفظ نباتات و قرنطينه گياهي از جمله تحقيقات مشترك تلاش خواهند كرد.

طرفهاي متعاهد يكديگر را از دستاوردهاي نوين علمي و فني در زمينه حفظ نباتات، قرنطينه گياهي و كنترل آفات آگاه خواهند كرد.

هريك از طرفهاي متعاهد بدون رضايت طرف ديگر حق نخواهد داشت اطلاعات و نتايج به ‌دست ‌آمده در چهارچوب اين موافقتنامه را به طرفهاي سوم ارائه نمايد.

شرايط مربوط به واردات و اقدامات پيشگيرانه

­ طرفهاي متعاهد كليه مساعي خود را در زمينه انجام اقدامات لازم به‌ منظور بازرسي و عنداللزوم بررسي آزمايشگاهي و آفت زدايي گياهان، محموله فرآورده هاي گياهي و وسايل حمل و نقل آنها به‌ كار خواهند گرفت تا از انتقال آفات قرنطينه اي به قلمرو طرف متعاهد ديگر جلوگيري به ‌عمل آيد.

صادرات هرگونه محموله گياهان و فرآورده هاي گياهي به قلمرو طرف متعاهد ديگر بايد با رعايت مقررات قانوني قرنطينه گياهي طرف واردكننده صورت پذيرد. طرفهاي متعاهد به ‌منظور كنترل و پيشگيري از ورود و پراكندگي آفات قرنطينه اي حق خواهند داشت:

اقدامات بهداشت گياهي اضافي را در رابطه با ورود گياهان، فرآورده‌ هاي گياهي و با ساير اقلام تحت كنترل درخواست ‌كننده و در صورت وجود خطر جدي ورود آفات قرنطينه اي، واردات كالاهاي خاصي را ممنوع، محدود و يا منوط به انجام تشريفاتي مانند آفت زدايي نمايند.

براي واردات محموله هاي گياهي و اقلام تحت كنترل، نقاط ورودي را تعيين و اعلام نمايند.

از ورود عوامل كنترل زيستي (بيولوژيكي) آفات و گياهان تراريخته به قلمرو خود جلوگيري و يا آن را محدود نمايند.

طرفهاي متعاهد براي اطمينان از عدم وجود آفات قرنطينه اي و صرف ‌نظر از وجود گواهي بهداشت گياهي، حق خواهند داشت اقدام به بازرسي، نمونه برداري و آزمايش محموله هاي وارداتي گياهان و فرآورده هاي گياهي كنند و در صورت آلودگي محموله ها به آفات قرنطينه اي، آنها را آفت زدايي، مرجوع و يا معدوم نمايند كه در اين صورت مراتب را به ‌طور كتبي به اطلاع طرف متعاهد ديگر خواهند رساند.

طرفهاي متعاهد ورود خاك و استفاده از كاه، علف خشك، ساير اجزاي گياهي و همچنين هرگونه مواد با منشأ گياهي كه احتمال ورود آفات قرنطينه اي به همراه آن وجود دارد، به ‌منظور بسته بندي محموله هاي وارداتي را ممنوع اعلام مي ‌نمايند.

گواهي بهداشت گياهي

محموله هاي وارداتي و صادراتي كه از قلمرو هريك از طرفهاي متعاهد به قلمرو طرف متعاهد ديگر وارد و صادر مي گردد بايد داراي گواهي بهداشت گياهي صادرشده توسط مراجع صلاحيتدار طرفهاي متعاهد باشد.

هر يك از طرفهاي متعاهد بايد در هنگام صدور محموله به قلمرو طرف متعاهد ديگر، قوانين و مقررات حفظ نباتات آن طرف را رعايت نمايد.

صدور گواهي بهداشتي بايد توسط مقامات صلاحيتدار انجام گيرد و از تاريخ صدور سي روز اعتبار داشته باشد.

گواهي بهداشت گياهي بايد اصل و به زبان انگليسي و زبان رسمي هريك از طرفهاي متعاهد باشد. هرگونه اصلاح، قلم ‌خوردگي و ناخوانايي متن موجب ساقط‌ شدن اعتبار گواهي بهداشت گياهي خواهد شد.

شرايط صدور مجدد براي صادرات مجدد محموله، اصل يا تصوير تأييد شده گواهي بهداشت گياهي كشور مبدأ بايد به گواهي بهداشت گياهي صادرات مجدد صادرشده توسط طرفهاي متعاهد پيوست شود.

