مقررات نظام ايمني هسته اي در خصوص نواحي انحصاري، كم جمعيت و فاصله از مركز جمعيت در تاسيسات هسته اي

پروانه: مجوزي كه توسط سازمان انرژي اتمي ايران (مركز نظام ايمني هسته اي كشور) براي اشخاص حقيقي و حقوقي و به منظور انجام فعاليت هاي مشخص در زمينه تأسيسات و فعاليت هاي هسته اي و پرتويي تهيه مي شود.

تأسيسات هسته اي: هر نوع عامل واكنش (راكتور) هسته اي، تأسيسات توليد سوخت هسته اي، تأسيسات نگهداري سوخت مصرف شده، تأسيسات فرآوري اورانيوم و تأسيسات غني سازي اورانيوم.

حادثه: هر رويداد ناخواسته اعم از خطاي بهره برداري، نقص فني تجهيزات و نيز ساير رويداد ها در تأسيسات هسته اي كه پي آمد يا پي آمد هاي محتمل آن از نظر ايمني قابل چشم پوشي نباشد.

مقدار (دُز): معياري براي بيان دريافت يا جذب پرتو كه حسب مورد، توسط كميت هايي نظير مقدار (دُز) جذبي، مقدار (دُز) عضو، مقدار (دُز) معادل، مقدار (دُز) مؤثر، مقدار (دُز) معادل اجباري يا مقدار (دُز) مؤثر اجباري به كار مي رود.

اورانيوم حل شدني: تركيبي از اورانيوم كه قابليت حل شدن در منابع آبي (سطحي، زير زميني و آشاميدني) را دارا باشد.

بهره بردار: هر شخص حقيقي يا حقوقي داراي پروانه مكان يابي، احداث، راه اندازي، بهره برداري، بستن يا برچينش تأسيسات هسته اي، كه سازمان، وي را به عنوان بهره بردار تأسيسات هسته اي مي شناسد.

دارندگان پروانه تأسيسات هسته اي مكلفند مطابق تبصره (1) ماده (2) آيين نامه اجرايي تبصره (2) ماده (26) قانون احكام دائمي برنامه هاي توسعه كشور موضوع تصويب نامه شماره 52335/ت59459هــ مورخ 1401/4/1 اقدام نمايند.

شعاع ناحيه انحصاري براي عامل واكنش (راكتور)هاي هسته اي، تأسيسات توليد سوخت هسته اي و تأسيسات نگهداري سوخت مصرف شده به گونه اي محاسبه مي شود كه اگر فردي از آغاز حادثه فرضي و پخش مواد پرتوزا در محيط، به مدت دو ساعت در هر نقطه از مرز اين ناحيه قرار گيرد، در بدترين شرايط ناشي از حادثه فرضي و شرايط محيط، مقدار (دُز) مؤثر تمام بدن وي از (250) ميلي سيورت يا مقدار (دُز) مؤثر تيروييد وي از (3) سيورت تجاوز ننمايد.

شعاع ناحيه انحصاري براي تأسيسات فرآوري و تأسيسات غني سازي اورانيوم با در نظر گرفتن اثرات بالقوه مواد هسته اي و مواد هسته اي و مواد شيميايي هگزافلوريد اورانيوم (يو اف 6) و گاز هيدروژن فلوريد (اچ اف) به گونه اي محاسبه مي شود كه:

چنانچه فردي از آغاز حادثه فرضي و پخش مواد پرتوزا در محيط، به مدت دو ساعت در هر نقطه از مرز خارجي اين ناحيه قرار گيرد، در بدترين شرايط ناشي از حادثه فرضي و شرايط محيطي، مقدار (دُز) مؤثر تمام بدن وي از (250) ميلي سيورت تجاوز ننمايد.

چنانچه فردي به مدت (30) دقيقه در هر نقطه از مرزهاي خارجي اين ناحيه، در معرض ابر حاوي گاز هيدروژن فلوريد (اچ اف) ناشي از حادثه فرضي قرار گيرد، حداكثر غلظتي كه در معرض آن قرار مي گيرد از (25) ميلي گرم بر مترمكعب تجاوز ننمايد. اين مقدار حداكثر غلظتي از گاز هيدروژن فلوريد (اچ اف) است كه افراد مي توانند بدون هيچ نشانه بارز بيماري يا اثر غيرقابل برگشت بر سلامتي، حداكثر به مدت (30) دقيقه در معرض آن قرار گيرد.

ميزان دريافت اورانيوم حل شدني به صورت يك باره از (10) ميلي گرم تجاوز ننمايد.

شعاع ناحيه كم جمعيت براي عامل واكنش (راكتور)هاي هسته اي، تأسيسات توليد سوخت هسته اي و تأسيسات نگهداري سوخت مصرف شده، بلافاصله پس از ناحيه انحصاري اين تأسيسات قرار دارد و شعاع اين ناحيه به گونه اي محاسبه مي شود كه اگر فردي در هر نقطه از مرز اين ناحيه و در معرض ابر پرتوزاي ناشي از حادثه فرضي قرار گيرد، در مدت (30) روز، مقدار (دُز) مؤثر تمام بدن وي از (250) ميلي سيورت يا مقدار (دُز) مؤثر تيروييد وي از (3) سيورت تجاوز تجاوز نمايد.

شعاع ناحيه كم جمعيت براي تأسيسات فرآوري و تأسيسات غني سازي اورانيوم، بلافاصله پس از ناحيه انحصاري اين تأسيسات قرار دارد و شعاع اين ناحيه به گونه اي محاسبه مي شود كه:

اگر فردي در هر نقطه از مرز خارجي اين ناحيه و در معرض ابر پرتوزاي ناشي از حادثه فرضي قرار گيرد، در مدت (30) روز، مقدار (دُز) مؤثر تمام بدن وي از (250) ميلي سيورت تجاوز ننمايد.

اگر فردي به مدت دو ساعت در هر نقطه از مرزهاي خارجي اين ناحيه، در معرض ابر حاوي گاز هيدروژن فلوريد (اچ اف) ناشي از حادثه فرضي قرار گيرد، حداكثر غلظتي كه در معرض آن قرار مي گيرد از (12/5) ميلي گرم بر مترمكعب تجاوز ننمايد.

در صورتي كه تأسيسات هسته اي تا اندازه اي از يكديگر مستقل باشند كه وقوع حادثه در هر يك از آنها، بر كاركرد ايمن تأسيسات ديگر تأثير نداشته باشد، شعاع نواحي انحصاري، كم جمعيت و فاصله از مركز جمعيت، ابتدا براي هر يك از تأسيسات به صورت جداگانه محاسبه مي شود و سپس با لحاظ اجتماع نواحي محاسبه شده، بيشترين مقدار به عنوان ناحيه مذكور آن تأسيسات در نظر گرفته مي شود.

در صورتي كه تأسيسات تا اندازه اي با يكديگر در ارتباط باشند كه وقوع حادثه در يكي از آنها، بر كاركرد ايمن ديگر تأسيسات تأثير داشته باشد، شعاع تجمعي نواحي انحصاري، كم جمعيت و فاصله از مركز جمعيت بايد بر اساس اين فرض كه محصولات پرتوزا يا شيميايي پيش بيني شده تمام تأسيسات مرتبط به طور همزمان انتشار و رهاسازي مي گردند، محاسبه شود.شعاع اين نواحي مي تواند با توجه به ميزان هم بندي (كوپلينگ) بين تأسيسات، احتمال وقوع حوادث همزمان و احتمال قرار گيري فرد در معرض اثرات تابشي يا شيميايي ناشي از انتشار همزمان، كاهش يابد.