قانون موافقتنامه تأسيس دالان حمل و نقل و گذر بين المللي بين دولتهاي جمهوري اسلامي ايران، سلطان نشين عمان، قطر، تركمنستان و جمهوري ازبكستان (موافقتنامه عشق آباد)، [قانون موافقتنامه تأسيس دالان حمل و نقل و گذر بين المللي بين دولتهاي جمهوري اسلامي ايران، سلطان نشين عمان، تركمنستان و جمهوري ازبكستان (موافقتنامه عشق آباد)]

تبصره ـ انجام داوري موضوع ماده (۱۱) موافقتنامه توسط دولت جمهوري اسـلامي ايران منوط به رعايـت اصـل يـكصد و سـي و نهم (۱۳۹) قانون اساسـي و همچنين اجراي ماده (۱۴) موافقتنامه منوط به رعايت اصل هفتاد و هفتم (۷۷) قانون اساسي است.

مقدمه دولتهاي جمهوري اسلامي ايران، سلطان نشين عمان، تركمنستان و جمهوري ازبكستان كه از اين پس طرفهاي متعاهد ناميده مي شوند. با تمايل به حمايت و تحكيم همكاريها و توسعه روابط اقتصادي بين خود با تصديق روند موجود تقويت و توسعه بيشتر روابط اقتصادي ملتهاي خود در سطوح منطقه اي و جهاني با تأييد اهميت موافقتنامه هاي بين المللي موجود در زمينه حمل و نقل كالاهاي گذري از طريق زيرساختهاي ريلي، جاده اي و بندري و همچنين نياز به تسريع توسعه اقتصادي پايدار در كشورهاي خود با تأكيد بر تعهدات خود نسبت به تأمين تسهيلات لازم براي حمل و نقل و گذر سريع، روان و كارآمد كالا و مسافر به ساير كشورها و بالعكس و بهره برداري از موقعيتهاي جغرافيايي خود با ابراز تمايل خويش نسبت به توسعه و تقويت توانمنديهاي خود براي تسهيل حمل و نقل و گذر كالا و مسافر براساس قوانين ملي موجود و طبق استانداردها و كنوانسيونهاي بين المللي حمل و نقل با ابراز اميدواري نسبت به استفاده از حداكثر تلاش ممكن در جهت بهره برداري از زيرساختهاي حمل و نقلي موجود به منظور حمل و نقل و گذر كالا و مسافر از طريق قلمروهاي خودبه شرح زير توافق نمودند:

ماده ۱ ـ تعاريف تعاريف و اصطلاحات به كار رفته در اين موافقتنامه داراي معاني زير مي باشند:

الف ـ متصدي حمل و نقل: هر شخص حقيقي يا حقوقي كه در قلمرو يك طرف متعاهد به ثبت رسيـده و براساس قوانين ملي كشور خود مـجاز به انجام عمليات حمل و نقل بين المللي كالا و مسافر باشد.

ب (اصلاحي 22ˏ10ˏ1394) ـ طرفهاي مؤسس: به طور مشترك دولتهاي جمهوري اسلامي ايران، سلطان نشين عمان، تركمنستان و جمهوري ازبكستان

پ ـ كالا: تمامي انواع كالاها و اقلام (با سامانه (سيستم) كدگذاري هماهنگ) كه متصدي حمل و نقل، حمل آنها را به استناد قرارداد حمل از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي بر عهده مي گيرد.

ت ـ كالاهاي خطرناك: هر نوع ماده، فرآورده و يا ضايعاتي كه به دليل خصوصيات خود، مي تواند در فرآيند حمل و نقل، بارگيري يا تخليه بار، باعث انفجار، آتش سوزي يا آسيب رساندن به كالاها، زيرساختهاي حمل و نقلي و نيز زندگي، سلامت، محيط زيست و امنيت ملي شود.

ث ـ دالان حمل و نقل و گذر بين المللي: شبكه اي از سامانه هاي اصلي حمل و نقل كه كشورهاي طرفهاي متعاهد را به منظور حمل و نقل بين المللي كالا و مسافر از طريق حمل و نقل زميني يا دريايي به يكديگر مرتبط مي نمايد.

ج ـ حمل و نقل بين المللي: جا به جايي كالا و مسافر با استفاده از شيوه هاي مختلف حمل و نقل (زميني يا دريايي) از قلمروي ملي طرفهاي متعاهد

چ ـ سرمايه گذاري: هرگونه سرمايه اي كه از طرف نهاد، مؤسسه مالي يا اهداء كننده سرمايه در جهت توسعه پروژه هاي زير ساختهاي حمل و نقلي در مسير دالان حمل و نقل و گذر بين المللي تأمين شود.

ح ـ حمل و نقل چنـدوجهي: حمل كالا با استفاده از حداقل دو شيوه مختلف حمل و نقلي

خ ـ مسافر: شخصي كه هزينه هاي حمل و نقل را براي سفر از يك نقطه به نقطه ديگر توسط حمل و نقل زميني يا دريايي از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي پرداخت مي كند.

د ـ حمل و نقل مسافر: خدمات حمل و نقل براي انتقال مسافر توسط حمل و نقل زميني يا دريايي از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي

ذ ـ كالاهاي فاسد شدني: هر نوع كالايي كه نياز به اقدامات حفاظتي و روند گذر سريع در عبور از مرز (زميني و دريايي) و از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي داشته باشد.

