بخشنامه سازمان امور مالياتي كشور با موضوع كسر هزينه ها و انواع بيمه هاي عمر و زندگي و درماني از درآمد مشمول ماليات

نظر به اصلاح ماده ۱۳۷ قانون ماليات هاي مستقيم به موجب اصلاحيه مورخ ۳۱ /۰۴ /۱۳۹۴ كه بر اساس ماده ۲۸۱ آن از ابتداي سال ۱۳۹۵ لازم الاجرا مي باشد و جايگزين شدن عبارت «انواع بيمه هاي عمر و زندگي» به جاي عبارت «بيمه عمر» در ماده مذكور، بدينوسيله ضمن ارسال آيين نامه شماره ۶۸ مصوب شوراي عالي بيمه در خصوص بيمه هاي زندگي و اصلاحات بعدي آن مقرر مي دارد:

كسر حق بيمه هاي پرداختي درماني حقوق بگير و افراد تحت تكفل و حق بيمه پرداختي بابت انواع بيمه هاي عمر و زندگي شخص حقوق بگير از درآمد مشمول ماليات حقوق بيمه شدگان سازمان تامين اجتماعي و سازمان خدمات درماني و ساير موسسات بيمه گر كه پرداخت حقوق آنان معمولا به صورت ماهيانه صورت مي پذيرد، توسط كارفرمايان ذيربط و با ارائه اسناد مربوط فاقد اشكال قانوني است. كارفرمايان بيمه شدگان سازمان تامين اجتماعي مي توانند صرفاً با كسر سهم حق بيمه درمان پرداختي حقوق بگيران بيمه شده از حق بيمه موضوع مواد ۳، ۷، ۲۸، ۲۹ قانون تامين اجتماعي و كارفرمايان بيمه شدگان سازمان خدمات درماني و ساير موسسات بيمه گر ايراني نيز مي توانند با كسر كل سهم حق بيمه پرداختي درماني حقوق بگيران بيمه شده خود از درآمد مشمول ماليات حقوق آنان و قيد ميزان آن در فهرست هاي حقوق تسليمي به اداره امور مالياتي ذيربط، ماليات متعلق را محاسبه نمايند. چنانچه پرداخت كنندگان حقوق براي حقوق بگيران خود با موسسات بيمه ايراني اقدام به انعقاد قرارداد انواع بيمه هاي عمر و زندگي و بيمه هاي درماني تكميلي نموده و ماهيانه سهم حق بيمه مربوط به حقوق بگير را از حقوق وي كسر و به موسسات بيه پرداخت نمايند، در اين صورت نيز مجاز هستند ضمن درج ميزان حق بيمه پرداختي سهم حقوق بگير در فهرست هاي حقوق و ارائه گواهي موسسه بيمه به اداره امور مالياتي مربوط، نسبت به كسر حق …

مرجع اقدام در خصوص احتساب و كسر هزينه هاي مذكور در ماده ياد شده، همچنين حق بيمه انواع بيمه هاي عمر و زندگي و بيمه درماني تكميلي كه حقوق بگير شخصاً نسبت به انعقاد قرارداد و پرداخت حق بيمه اقدام مي نمايد از درآمد مشمول ماليات حقوق بگيران، اداره امور مالياتي دريافت كننده ماليات بر درآمد حقوق آنان خواهد بود و حقوق بگيران مي توانند پس از پايان سال انجام هزينه با ارائه گواهي و اسناد و مدارك تاييد شده مربوط به هزينه هاي مذكور در يك سال مالياتي از اداره امور مالياتي دريافت كننده ماليات حقوق، استفاده از تسهيلات مقرر در ماده 137 را درخواست نمايند.

كسر هزينه ها، حق بيمه انواع بيمه هاي عمر و زندگي و بيمه هاي درماني مذكور در ماده ياد شده از موديان فصل ماليات بر درآمد مشاغل و ساير منابع مالياتي كه ماليات آنان به صورت سالانه محاسبه مي شود به عهده اداره امور مالياتي محل تسليم اظهارنامه منبع مالياتي مربوط خواهد بود،كه در اين صورت متقاضيان مي توانند اسناد و مدارك مربوط به موارد مزبور را پس از پايان سال انجام هزينه تحويل اداره امور مالياتي موصوف نمايند.

۱: حق بيمه انواع بيمه ها عمر و زندگي بابت افراد تحت تكفل مشمول مقررات اين ماده نخواهد بود و صرفاً حق بيمه پرداختي بابت پوشش خطر اصلي انواع بيمه هاي عمر و زندگي موضوع بندهاي (الف، ب،ج، د) ماده ۲ آيين نامه پيوست قابل كسر از درآمد مشمول ماليات است و حق بيمه هاي پرداختي مازاد جهت پوشش تكميلي خطرات اضافي يا پوشش تكميلي بيمه هاي مزبور موضوع تبصره هاي اصلاحي موضوع آيين نامه شماره ۳/۶۸ پيوست قابل كسر نمي باشد.

