آيين نامه اجرايي احراز عنوان ضابط دادگستري

در اجراي تبصره ٢ ماده ٣٠ قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ١٣٩٢ و اصلاحيه آن و به پيشنھاد وزير دادگستري، "آيين نامه اجرايي احراز عنوان ضابط دادگستري" به شرح مواد آتي است:

ماده ١ ـ معاني اصطلاحات به كار رفته در اين آيين نامه به شرح زير مي باشد:

الف ـ ضابطان دادگستري: كليه فرماندھان، افسران، درجه داران نيروي انتظامي آموزش ديده، مقامات و مأموراني كه به موجب قوانين خاص در حدود وظايف محول شده ضابط محسوب مي شوند.

ب ـ كارت ويژه ضابط دادگستري: كارتي است متحدالشكل، حاوي عكس، ھويت، شماره شناسايي اختصاصي، حوزه محل اشتغال و تاريخ صدور كه به دستور دادستان و امضاي مقام مجاز سازمان متبوع صادر مي شود و معرف آن است كه صاحب كارت، مجاز به انجام وظايف محوله به عنوان ضابط دادگستري مي باشد.

پ ـ دوره ھاي آموزشي: مجموعه آموزش ھايي است كه براي كسب مھارت ھاي لازم و انجام وظايف قانوني براي ضابطان دادگستري برگزار مي شود.

ت ـ دادستان: دادستان عمومي و انقلاب حوزه قضايي شھرستان.

فرماندھان نيروي انتظامي حوزه ھاي قضايي بخش، شھرستان و استان ھا و كليه افسران و درجه داراني كه وظيفه سازماني آن ھا مبارزه با انواع جرايم و پيشگيري از وقوع جرم مي باشد، مكلفند با اعلام دادستان دوره ھاي آموزشي لازم را زير نظر مرجع قضايي مربوط طي نموده و كارت ويژه ضابط دادگستري را دريافت كنند.

تبصره ـ صدور كارت مذكور به صورت الكترونيكي بلامانع است.

مأموراني كه گزارش آنان به موجب قانون به منزله گزارش ضابطان دادگستري است از قبيل مأموران شھرداري و مأموران جھاد كشاورزي و ھمچنين مأموراني كه در قانون صراحتاً به ضابط بودن آنھا اشاره نشده، اما قانوناً تكاليفي مشابه ضابطان دادگستري به آنھا محول گرديده، نظير بازرسان و كارشناسان مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي و بازرسان وزارت بھداشت و درمان و آموزش پزشكي، مشمول اين آيين نامه نبوده و حسب مورد مشمول قوانين خاص خود مي باشند.

نيروي انتظامي جمھوري اسلامي ايران و كليه نھادھايي كه به موجب قانون ضابط محسوب مي شوند، موظفند به تعداد كافي براي انجام وظايف مربوط به امور ضابطان افراد واجد شرايط مورد نياز را تأمين و در اختيار يگان ھاي تابعه در استان ھا و شھرستان ھاي سراسر كشور قرار دھند. دادستان ھا موظفند ھر شش ماه يك بار وضعيت ضابطان، كمبودھا و نيازھاي آنان را براي انعكاس به فرماندھي نيروي انتظامي و ساير مراجع ذي ربط به دادستان كل كشور اعلام كنند تا در جھت ھماھنگي و پيگيري لازم اقدام شود.

ماده ۵ ـ معاونت منابع انساني قوه قضاييه دوره ھاي آموزش خاص ضابطان دادگستري را با لحاظ اھداف زير طراحي مي نمايد:

الف ـ ارتقاء دانش حقوقي؛

ب ـ توانمند سازي و افزايش مھارت شغلي؛

پ ـ كمك به افزايش سطح كيفي مرحله كشف جرم در نظام دادرسي كيفري؛

ت ـ كمك به سرعت و دقت در رسيدگي ھاي كيفري؛

ث ـ آموزش مھارت ھاي رفتاري از قبيل رعايت حقوق شھروندي و كرامت انساني اشخاص؛

ج ـ آموزش سامانه مديريت پرونده قضايي (سمپ) در زمينه ورود اطلاعات و مكاتبات مكانيزه با مراجع قضايي.

