آيين نامه اجرايي شناسه هاي كالا و رهگيري كالا موضوع ماده (13) قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز

هيأت وزيران در جلسه 17 /6 /1395 به پيشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت و با همكاري ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز و دستگاه هاي اجرايي عضو آن و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و تبصره (3) ماده (13) قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز – مصوب 1392- و اصلاحات بعدي آن، آيين نامه اجرايي شناسه هاي كالا و رهگيري كالا موضوع ماده ياد شده را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

قانون: قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز- مصوب 1392 و اصلاحات بعدي آن.

ستاد: ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز موضوع ماده (3) قانون.

وزارت: وزارت صنعت، معدن و تجارت

نظام ملي: نظام ملي طبقه بندي كالا و خدمات شناسه كالا و خدمات، موضوع تصويب نامه شماره 18596/ت 37179ك مورخ 11 /2 /1386 كه صرفاً به منظور تهيه شناسنامه كالا و طبقه بندي كالاها مورد بهره برداري قرار مي گيرد.

عناصر توصيفي كالا: عناصر و خصوصيات ماهوي و شكلي كالا (فيلدهاي توصيفي) از قبيل جنس، نوع، رنگ، ابعاد، وزن، طرح، مدل، توليدكننده، كشور سازنده، نام تجاري و نوع كاربري آن كه در تشريح تجاري كالا مؤثر مي باشند.

وزارت موظف است عناصر توصيفي كالا را با همكاري ستاد"، گمرك جمهوري اسلامي ايران و حسب مورد دستگاه هايي كه بر طبق قوانين در قبال توليد، واردات، حمل و نگهداري و عرضه كالا داراي وظايف و اختياراتي هستند، تعيين نمايد.

شناسنامه كالا: مجموعه اي از عناصر توصيفي كالا كه جهت توصيف مشخصات و ايجاد برداشت مشترك از هر قلم كالا در چارچوب همسان تجميع مي شوند و شناسه كالا، شناسه يكتاي اين مجموعه از اطلاعات است.

بخشي از اقلام اطلاعاتي در شناسنامه كالا به ساير طبقه بندي ها از قبيل سامانه هماهنگ شده (HS) طبق تعريف بند (ژ) ماده (1) قانون امور گمركي- مصوب 1390-، استاندارد بين المللي طبقه بندي فعاليت هاي اقتصادي (ISIC)، طبقه بندي محوري محصول (CPC) و سامانه جهاني نام گذاري تجهيزات پزشكي (UMDNS)، طبقه بندي استاندارد تجارت بين المللي (SITC) و همچنين سامانه ثبت شناسه شيء (OID) اختصاص دارد.

زنجيره تأمين: كليه اشخاصي كه پس از توليد يا واردات كالا تا تحويل آن به مصرف كننده نهايي در امر خريد، فروش، حمل و نگهداري كالا فعاليت نموده و مطابق ضوابط اين آيين نامه مسئول انجام بخشي از فعاليت هاي مرتبط با رهگيري كالا هستند.

وزارت موظف است:

حسب مورد با همكاري دستگاه هاي تخصصي مربوط و بهره گيري از اطلاعات نظام ملي نسبت به تهيه شناسنامه كالا و تخصيص شناسه براي تمامي كالاها بر اساس اولويت ها و زمانبندي مقرر در ماده (3) اين آيين نامه اقدام نموده و نظام جامع طبقه بندي كالا را تشكيل دهد.

فرآيند اجرايي تهيه شناسنامه كالا بايد به نحوي باشد كه عناصر شناسنامه هاي توليد شده تحت عنوان پروژه ايران كد موضوع قوانين و مقررات مربوط، قابل استفاده در طرح جديد باشد.

تكميل محتواي عناصر شناسنامه كالا توسط مشمولين طرح انجام مي شود.

امكان ثبت اطلاعات شناسنامه كالا و دريافت شناسه كالا را در سامانه جامع تجارت فراهم نمايد.

تهيه شناسنامه و تخصيص شناسه كالا طبق اولويت ها و زمان بندي زير انجام مي شود:

به محض آماده شدن شناسنامه كالا و بستر تخصيص شناسه كالا مراتب از سوي وزارت ابلاغ و دستگاه هاي ذي ربط مكلفند ظرف سه ماه نسبت به اجراي آن اقدام كنند.

