سند حقوقی

تکلیف دادگاه در صورت ارائه دلایل جدید توسط شاکی در مرحله اعتراض به رای دادسرا

پرسش

درصورتی‌که پس از صدور رأی در دادسرا شاکی ادله جدیدی در مرحله اعتراض به رأی ارائه نماید؛ آیا دادگاه در صورت احراز دلایل و تشخیص جرم بودن رفتار ارتکابی باید قرار صادره در دادسرا را نقض نماید یا از موارد نقض رأی در دادسرا نمی‌باشد؟

نظر هیئت عالی

اهمیت کشف واقع در امور کیفری اقتضاء دارد تا زمانی که تصمیم قطعی صادر نگردیده، امکان بررسی ادله جدید ممکن باشد. بنابراین نظریه اکثریت در حدّ این استنتاج تأیید می‌شود.

نظر اکثریت

اولاً؛ با عنایت به صراحت ماده 274 قانون آیین دادرسی کیفری که در صورت وجود نقص در تحقیقات، دادگاه ملزم به رفع نقص تحقیقات، رأساً یا توسط دادسرا گردیده و اطلاق ماده، تفکیک حالتی که شاکی در ارائه ادله قصور نموده یا قاضی دادسرا ادله‌ای را بررسی ننموده مردود می‌نماید و تصور چنین تفکیکی که موجب تضییع حقوق شاکی می‌گردد از هیچ یک از مواد قانونی قابل استخراج نمی‌باشد. ثانیاً؛ تفکیک مقام تعقیب از مقام رسیدگی و دو مرحله‌ای رسیدگی شدن امور کیفری و لزوم نظارت دادگاه کیفری به نحوه رسیدگی در پرونده دادسرا اقتضای آن را دارد که دادگاه محدود به تحقیقات دادسرا برای اظهارنظر نباشد و فلسفه تدوین ماده 274 نیز رهایی دادگاه از چنین محدودیتی است؛ لذا امور کیفری که هدف از آن کشف واقع است را نمی‌توان با امور حقوقی که بر مبنای قاعده «البینه علی المدعی» استوار است مقایسه نمود تا اهمال شاکی در ارائه ادله را منشائی برای مختومه نمودن پرونده دانست. ثالثاً؛ اهمیت کشف واقع در امور کیفری به نحوی بوده که قانون‌گذار در ماده 278 قانون مرقوم نیز مجدداً در فرض «قطعی» شدن قرار نهایی تجویز تعقیب مجدد را برای رسیدن به واقع تدوین نموده لذا استناد به ماده اخیر جهت مرحوم نمودن شاکی از امتیازات ماده 274 توجیه‌ناپذیر است. نتیجه آنکه اهمیت کشف واقع در امور کیفری اقتضا دارد تا زمانی که نسبت به پرونده قرار قطعی صادر نگردیده امکان بر…

نظر اقلیت

با توجه به منطوق مواد 274، 275 و 276 قانون آیین دادرسی کیفری، قانون‌گذار چنین تفکیکی را که در سوال مطرح گردیده قائل نشده؛ لذا در هر فرضی چه ارائه ادله جدید در مرحله اعتراض به قرار منع تعقیب چه در فرض عدم توجه دادسرا به ادله ابرازی در صورت اعتراض به قرار منع تعقیب دادگاه به طرق ارائه شده در ماده 274 اتخاذ تصمیم می‌نماید.

نظر ابرازی

در مقام اعتراض به قرار محکمه صرفاً به ادله ابرازی در مرحله تحقیق توجه می‌نماید و ارائه ادله جدید از موجبات نقض نیست زیرا مقنن پروسه ویژه‌ای را در این باره پیش‌بینی کرده است. در پاسخ به پرسش مطروحه دو فرض متصور است: 1- ادله جدید در زمان صدور رأی اولیه توسط شاکی ارائه گردیده است. 2- ادله جدید در زمان صدور رأی اولیه توسط شاکی ارائه نگردیده است. در فرض اول که ادله توسط شاکی ارائه گردیده است و مقام قضایی به هر دلیل اعم از عدم کفایت ادله، عدم اعتبار ادله ابرازی، عدم توجه به ادله ابرازی شاکی و ... قرار منع تعقیب صادر نموده است و در مرحله اعتراض، مقام قضایی دادگاه به‌عنوان مرجع عالی ادله مورد استناد شاکی را مکفی و قابل قبول دانسته و اعتقاد به جرم بودن عمل داشته می‌تواند طبق ماده 274 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 تحقیقات مورد نیاز را رأساً یا با ارسال پرونده به دادسرا در مقام رفع نقص ارجاع و قرار صادره را نقض و قرار جلب به دادرسی صادر نماید. در فرض دوم که شاکی ادله خود را ارائه ننموده است و شاکی علیرغم ابلاغ واقعی به وی توسط مقام قضایی جهت ارائه دلایل و مستندات ادله خود را ارائه ننماید و مدعی عدم وجود دلایل باشد و مقام قضایی نیز علیرغم تحقیقات لازمه دلیلی احراز ننماید و قرار منع تعقیب صادر نماید، چنانچه شاکی در مرحله اعتراض مدعی وجود دلایل جدیدی باشد در این فرض دادگاه در مقام رسیدگی…
این روشنایی را به دوستی هدیه بدهید

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.