ر ـ بندر: محلي كه كشتي در آن پهلو مي گيرد و براي كشتيراني دريايي بين المللي باز است و از آن براي بارگيري و تخليه كالا و سوار و پياده كردن مسافر استفاده مي شود.

ز ـ گذر: حمل و نقل كالا و مسافر از قلمرو يك طرف متعاهد از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي كه نقاط مبدأ و مقصد آن در خارج از قلمرو آن طرف متعاهد باشد.

ژ ـ حمل و نقل كالا: حمل و نقل كالا از يك نقطه به نقطه ديگر در ازاء هزينه حمل

ماده ۲ ـ شرايط عمومي موافقتنامه

۱ ـ مفاد اين موافقتنامه امور حمل و نقل و گذر بين المللي كالا و مسافر از طريق قلمرو كشورهاي طرفهاي متعاهد به وسيله هر يك از شيوه هاي حمل و نقل (زميني و دريايي) در طول مسيرهاي تصويب شده از طرف شوراي هماهنگي كه طبق ماده (۹) اين موافقتنامه تشكيل شده است را تنظيم مي كند.

2(اصلاحي 22ˏ10ˏ1394) ـ مقامهاي صلاحيتدار طرفهاي متعاهد براي اجراي اين موافقتنامه، به شرح زير خواهند بود: ـ در جمهوري اسلامي ايران: وزارت راه و شهرسازي ـ در سلطان نشين عمان: وزارت حمل و نقل و ارتباطات ـ در تركمنستان: وزارت حمل و نقل ريلي، وزارت حمل و نقل موتوري و خدمات دولتي دريانوردي و حمل و نقل رودخانه اي ـ در جمهوري ازبكستان: وزارت روابط اقتصادي خارجي، سرمايه گذاري و تجارت، آژانس حمل و نقل رودخانه اي و وسايل نقليه ازبكستان، شركت ريلي سهامي عام «راه آهن ازبكستان»

۳ ـ اين موافقتنامه حقوق و تعهدات هر يك از طرفهاي متعاهد در قبال موافقتنامه ها و معاهدات بين المللي كه عضو آن مي باشند از جمله موارد منعقده بين طرفهاي متعاهد را نقض نخواهد كرد.

ماده ۳ ـ اهداف موافقتنامه طرفهاي متعاهد موارد زير را انجام خواهند داد:

۱ ـ ايجاد دالان حمل و نقلي قابل اعتماد به منظور گذر و حمل و نقل منظم كالا و مسافر بين كشورهاي آسياي مركزي و بنادر خليج فارس و درياي عمان و صادرات ـ واردات كالا از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي

۲ ـ افزايش سرعت حمل و نقل كالا و مسافر با هدف بهينه سازي هزينه هاي حمل

۳ ـ افزايش كارآيي استفاده از توان حمل و نقلي و گذري طرفهاي متعاهد

۴ ـ جذب كالاهاي گذري كشورهاي ديگر از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي

۵ ـ افزايش اثربخشي روابط حمل و نقلي به منظور تنظيم حمل و نقل و گذر كالا و مسافر از قلمرو طرفهاي متعاهد

۶ ـ تسهيل دسترسي به بازارهاي بين المللي با استفاده از حمل و نقل دريايي و زميني از طريق دالان حمل و نقل و گذر بين المللي

۷ ـ تأمين امنيت سفر و اجراي استاندارد هاي بين المللي ايمني درخصوص حمل و نقل و گذر كالا و مسافر و نيز حفاظت محيط زيست طبق استاندارد هاي بين المللي

۸ ـ ايجاد شرايط برابر و غيرتبعيض آميز براي تأمين كنندگان تمامي شيوه هاي خدمات حمل و نقل

9 ـ ساده سازي و هماهنگ نمودن اسناد رسمي و مراحل حاكم حمل و نقل و گذر بين المللي كالا و مسافر طبق موافقتنامه ها و استانداردهاي بين المللي موجود

ماده ۴ ـ دالان حمل و نقل و گذر بين المللي

۱ ـ طرفهاي متعاهد به استناد اين موافقتنامه، دالان حمل و نقل و گذر بين المللي كه كشورهاي آسياي مركزي را به بنادر واقع در خليج فارس و درياي عمان متصل مي نمايد، تأسيس خواهند نمود كه از اين پس «دالان حمل و نقل و گذر بين المللي» ناميده مي شود.

۲ ـ طرفهاي متعاهد مسيرهاي دالان حمل و نقل و گذر بين المللي را تعيين و زيرساختها و شيوه هاي حمل و نقلي مورد استفاده در حمل و نقل كالا و مسافر را مشخص خواهند نمود.

۳ ـ طرفهاي متعاهد تمام اقدامات لازم را به منظور كمك به يكديگر از طريق سرمايه گذاري در پروژه هاي زيرساختهاي حمل و نقل در مسير دالان حمل و نقل و گذر بين المللي انجام خواهند داد.

ماده ۵ ـ توسعه تسهيلات براي حمل و نقل و گذر بين المللي كالا و مسافر

۱ ـ طرفهاي متعاهد در حين اجراي اين موافقتنامه، طبق قوانين ملي خود تسهيلات مؤثر در زمينه حمل و نقل و گذر بين المللي كالا و مسافر از طريق قلمرو كشور خود را فراهم خواهند كرد.

۲ ـ هر طرف متعاهد طبق قوانين ملي خود، صدور رواديد به اتباع طرفهاي ديگر، شاغل در امر حمل و نقل و گذر بين المللي را تسهيل خواهد نمود.