بررسی مقررات صدور اجراییه چک با توجه به آخرین اصلاحات مصوب فروردینماه ۱۴۰۰ مبنی بر اینکه آیا باید بانکها را مکلف نماییم در گواهی عدم پرداخت تاریخ صدور دسته چک را قید نمایند؟ اگر چک از بانک صادرات صادر و مثلاً در بانک ملی برگشت میخورد تکلیف چیست؟ در زمان ارجاع دادخواست چه کنترلی باید انجام بدهیم؟
بررسی لزوم درج تاریخ صدور دسته چک در گواهی عدم پرداخت
نظر هیئت عالی
با توجه به اینکه تکالیف دارنده دسته چک و به تبع آن صادر کننده و بانک محالالیه و نیز نهایتاً دارنده چک، تحت تأثیر تاریخ دریافت دسته چک قرار دارد، بهنحویکه اکنون نیز حساب مورد چکهای متفاوت (رنگهای متفاوت زرد و صورتی) تحت تأثیر تشریفات متفاوتی قرار دارند؛ لهذا بررسی اینکه دسته چک قبل از حاکمیت قانون اصلاحی در اختیار دارنده دسته چک قرار گرفته است یا پس از آن، در حقوق دریافت کننده چک صادره از حیث امکان صدور اجراییه و عدم صدور آن و تصمیم دادگاه مؤثر است؛ لهذا بانکها باید به هنگام صدور گواهی عدم پرداخت به این امر تصریح نمایند که دسته چک در چه تاریخی در اختیار دارنده دسته چک قرار گرفته است یا با استعلام دادگاه بانک پاسخ دهد و درنتیجه نظریه اکثریت مطلوب هیئت عالی میباشد.
نظر اکثریت
در قانون صدور چک با آخرین اصلاحات تا تاریخ ۱۴۰۰/۱/۲۹ در تبصره اول ماده ۲۱ مکرر اصلاحی مصوب ۱۴۰۰/۱/۲۹ بحث تا پایان اسفند ۱۳۹۹ اضافه شده و دیگر اینکه تاریخ صدور دسته چک نیز اضافه شده است، به این صورت که در مورد برگ چکهایی که از دسته چکهای ارائه شده پس از پایان اسفندماه ۱۳۹۹ صادر میشوند تسویه چک صرفاً در سامانه چکاوک انجام خواهد شد، قبل از آذر سال ۱۳۹۷ صدور اجراییه مستقیم نداشتیم و در مورد چک قبل از آذر ۱۳۹۷ اجراییه مستقیم امکانپذیر نیست. از ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ صرفاً با ثبت در سامانه صیاد میتوان اجراییه مستقیم در مورد چک صادر نمود و با اصلاحیه جدید در مورد چکهای سال ۱۳۹۹ به بعد بانکها اساساً اگر در سامانه ثبت نشده باشد برگشت نمیزنند. در اصلاحات سال ۱۳۹۷ سامانه صیادی راهاندازی شد. درصورتیکه چکی دارای شناسه ۱۶ رقمی بود تحت شمول قانون جدید صدور چک قرار داشت در غیر این صورت خیر. اگر چک با عدم موجودی یا عدمکفایت موجودی مواجه بود نیاز به ثبت در سامانه صیاد نبود، ولی از ابتدای سال ۱۴۰۰ این تکلیف در تبصره اول ماده ۲۱ مکرر قانون صدور چک پیشبینی شده که چک ابتدائاً میبایست در سامانه صیاد صادر شود و بعد تحویل دارنده چک بشود. به این صورت که در کلیه برگهای دسته چکهای ارائه شده پس از تاریخ فوقالذکر یعنی ۱۴۰۰/۱/۲۹ باید عبارت ((صدور و پشتنویسی چک بدون درد در سامانه صیاد فاقد اعتبار است)) د…
نظر اقلیت
در مواردی که چک صادره طبق قانون صدور چک با اصلاحات جدید صادر نشده و منطبق نیست، چک مذکور از شمول قانون چک خارج میشود. بنابراین خسارت تأخیر تأدیه باید از تاریخ تقدیم دادخواست محاسبه شود نه از تاریخ صدور چک. البته خسارت تأخیر تأدیه در مورد اجراییه مستقیم پیشبینی نشده و برای چکی که در سامانه صیاد ثبت نشده نمیتوان خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ چک محاسبه نمود؛ به عبارت دیگر برخلاف نظر اکثریت که اعتقاد دارد تابع این قانون نیست یعنی تابع قانون جدید نیست نه اینکه اصلاً مشمول نباشد باید گفت اگر شرایط مقرر در قانون جدید را نداشته باشد باید کلاً چک را از شمول قانون چک خارج نماییم.
شبکهٔ استناد این سند
نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.
به این اسناد ارجاع میدهد
منابعی که متنِ همین سند به آنها استناد کرده است.