2: لازم به ذكر است در صورتي كه ضمن رسيدگي به درخواست استفاده از تسهيلات اين ماده از طرف حقوق بگيران در اجراي بند 2 فوق، همچنين رعايت مفاد بخشنامه شماره 19494 /200 مورخ 21 /08 /1390 در خصوص ساير اشخاص حقيقي، مالياتي قابل استرداد باشد، اضافه پرداختي ماليات در اجراي مواد 242 و 243 قانون ماليات هاي مستقيم حسب مورد مسترد خواهد شد.

بخشنامه شماره ۱۹۴۱۸ /۴۳۸۵ /۲۱۱ مورخ ۰۷ /۱۱ /۱۳۸۳ لغو مي گردد.

اميد علي پارسا

شوراي عالي بيمه در اجراي بند ۵ ماده ۱۷ قانون تأسيس بيمه مركزي ايران و بيمه ‌گري در جلسه مورخ 22 /9 /1390 آيين‌ نامه بيمه هاي زندگي و مستمري را به شرح زير تصويب نمود:

ماده ۱‌ - مؤسسات بيمه مكلفند كليه بيمه نامه‌ هاي زندگي و مستمري خود را بر اساس مقررات اين آيين ‌نامه صادر نمايند.

انواع اصلي بيمه هاي زندگي و تعريف هر يك از آنها عبارتند از:

بيمه هاي خطر فوت: قرارداد بيمه ‌اي است كه در آن بيمه ‌گر تعهد مي ‌كند در ازاي پرداخت حق بيمه توسط بيمه‌گذار /در صورت فوت بيمه شده در مدت بيمه /مبلغ بيمه را به ذينفع مندرج در بيمه نامه پرداخت نمايد.

بيمه به شرط حيات: قرارداد بيمه‌ اي است كه در آن بيمه‌ گر تعهد مي ‌كند در ازاي پرداخت حق بيمه توسط بيمه‌ گذار /در صورت زنده بودن بيمه‌شده در پايان مدت بيمه /مبلغ بيمه را به ذينفع مندرج در بيمه نامه پرداخت نمايد.

بيمه هاي مختلط: قرارداد بيمه ‌اي است كه در آن بيمه‌ گر تعهد مي ‌كند در ازاي پرداخت حق بيمه توسط بيمه‌ گذار در صورت فوت بيمه‌ شده در مدت بيمه و يا زنده بودن وي در پايان مدت بيمه /مبلغ بيمه را به ذي‌ نفع مندرج در بيمه نامه پرداخت نمايد.

بيمه مستمري: قرارداد بيمه ‌اي است كه در آن بيمه‌ گر تعهد مي ‌كند در ازاي پرداخت حق بيمه توسط بيمه ‌گذار /مبلغ بيمه را به صورت مستمري تا يك مدت معين و يا در زمان حيات بيمه ‌شده /به ذينفع مندرج در بيمه نامه بپردازد.

مؤسسات بيمه مي‏توانند پوشش‌ خطرات اضافي را طبق مقررات مربوط /همراه انواع بيمه هاي زندگي عرضه نمايند.

قبول تعهد پرداخت سرمايه يا مستمري در صورت نقص عضو بيمه شده يا هزينه معالجات در بيمه نامه ‌هاي زندگي ممنوع است و مؤسسات بيمه مي ‌توانند اينگونه تعهدات را ضمن بيمه نامه مربوط قبول كنند.

مؤسسات بيمه مي‌ توانند علاوه بر بيمه هاي مستمري /تعهدات ساير انواع بيمه زندگي را هم به صورت مستمري پرداخت نمايند.

مباني محاسبه نرخ ‌هاي بيمه موضوع ماده ۲ اين آيين‌ نامه عبارتست از:

جدول مرگ و مير به شرح پيوست. بيمه مركزي موظف است حداقل هر پنج سال يك بار جدول مرگ و مير پيوست را به روز نمايد.

نرخ سود فني علي الحساب: حداكثر نرخ سود فني در بيمه ‏نامه هاي با مدت حداكثر ده سال /پانزده درصد و در بيمه نامه‏ هاي با مدت بيش از ده سال /پانزده درصد براي ده سال اول و ده درصد براي مدت مازاد بر ده سال. بيمه مركزي موظف است /هر دو سال يكبار نرخ سود فني را مورد بازنگري قرار دهد و پيشنهاد لازم را به شوراي عالي بيمه ارائه كند.

حداكثر هزينه‌ هاي اداري و بيمه ‌گري: ۱- در بيمه نامه‌ هاي انفرادي - سالانه: حداكثر ۷ درصد حق بيمه هر سال بعلاوه دو در هزار سرمايه فوت در ۵ سال اول ۲- در بيمه نامه‌ هاي انفرادي - يكجا: حداكثر ۲ درصد حق بيمه بعلاوه ۳ در هزار سرمايه فوت سال اول ۳- در بيمه نامه‌ هاي گروهي: حداكثر به ميزان ۵۰ درصد هزينه تعيين شده در بيمه ‌نامه‌ هاي انفرادي د- هزينه كارمزد /حداكثر تا سقف ‌هاي مقرر در ماده ۸ اين آيين‌ نامه به حق بيمه اضافه مي ‌شود.

