قانون كنوانسيون چارچوب حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر

كنوانسيون چارچوب حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر مشتمل بر يك مقدمه و سي و هفت ماده به شرح پيوست تصويب و اجازه مبادله اسناد آن داده مي شود.

بسم الله الرحمن الرحيم كنوانسيون چارچوب حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر دولتهاي ساحلي درياي خزر؛ جمهوري آذربايجان جمهوري اسلامي ايران جمهوري قزاقستان فدراسيون روسيه تركمنستان كه از اين پس طرفهاي متعاهد اين كنوانسيون خوانده مي شوند؛ با توجه به تخريب محيط زيست دريايي درياي خزر در اثر آلودگي ناشي از منابع مختلف فعاليتهاي انساني از جمله تخليه، انتشار و دفع مواد مضر و خطرناك، مواد زائد و ساير آلودگيهاي ناشي از منابع دريايي و منايع مستقر در خشكي؛ با عزم راسخ در حفظ منابع زنده درياي خزر براي نسلهاي حاضر و آينده؛ با آگاهي به ضرورت تضمين عدم مضر بودن فعاليتهاي مستقر در خشكي براي محيط زيست دريايي درياي خزر؛ با توجه به خطرات ناشي از نوسانات سطح آب كه محيط زيست دريايي درياي خزر و خصوصيات اكولوژيكي و آب‌نگاري منحصر به فرد آن را تهديد مي كند؛ با تأكيد بر اهميت حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر؛ با تصديق اهميت همكاري ميان طرفهاي متعاهد و با سازمانهاي بين‌المللي مربوط با هدف حفاظت و نگهداري محيط زيست دريايي درياي خزر؛ به شرح زير موافقت مي نمايند:

كاربرد تعاريف از نظر اين كنوانسيون معاني اصطلاحات به شرح زير است: «برنامه اقدام»: برنامه اقدام براي حفاظت و توسعه پايدار محيط زيست دريايي درياي خزر. «تخليه مواد زائد»: هرگونه آلودگي دريا ناشي از دفع عمدي مواد زائد يا ساير مواد از شناورها، وسائط نقليه هوائي، سكوها يا ديگر سازه‌هاي ساخت بشر به درياي خزر يا هرگونه رهاسازي عمدي لاشه شناورها، وسائط نقليه هوائي، سكوها يا ديگر سازه‌هاي ساخت بشر در درياي خزر. «مواد خطرناك»: هرگونه موادي كه ايجاد مسموميت، سرطان، تغييرات ژنتيكي يا معلوليت ارثي و تجمع مواد مضر در بافتهاي زنده مي نمايد بويژه در صورتي كه مقاوم باشد. «مرجع ملي»: مرجعي كه هر طرف متعاهد به عنوان مسؤول هماهنگ ساختن اقدامات آن طرف متعاهد براي اجراي اين كنوانسيون و پروتكلهاي آن تعيين نموده است. «آلودگي»: ورود مستقيم يا غير مستقيم مواد يا انرژي به محيط زيست توسط انسان كه اثرات زيانبخش دارد يا ممكن است داشته باشد به گونه‌اي كه به منابع زنده و حيات آبزيان آسيب برساند، براي سلامت انسان خطر داشته باشد يا مانع استفاده‌هاي مشروع از درياي خزر شود. «آلودگي ناشي از منابع واقع در خشكي»: آلودگي دريا ناشي از هر نوع منبع مشخص يا نامشخص كه از خشكي، از طريق آب يا هوا يا مستقيما" از ساحل به محيط زيست دريايي وارد مي شود يا دفع از خشكي به دريا از طريق تونل، خطوط لوله يا ديگر وسائل. «وضعيت اضطراري زيست …

هدف هدف اين كنوانسيون، حفاظت از محيط زيست درياي خزر از كليه منابع آلوده كننده از جمله حفاظت،‌ نگهداري، احياء و استفاده منطقي و پايدار از منابع بيولوژيكي درياي خزر مي باشد.

دامنه شمول اين كنوانسيون در مورد محيط زيست دريايي درياي خزر با درنظر گرفتن نوسان سطح آب آن و آلودگي ناشي از منابع مستقر در خشكي اعمال مي شود.

