امکان عدول از قرار عدم صلاحیت محلی و ذاتی

قابل عدول نیست؛ الف) قرارهایی که وارد ماهیت دعوی می‌شوند ولی قاطع دعوی نیستند قرار جلب به دادرسی. ب) قرارهایی که وارد ماهیت دعوی نمی‌شوند ولی قاطع دعوی هستند قرار عدم صلاحیت این دادگاه نمی‌تواند به این پرونده رسیدگی نماید. ج) قرارهایی که نه وارد ماهیت دعوی می‌شوند نه قاطع دعوی هستند قرار کارشناسی، قرار عدم صلاحیت یک رأی مستقل است. در علم حقوق و در باب دادرسی، قاعده‌ای وجود دارد تحت عنوان «قاعده فراغ دادرس» یا «Functus officio» که مطابق آن هرگاه قاضی رسیدگی‌کننده به پرونده‌ای، تصمیم نهایی خود را اتخاذ کرد دیگر نمی‌تواند آن را تغییر دهد. این قاعده در ماده 155 قانون آیین دادرسی مدنی سابق به صراحت پیش‌بینی شده بود که «قاضی پس از امضای رای، حق تغییر آن را ندارد.» و ماده 8 قانون آیین دادرسی مدنی هیچ مقام رسمی یا سازمان یا اداره دولتی نمی‌تواند حکم دادگاه را تغییر دهد و یا از اجرای آن جلوگیری کند مگر دادگاهی که حکم صادر نموده و یا مرجع بالاتر، آن هم در مواردی که قانون معین نموده باشد. بدیهی است هنگامی قاضی تصمیم نهایی خود را تحت عنوان رای می‌باشد انشا نمود، دیگر قاضی آن قضیه محسوب نمی‌شود تا صلاحیت اظهارنظر ثانونی داشته باشد. بنابراین اگر تصمیم قاضی در این مرحله مواجهه با ایراد یا اشکالی باشد باید از طریق مرجع بالاتری اصلاح یا نقض شود. قاعده فراغ دادرس ایجاب می‌کند که قاضی با مدنظر قراردا…