ویترین یارها

رأی‌سنج

آزمایشی

سنجش انطباق رأی با قوانین و مقررات و تولید کارنامهٔ نقد ساختاریافتهٔ رأی

سازنده:ییاسر عرب‌نژاددسته: آراء و نظریات، تحلیل قاعدهنسخه: 0.1.0آخرین به‌روزرسانی: ۱۴۰۵/۰۵/۰۴

رأی‌سنج چراغِ نقدِ روشمند است: استنادها و قیاسِ رأی را با متنِ رسمی می‌سنجد تا نقد، سنجش‌پذیر بماند — نقدِ متنِ رأی، نه داوری دربارهٔ قاضی.

این یار چه چیزی را برای شما ممکن می‌کند؟

  • ساخت شناسنامهٔ ساختاریافتهٔ رأی: وقایع، مسئلهٔ حقوقی و منطوق
  • اعتبارسنجی استنادات رأی با متن رسمی و وضعیت نسخ یا اصلاح در تاریخ صدور
  • شناسایی موادِ حاکمِ جامانده یا استناد نابجا با مقایسهٔ موردانتظار و واقعی
  • آزمون قیاس حقوقی هر استناد کلیدی: کبری، صغری و نتیجه
  • کارنامهٔ نقد سه‌محوری معنا، ارزش و بُرد با لحن احتیاطی

رأی‌سنج بر پایهٔ متدهای جاافتادهٔ نقد رأی در نظام‌های حقوق نوشته — شناسنامهٔ رأی، قیاس حقوقی و چک‌لیست کیفیت — استنادات رأی را با متن رسمی و اعتبار زمانی قوانین می‌سنجد، موادِ حاکمِ موردانتظار را با مواد استنادشده مقایسه می‌کند و کارنامهٔ نقدِ مستند و محتاطانه‌ای از رأی به دست می‌دهد؛ نقدِ رأی، نه داوری دربارهٔ قاضی.

چرا این یار را ساختم

دغدغه‌ام این بود که نقد رأی از کلی‌گویی درآید و سنجش‌پذیر شود: هر استناد با متن رسمی و اعتبار زمانی‌اش روبه‌رو شود تا روشن شود کدام حلقهٔ استدلال محکم است و کدام قابل بررسی — و این نقد، نقدِ متنِ رأی بماند، نه داوری دربارهٔ قاضی و اشخاص.

جرقهٔ ساخت: نقدهای رأی که به‌جای سنجشِ استناد و قیاس، به داوری دربارهٔ اشخاص می‌لغزیدند و راهی برای راستی‌آزمایی نمی‌گذاشتند.

به روایتِ یاسر عرب‌نژاد

این یار برای چه کسانی است؟

وکیل و طرف دعوا

برای تجدیدنظر یا فرجام، حلقه‌های قابل بررسیِ استدلال رأی را مستند در دست دارد.

قاضی و دادرس

پیش از صدور، استنادها و اعتبار زمانی مواد را با متن رسمی راستی‌آزمایی می‌کند.

پژوهشگر رویهٔ قضایی

کارنامهٔ ساختاریافتهٔ آراء را برای نقد علمی و آموزش در دست دارد.

دیدگاه‌ها

دیدگاه شما در این نسخه آزمایشی فقط روی همین دستگاه ذخیره می‌شود.

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.