مشمولين دريافت شناسه كالا اعم از واردكنندگان و توليد كنندگان موظفند براساس اولويت ها و زمان بندي مقرر درماده (3) اين آيين نامه و در چارچوب آيين نامه اجرايي مواد (5) و (6) قانون موضوع تصويب نامه شماره 46443 /ت 51559 هـ مورخ 23 /4 /1395، نسبت به تكميل اطلاعات شناسنامه كالاهاي خود در سامانه جامع تجارت و دريافت گواهي الكترونيكي شناسه كالا اقدام نمايند.

در مواردي كه كالا داراي شناسه كالاي بين المللي از جمله «شماره جهاني قلم تجاري (GTIN)» باشد، ضمن تهيه شناسنامه كالا، اين شناسه يا شناسه ها به عنوان شناسه كالا استفاده مي شود.

اگر كالا به صورت بخشي از يك بسته كالايي قرار گيرد، مشمول ترتيبات مندرج در اين آيين نامه مي باشد.

نحوه دريافت شناسه كالا براي كالاهاي موجود در بازارها و انبارهاي كشور كه تا تاريخ لازم الاجرا شدن اين آيين نامه توليد يا وارد كشور شده و توسط توليدكنندگان، توزيع كنندگان، فروشندگان و يا سازمان جمع آوري و فروش اموال تمليكي و امثال آن توزيع، نگهداري يا عرضه مي شوند، طبق دستورالعملي است كه ظرف يك ماه از تاريخ لازم الاجرا شدن اين آيين نامه توسط كار گروه موضوع تبصره ماده (11) اين آيين نامه تصويب مي شود.

يك ماه پس از لازم الاجراشدن شناسه كالا، گمرك جمهوري اسلامي ايران موظف است نسبت به دريافت و ثبت گواهي ها و شماره شناسه كالا از سامانه جامع تجارت اقدام و مطابق قوانين عمل نمايد.

تمامي دستگاه هاي موضوع بند (ب) ماده (1) قانون برگزاري مناقصات – مصوب 1383- موظفند خريدهاي خود را بر اساس شناسه كالا انجام دهند.

وزارت موظف است امكان ثبت اين معاملات را در سامانه تداركات الكترونيكي دولت (ستاد) بر اساس شناسه كالا فراهم نمايد.

به منظور تعيين مصاديق شناسه هاي كالا و تطبيق نظامهاي طبقه بندي هاي كالا، وزارت با همكاري گمرك جمهوري اسلامي ايران، ستاد و دستگاه تخصصي مربوط، ساختار شناسه كالاي موجود در سامانه شناسه كالا و شناسه هاي مورد استفاده در گمرك جمهوري اسلامي ايران و ساير دستگاه ها را بررسي و مطابقت مي نمايد.

گروه هاي كالايي موضوع ماده (3) اين آيين نامه ظرف يك سال پس از ابلاغ هر گروه براساس ماده مذكور، مشمول اجراي طرح شناسه رهگيري مي شوند.

به تفكيك هر گروه كالايي كار گروهي متشكل از نمايندگان تام الاختيار وزارت و وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، ستاد، گمرك جمهوري اسلامي ايران و ساير دستگاه هاي مرتبط با آن گروه كالايي به رياست وزارت تشكيل و دستورالعمل اجرايي از جمله ساختار شناسه رهگيري، نحوه همكاري و اشتراك گذاري دستگاه ها، روش شناسه گذاري و چگونگي تخصيص نيازهاي فني هر دستگاه، نحوه استعلام، شيوه پاسخگويي به استعلامات مردمي و دستگاه هاي نظارتي و زنجيره تأمين در خصوص هر گروه كالايي و همچنين سطح دسترسي به اطلاعات شناسه رهگيري براي استعلام كنندگان تصويب و ابلاغ مي گردد.

وزارت موظف است امكان ثبت شناسه رهگيري و دريافت گواهي الكترونيكي را در سامانه جامع تجارت فراهم نمايد و يكتا بودن شناسه هاي رهگيري را در سطح تمامي كالاهاي مشمول تضمين نمايد.

وارد كنندگان و توليد كنندگان كالاهاي مشمول موظفند طبق زمانبندي و اولويت بندي ها و بر اساس ضوابط اعلامي كارگروه موضوع تبصره ماده (11) اين آيين نامه نسبت به ايجاد شناسه هاي رهگيري كالاهاي خود اقدام و در سامانه جامع تجارت ثبت نموده و گواهي الكترونيكي دريافت نمايند. وارد كنندگان و توليد كنندگان مذكور مي توانند به جاي ايجاد شناسه رهگيري توسط خود، از شناسه هايي كه توسط سامانه جامع تجارت ايجاد مي شود، استفاده نمايند.