تعهدات كلي طرفهاي متعاهد موارد زير را انجام خواهند داد: الف - اتخاذ كليه اقدامات مناسب براي جلوگيري، كاهش و كنترل آلودگي درياي خزر به صورت فردي يا مشترك؛ ب - اتخاذ كليه اقدامات مناسب براي حفاظت، نگهداري و احياي محيط زيست درياي خزر به صورت فردي يا مشترك؛ ج - استفاده از منابع درياي خزر به شكلي كه موجب آسيب به محيط زيست دريايي درياي خزر نشود؛ د - همكاري با يكديگر و با سازمانهاي ذي‌صلاح بين‌المللي به منظور نيل به اهداف اين كنوانسيون.

اصول طرفهاي متعاهد در اقدامات خود به منظور نيل به اهداف اين كنوانسيون و اجراي مفاد آن، از جمله از طريق اصول زير راهنمايي خواهند شد: الف - اصل احتياطي كه به موجب آن در صورتي كه تهديد جدي يا خسارت جبران ناپذير به محيط زيست درياي خزر وجود داشته باشد، فقدان اطمينان علمي جامع نمي تواند به عنوان دليلي براي به تعويق انداختن اقدامات مقرون به صرفه براي جلوگيري از خسارت مزبور، مورد استفاده قرار گيرد. ب - اصل پرداخت توسط آلوده كننده، كه به موجب آن آلوده كننده هزينه‌هاي آلودگي از جمله جلوگيري، كنترل و كاهش را به عهده مي گيرد. ج - اصل دسترسي به اطلاعات مربوط به آلودگي محيط زيست دريايي درياي خزر، كه طبق آن طرفهاي متعاهد حد اكثر اطلاعات ممكن مربوط را در اختيار يكديگر قرار مي دهند.

تعهد به همكاري طرفهاي متعاهد بصورت دو يا چند جانبه براي توسعه پروتكلهاي اين كنوانسيون كه اقدامات، آئين نامه‌ها و استانداردهاي اضافي براي اجراي اين كنوانسيون را تعيين مي كند، با يكديگر همكاري خواهند نمود.

آلودگي ناشي از منابع واقع در خشكي

آلودگي ناشي از فعاليت در بستر دريا طرفهاي متعاهد كليه اقدامات مناسب را براي جلوگيري، كنترل و كاهش آلودگي درياي خزر ناشي از فعاليتهائي كه در بستر دريا صورت مي گيرد، انجام خواهند داد و همكاري آنها در گسترش پروتكلهاي اين كنوانسيون در اين زمينه تشويق مي گردد.

آلودگي ناشي از شناورها طرفهاي متعاهد كليه اقدامات مناسب را براي جلوگيري، كاهش و كنترل آلودگي درياي خزر ناشي از شناورها انجام خواهند داد و در گسترش پروتكلها و موافقتنامه‌هاي اين كنوانسيون كه اقدامات، آئين نامه‌ها و استانداردهاي مورد توافق در اين زمينه را تعيين مي كند با در نظر گرفتن استانداردهاي بين‌المللي مربوط همكاري خواهند نمود.

آلودگي ناشي از تخليه

آلودگي ناشي از ساير فعاليتهاي انساني 1 - طرفهاي متعاهد كليه اقدامات مناسب را براي جلوگيري، كاهش و كنترل آلودگي درياي خزر ناشي از ساير فعاليتهاي انساني كه در مواد (7) تا (10) فوق مورد حكم قرار نگرفته‌اند، از جمله احياي اراضي و لايروبي سواحل و سدسازي به عمل خواهند آورد. 2 - طرفهاي متعاهد كليه اقدامات مناسب را براي كاهش تأثيرات منفي احتمالي اقداماتي كه منشأ انساني دارند به منظور كم كردن عواقب نوسان سطح دريا بر اكوسيستم درياي خزر انجام خواهند داد.

جلوگيري از ورود، كنترل و مبارزه با گونه‌هاي غير بومي مهاجم طرفهاي متعاهد كليه اقدامات مناسب را براي جلوگيري از ورود گونه‌هاي غير بومي مهاجم به درياي خزر و كنترل و مبارزه با آنها كه تهديدي براي اكوسيستمها، زيستگاهها يا گونه‌ها مي باشند، به عمل خواهند آورد.

موارد اضطراري زيست محيطي

حفاظت، نگهداري، احياء و استفاده منطقي از منابع زنده دريايي