شرايط گذر (ترانزيت) گذر (ترانزيت) محموله ها با رعايت قوانين و مقررات ملي قرنطينه طرف متعاهدي كه گذر از قلمرو آن صورت مي گيرد و در صورت ارائه گواهي بهداشت گياهي كشور مبدأ مجاز است.

اقدامات مشترك بازرسي هاي مشترك بهداشت گياهي و بررسي هاي آزمايشگاهي محموله ‌هايي كه در هنگام صادرات و واردات از قلمرو يك طرف متعاهد به قلمرو طرف متعاهد ديگر به‌ عنوان خطر قرنطينه اي مهم تلقي مي شوند، بر اساس ترتيبات قبلي صورت مي گيرد هر طرف بايد مكان لازم را براي بررسي و تجهيزاتي به منظور بررسي هاي آزمايشگاهي فوق در نظر بگيرد. طرف اعزام‌ كننده تمام هزينه هاي مربوط را طبق ضوابط و قوانين ملي كشور خود پرداخت خواهد كرد.

ارتباط با ساير موافقتنامه ها مفاد اين موافقتنامه بر حقوق و تعهدات طرفهاي متعاهد ناشي از موافقتنامه‌ هاي بين المللي كه طرفهاي متعاهد عضو آنها هستند، تأثير نخواهد داشت.

حل و فصل اختلاف ها

كليه اختلاف هاي ناشي از تفسير يا اجراي اين موافقتنامه ابتداء از طريق مذاكرات دو جانبه حل و فصل خواهد شد. در صورت عدم حل اختلاف به‌ شرح بند (1)، طرف متعاهد يا طرفهاي متعاهد مي توانند از مديركل سازمان خواربار و كشاورزي ملل متحد (فائو) درخواست كنند كارگروهي از كارشناسان را تعيين نمايد تا بر اساس مقررات و رويه هاي مدون سازمان خواربار و كشاورزي ملل متحد (فائو) مسائل مورد اختلاف را بررسي نمايد.

كارگروه مزبور شامل نماينده هاي طرفهاي متعاهد خواهد بود.

طرفهاي متعاهد توافق مي كنند كه نظرات كارگروه، اگر چه ماهيتاً لازم ‌الاجراء نمي باشد، به ‌عنوان مبنايي براي بررسي مجدد موضوعي كه عدم توافق از آن ناشي شده است توسط طرفهاي متعاهد ذي‌ ربط قرار گيرد.

طرفهاي متعاهد هزينه هاي كارشناسي را طبق ضوابط و قوانين ملي كشور خود پرداخت خواهند كرد.

اصلاح موافقتنامه اين موافقتنامه تنها با توافق كتبي طرفهاي متعاهد و به شكل تشريفاتي (پروتكلي) كه جزء لاينفك اين موافقتنامه تلقي خواهد شد، مي تواند اصلاح شود. هرگونه اصلاح با رعايت مفاد ماده (۱۲) اين موافقتنامه لازم الاجراء خواهد شد.

لازم الاجراء ‌شدن اين موافقتنامه در روز سي و يكم پس از تاريخ اطلاعيه كتبي مؤخر مبني بر انجام تشريفات داخلي لازم درباره لازم الاجراء‌ شدن اين موافقتنامه براي مدت پنج ‌سال به اجراء گذارده خواهد شد. پس از مدت مزبور اين موافقتنامه براي دوره‌ هاي پنج‌ ساله متوالي همچنان معتبر خواهد ماند مگر آنكه يكي از طرفهاي متعاهد فسخ آن را به ‌طور كتبي به اطلاع طرف متعاهد ديگر برساند. اين موافقتنامه تا زمان انقضاي شش ‌ماه از تاريخ دريافت اطلاعيه كتبي يك طرف متعاهد از طريق مجاري ديپلماتيك توسط طرف متعاهد ديگر مبني بر تمايل آن طرف به خاتمه اعتبار آن، لازم الاجراء باقي مي ماند.

اين موافقتنامه در شهر تهران در تاريخ 12 /5 /1394 هجري شمسي برابر با 3 آگوست 2015 ميلادي در دو نسخه به زبانهاي فارسي، عربي و انگليسي تنظيم گرديد كه تمامي آنها از اعتبار يكسان برخوردار مي باشد. در صورت بروز هرگونه اختلاف در تفسير مفاد اين موافقتنامه، متن انگليسي ملاك خواهد بود.

از طرف دولت جمهوري اسلامي ايران - محمود حجتي - وزير جهاد كشاورزي از طرف دولت جمهوري عراق - فلاح حسن زيدان الهيبي - وزير كشاورزي