ماده ۶ ـ از طريق دوره ھاي آموزشي مربوط دانش آموختگان بايد به توانايي ھاي لازم از جمله موارد زير نائل گردند:

الف ـ شناخت موضوعات مھم و اساسي حقوق كيفري ماھوي؛

ب ـ شناخت موضوعات مربوط به صلاحيت و تشكيلات سازمان ھاي كيفري؛

پ ـ توانايي تشخيص نحوه تفكيك جرايم مشھود از غيرمشھود؛

ت ـ تشخيص نوع وظايف و اختيارات آنھا در جرايم مشھود و غيرمشھود؛

ث ـ توانايي تشخيص مسئوليت ھاي كيفري و مدني ناشي از اعمال زيان بار ضابطان؛

ج ـ توانايي و شناخت لازم جھت ھمكاري و تعاون با ساير مراجع قضايي در امور كيفري؛

چ ـ شناخت ادله اثباتي جرم و آثار آن.

تبصره ـ تعيين مواد درسي و سرفصل ھاي آموزشي به عھده معاونت منابع انساني قوه قضاييه مي باشد.

آموزش ضابطان نظامي و صدور كارت براي آنان، بر اساس آيين نامه موضوع تبصره ماده ۶٠۴ قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ١٣٩٢ است.

ماده ٨ ـ دادستان مكلف است به طور مستمر دوره ھاي آموزش حين خدمت را جھت كسب مھارت ھاي لازم و ايفاء وظايف قانوني براي ضابطان دادگستري برگزار نمايد. دادستان مي تواند دوره ھاي آموزشي ضابطان را به معاونت منابع انساني قوه قضاييه واگذار نمايد.

ھر يك از دستگاه ھا، در موارد مصرح قانوني، ضابطان خاص خود كه وثاقت و مورد اعتماد بودن آنان بر اساس قوانين و مقررات تعيين صلاحيت شغلي كاركنان، مورد تأييد باشد را تعيين و جھت آموزش اوليه به دادستان معرفي مي نمايد.

تبصره ـ با توجه به محدود بودن تعداد ضابطان خاص، محل آموزش آنان مي تواند به صورت متمركز در تھران يا مراكز استان ھا باشد.

معاونت منابع انساني قوه قضاييه مي تواند براي كساني كه با معرفي دادستان، به صورت حضوري و يا مجازي در برنامه آموزشي ضابطان شركت و در آزمون مربوط نمره قبولي كسب نمايند، گواھي گذراندن دوره آموزش و قبولي در آزمون صادر نمايد.

مرجع آموزش ضابطان دادگستري مي تواند به كساني كه در برنامه آموزشي ضابطان شركت كنند ولي نمره قبولي كسب ننمايند، دو ماه مھلت دھد تا خود را براي آزمون مجدد آماده كنند و در صورت قبولي، گواھي گذراندن دوره آموزشي و قبولي در آزمون صادر نمايد و در صورت عدم قبولي بايد به دستگاه متبوع آنان اعلام گردد يا از ضابط بودن آنان صرف نظر شود و يا حداقل پس از يكسال در صورت احراز آمادگي جھت آزمون (سوم) معرفي شوند.

كارت ويژه ضابط دادگستري پس از احراز وثاقت ضابط و دريافت گواھينامه گذراندن دوره آموزشي زير نظر مرجع قضايي مربوط و به دستور دادستان توسط نھاد متبوع ضابط صادر مي شود.

نمونه كارت متحدالشكل ويژه ھر يك از ضابطان عام و خاص دادگستري توسط دادستاني كل كشور تھيه و به ضابطان مربوط و دادسراھاي سراسر كشور ابلاغ مي شود.

ماده ١۴ ـ مدت اعتبار كارت ويژه ضابط دادگستري از تاريخ صدور چھار سال است، سازمان ھاي متبوع ضابطان براي تمديد كارت بايد حداقل دو ماه قبل از انقضاي اعتبار آن جھت بررسي وثاقت و صدور مجوز تمديد اعتبار آن مراتب را به مرجع قضايي مربوطه اعلام كنند.

تمديد كارت مذكور منوط به تأييد استمرار وثاقت توسط دادستان است.