مؤسسات بيمه مكلفند /محاسبات و جداول نرخ‌ هاي حق بيمه و ذخيره مورد عمل شركت را كه به تصويب هيئت مديره رسيده است جهت تاييد به بيمه مركزي ارسال نمايند. عدم اظهارنظر بيمه مركزي ظرف مدت ۲۰ روز كاري به منزله تاييد تلقي مي‌ شود.

مؤسسات بيمه مي‏ توانند در صورت تمايل بيمه گذار حق بيمه سالانه يا مستمري سالانه را تقسيط نمايند. سود تقسيط /به تناسب دوره تقسيط /بر مبناي سود فني مورد عمل در محاسبه حق بيمه اعمال و به حق بيمه اضافه‌ مي‌ شود.

مؤسسات بيمه موظفند قبل از صدور بيمه نامه ‌هاي انفرادي شامل خطر فوت از طريق پرسشنامه و يا معاينه پزشكي وضعيت سلامت بيمه شده را مشخص و به تناسب وضعيت سلامت او /حق بيمه را تعيين نمايند.

هرگاه مبلغ بيمه براي خطر فوت در يك يا چند بيمه نامه عمر انفرادي صادره توسط يك يا چند شركت بيمه براي يك بيمه شده از دو ميليارد ريال متجاوز باشد /مؤسسات بيمه بايد پس از جلب نظر بيمه مركزي به صدور بيمه نامه مبادرت نمايند. بيمه مركزي مي ‌تواند حداكثر مبلغ بيمه مذكور را سالانه تغيير دهد.

حداكثر هزينه كارمزد قابل اعمال در حق بيمه براي انواع بيمه هاي زندگي به شرح زير تعيين مي ‌شود:

براي بيمه هاي انفرادي خطر فوت زماني با حق بيمه سالانه ۲۵ % حق بيمه وصولي.

براي بيمه هاي گروهي خطر فوت زماني با حق بيمه سالانه ۱۰ % حق بيمه وصولي.

در ساير انواع بيمه نامه‌ هاي زندگي با حق بيمه سالانه ۷۵ درصد حق بيمه سال اول به شرطي كه از ۳۰ در هزار سرمايه فوت سال اول تجاوز نكند كه ۳۰ درصد آن براي سال‌ اول و ۵ /۱۷ درصد براي سال ‌هاي دوم تا پنجم اعمال مي ‌گردد.

در انواع بيمه نامه‌ هاي زندگي با حق بيمه يكجا: ۱- در بيمه نامه‌ هاي انفرادي ۵ درصد حق بيمه ۲- در بيمه نامه‌ هاي گروهي ۴ درصد حق بيمه

كارمزد بيمه هاي مستمري نيز طبق اين ماده و معادل كارمزد بيمه زندگي تشكيل‌ دهنده سرمايه اوليه براي پرداخت مستمري محاسبه خواهد شد.

مؤسسات بيمه مجازند در بيمه نامه هاي عمر مختلط در صورت افزايش يا كاهش حق بيمه سالانه يا سرمايه خطر فوت در ۱۰ سال اول بيمه نامه /كارمزد متعلقه را بر اساس ضريبي از حق بيمه سالانه سرمايه فوت هر سال تعديل و تصحيح نمايند.

حداكثر كارمزد قابل پرداخت به نمايندگان بيمه معادل كارمزد‌هاي مقرر در فصل دوم آيين ‌نامه كارمزد نمايندگي مي ‌باشد.

در قراردادهاي بيمه‌ خطر فوت ساده يك ساله گروهي كه توسط هر مؤسسه براي كاركنان و يا توسط شركت ‌هاي تعاوني و يا سنديكاها براي اعضاء و يا توسط بانك ‌ها و مؤسسات اعتباري براي مشتريان خود امضا و پرداخت حق بيمه آن تقبل شده باشد /بيمه‌ گر مي ‌تواند به ترتيبي كه در قرارداد معين مي ‌شود قسمتي از سود حاصل از قرارداد را به طرف قرارداد پرداخت نمايد. سود قابل پرداخت از اين بابت نبايد از ۱۵ درصد جمع حق بيمه هاي دريافتي طي سال تجاوز كند.

مؤسسات بيمه مكلفند در انواع بيمه هاي زندگي جز در بيمه هاي خطر فوت زماني /بيمه‌ گذاران بيمه ‏هاي زندگي خود را در حداقل ۸۵ درصد منافع حاصل از مجموع معاملات بيمه هاي مذكور سهيم نمايند.