ايجاد و تخصيص شناسه رهگيري براي كالاهاي موضوع مواد (55) و (56) قانون كه مشمول اين آيين نامه قرار گيرند وهمچنين چگونگي نصب يا درج آن بر روي كالاهاي مذكور، طبق دستورالعمل ابلاغي كارگروه موضوع تبصره ماده (11) اين آيين نامه خواهد بود.

تعيين تكليف كالاهاي موجود در بازارها و انبارهاي كشور كه قبل از تاريخ شمول، توليد يا وارد كشور شده اند و نحوه تخصيص شناسه رهگيري به آنها طبق دستورالعمل ابلاغي كارگروه موضوع تبصره ماده (11) اين آيين نامه خواهد بود.

وزارت موظف است سامانه رهگيري كالا را به صورت يكپارچه با سامانه جامع تجارت ايجاد و راه اندازي نمايد. اين سامانه بايد به گونه اي طراحي و اجرا گردد كه حسب مورد قابليت ثبت يا دريافت اطلاعات توليد، واردات، صادرات، حمل، انبارش، فروش و اسقاط كالا از سامانه هاي مربوط را داشته باشد و بتواند در خصوص اطلاعات كالا و رهگيري مكاني و مالكيتي، به استعلام هاي خريداران، اعضاي زنجيره تأمين، دستگاه هاي كاشف و بازرسان در هر نقطه از زنجيره تأمين در داخل كشور به صورت متمركز پاسخ دهد.

رهگيري كالاهاي مشمول از بدو ورود يا توليد تا سطح عرضه، مطابق ترتيبات زير توسط وزارت و با همكاري ساير دستگاه هاي اجرايي و به صورت هماهنگ با سامانه هاي موضوع آيين نامه اجرايي مواد (5) و (6) قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز صورت مي پذيرد:

گمرك جمهوري اسلامي ايران موظف است قبل از ترخيص كالاهاي تجاري مشمول، نسبت به دريافت گواهي الكترونيكي و شناسه هاي رهگيري از سامانه جامع تجارت اقدام و مطابق قوانين عمل كند.

وارد كنندگان و توليد كنندگان كالاهاي مشمول موظفند هنگام حمل كالا از مبادي گمركي يا توليدي، اطلاعات شناسه هاي رهگيري مربوط را كه در سامانه جامع تجارت ثبت شده در اختيار شركت هاي حمل و نقل قرار دهند و همچنين موظفند طبق ضوابط اعلامي كارگروه موضوع تبصره ماده (11) اين آيين نامه، نسبت به نصب يا درج شناسه اقدام نمايند.

دستگاه هاي متولي سامانه هاي حمل و نقل موظفند در خصوص حمل كالاهاي مشمول، ثبت شناسه هاي رهگيري از سوي شركت هاي حمل و نقل را در سامانه حمل و نقل مربوط الزامي نموده و قبل از صدور اسناد حمل، از سامانه رهگيري كالا استعلام سيستمي نمايند و از صدور اسناد حمل براي مواردي كه مورد تأييد سامانه رهگيري نيست، خودداري نمايند.

شركت هاي حمل و نقل موظفند براي حمل كالاهاي مشمول، شناسه هاي رهگيري در سطح بسته بندي اظهار شده توسط متقاضي را از متقاضيان حمل دريافت نموده و در سامانه جامع حمل و نقل مربوط ثبت نمايند و از حمل محموله هايي كه شناسه رهگيري ندارند، خودداري نمايند.

اشخاصي كه مستقلاً به حمل و نقل درون شهري و بين شهري كالا مبادرت مي نمايند موظفند نسبت به دريافت بارنامه از شركت هاي حمل و نقل يا سازمان راهداري و حمل و نقل جاده اي اقدام نمايند.

وزارت موظف است در خصوص انبارش كالاهاي مشمول، ثبت شناسه هاي رهگيري در سطح بسته بندي اظهارشده توسط متقاضي را در سامانه جامع انبارها الزامي نموده و قبل از صدور قبض انبار، از سامانه رهگيري استعلام سيستمي نمايد و از صدور قبض انبار براي مواردي كه مورد تأييد سامانه رهگيري نيست، خودداري نمايند.