آيين نامه جذب، هدايت و توزيع كمك هاي خارجي در مديريت بحران

هيئت وزيران در جلسه 12 /6 /1402 به پيشنهاد سازمان مديريت بحران كشور و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و در اجراي بندهاي (ج)،‌ (د) و (ژ) ماده (9) قانون مديريت بحران كشور مصوب 1398، آيين نامه جذب،‌ هدايت و توزيع كمك هاي خارجي در مديريت بحران را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين نامه،‌ اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

تمامي دستگاه هاي اجرايي در فرايند جذب، هدايت و توزيع كمك هاي خارجي در مراحل كاهش خطر، آمادگي و پاسخ و بازسازي و بازتواني، با رعايت اصل هشتادم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، مشمول اين آيين نامه مي باشند.

سازمان پس از تعيين سطح سانحه و دريافت گزارش ارزيابي دستگاه هاي مسئول، در صورت دريافت پيشنهاد و يا تشخيص نياز به كمك هاي خارجي، در اسرع وقت مراتب را حسب مورد از طريق وزارت امور خارجه و جمعيت، به ساير كشورها و سازمان هاي بين المللي اعلام مي نمايد.

جمعيت حسب مورد با هماهنگي وزارت امور خارجه و در چهارچوب قوانين و مقررات مربوط و بر اساس تفاهم نامه هاي خود، نسبت به جذب كمك هاي خارجي اقدام مي نمايد.

سازمان از طريق جمعيت و با همكاري اداره كل امور اتباع و مهاجرين خارجي وزارت كشور و وزارت امور خارجه، هماهنگي هاي لازم را با سازمان هاي خارجي و بين المللي براي بكارگيري كمك هاي نقدي و غيرنقدي خارجي در كشور به عمل آورد. چگونگي مصرف منابع نقدي خارجي اهدايي از طرف اهداكنندگان بر اساس نيت اهداكننده، با رعايت قوانين ذي ربط،‌ توسط سازمان تعيين و به دستگاه هاي اجرايي ذيربط ابلاغ مي گردد.

سازمان با همكاري وزارت امور خارجه و حسب مورد جمعيت، با رعايت قوانين مربوط، ساز و كار لازم جهت همكاري مؤثر با سازمان ملل متحد به ويژه دفتر امور بشردوستانه اين سازمان جهت استفاده از كمك هاي نقدي و غيرنقدي خارجي اهدايي به جمهوري اسلامي ايران را ايجاد مي نمايد.

سازمان هواپيمايي كشوري موظف است بنا بر اعلام نياز سازمان و با هماهنگي مراجع ذي ربط، نسبت به تعيين محل هاي فرود هواپيماهاي حامل گروه هاي امدادي و كمك هاي خارجي و اعلام آسمان باز در سامانه (سيستم) فرودگاهي در دسترس، براي اين هواپيماها اقدام نمايد. اين هواپيماها براي فرود،‌ از پرداخت هزينه هاي خدمات ناوبري و فرودگاهي در فرودگاه هاي اعلام شده معاف مي باشند.

سازمان بنادر و دريانوردي موظف است بنا بر اعلام نياز سازمان، ضمن هماهنگي با مراجع ذي ربط، نسبت به اعلام بنادر در دسترس براي كشتي هاي حامل گروه هاي امدادي و كمك هاي خارجي اقدام نمايد. اين كشتي ها مي توانند بدون رعايت نوبت در بنادر جمهوري اسلامي ايران پهلو گرفته و بدون پرداخت هزينه هاي مربوطه نسبت به تخليه كالاهاي خود اقدام كنند.

سازمان راهداري و حمل و نقل جاده اي موظف است با همكاري گمرك جمهوري اسلامي ايران و فرماندهي مرزباني جمهوري اسلامي ايران و فرماندهي مرزباني جمهوري اسلامي و با هماهنگي دستگاه امنيتي ذي ربط،‌ اقدامات لازم جهت عبور كاميون ها و باركش (تريلي) هاي حامل كمك هاي خارجي كه از مرزهاي مشترك با كشورهاي همسايه وارد خاك جمهوري اسلامي ايران مي شوند را به صورت خارج از نوبت و بدون پرداخت هزينه از پايانه هاي مرزي زميني كشور به عمل آورد.

وزارت امور خارجه با همكاري وزارت اطلاعات حسب مورد پس از درخواست سازمان و يا جمعيت موظف است براي اعضاي گروه هاي خارجي ارزيابي، جستجو و امداد و نجات در شرايط اضطراري، به استثناي اتباع كشورهايي كه اتباع آن اجازه ورود به ايران را ندارند، در فرودگاه هاي ورودي يا در مكان وضعيت اضطراري، رواديد ورود به كشور را صادر نمايد.

فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران مكلف است به منظور تكميل اطلاعات مربوط به ورود و خروج همه اعضاي گروه هاي خارجي پاسخ به شرايط اضطراري، امكان برقراري ارتباط ميان سامانه هاي تحت مديريت خود با زيرسامانه هاي برخط ذيل سامانه جامع مديريت خطر حوادث و سوانح را فراهم نمايد. جمعيت با همكاري وزارت اطلاعات، وزارت امور خارجه، اداره كل امور اتباع و مهاجرين خارجي وزارت كشور و فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران مكلفند اطلاعات ورود و خروج و تردد اشخاص ياد شده و نيز اطلاعات مربوط به ابزار، ادوات، دستگاه هاي راديويي و ارتباطاتي همراه و سگ هاي زنده ياب متعلق به آن ها را در زير سامانه مزبور ثبت نمايد و نسبت به ارائه گزارش دوره اي حسب درخواست سازمان اقدام نمايد.

تمامي اعضاي گروه هاي خارجي حاضر در شرايط اضطراري كه حرفه آن ها به نحوي است كه بر حسب مقررات ملي بايد مجوز اشتغال در ايران را كسب نمايند، با تشخيص فرمانده ميدان و صرفاً در حوزه فعاليت امدادي از دريافت مجوز و تعرفه هاي مربوطه معاف مي باشند.

وسايل همراه گروه هاي خارجي ارزيابي، جستجو و امداد و نجات كه براي پاسخ به شرايط اضطراري با تأييد دستگاه اجرايي مسئول و يا فرمانده ميدان وارد كشور مي شوند از جمله سگ ها، وسايل و دستگاه هاي زنده ياب،‌ هوشمان (ربات) ها و همچنين كليه اقلام كه در هر زمان و شرايطي از مبادي هوايي، دريايي و زميني وارد كشور مي شوند،‌ نظير دارو،‌ مواد غذايي،‌ تجهيزات و اقلام پزشكي،‌ وسايل كلينيكي و بيمارستاني، آمبولانس،‌ ماشين هاي سنگين آواربرداري، قايق هاي نجات،‌ براي حمل مجروح و مشابه آن از پرداخت حقوق ورودي،‌ عوارض گمركي و ماليات هاي مربوط معاف مي باشند. براي اخذ مجوزهاي لازم براي ترخيص محموله،‌ ضمن رعايت مسائل امنيتي، بايد حداكثر ظرف مدت يك هفته اقدام گردد.

جمعيت از طريق دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (2) قانون، محل اسكان گروه هاي خارجي ارزيابي، جستجو و امداد و نجات در شرايط اضطراري بيمارستان ها و درمانگاه (كلينيك) هاي اهدايي و گروه هاي پزشك و پرستار و انبارها را در مناسب ترين محل و تا حد امكان نزديك به محل وضعيت اضطراري تهيه و تأمين مي نمايد و در صورت نياز، تأمين مايحتاج عمومي نظير آب، مواد خوراكي و بهداشتي اين گروه ها را پشتيباني خواهد كرد. گروه هاي خارجي بايد پرچم كشور اعزام كننده، سازمان ملل متحد يا فدراسيون بين المللي جمعيت هاي صليب سرخ و جمعيت را براي شناسايي بهتر در محل اسكان خود نصب نمايند. اعضاي اين گروه ها موظف هستند نشان، كارت، برچسب و الگوهاي هويتي خود را همراه داشته باشند و بر روي وسايل خود نصب نمايند.

جمعيت مسئول نظارت بر عملكرد تخصصي و فني گروه هاي خارجي پاسخ به شرايط اضطراري بوده و موظف است هماهنگي لازم را براي اثربخشي اقدامات گروه هاي مذكور با ساير دستگاه هاي مسئول به عمل آورد. سازمان و جمعيت حسب مورد دستگاه هاي همكار گروه هاي خارجي را تعيين مي كند و به همراه مختصات مكاني، شماره تماس تلفني و راديويي آنها به اطلاع مسئولين هماهنگي اين گروه ها مي رساند. گروه هاي خارجي اعزام شده نيز متقابلاً بايد مختصات مكاني، شماره تماس و نحوه هماهنگي با خود را بلافاصله پس از ورود در اختيار سازمان قرار دهند.

وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات موظف است از طريق سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي و جمعيت و با پشتيباني فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران، ستادهاي استاني و شهرستاني و نمايندگي سازمان ملل متحد در ايران، ساز و كار لازم جهت زيرساخت فني و ارتباطي كه براي اجراي عمليات پاسخ گروه هاي خارجي ضروري مي باشد را فراهم كند.

سازمان با هماهنگي وزارت اطلاعات از طريق جمعيت و همكاري وزارت بهداشت،‌ درمان و آموزش پزشكي و وزارت امور خارجه، نيروي انساني مورد نياز براي همكاري با گروه هاي خارجي را از ميان كارشناسان،‌ داوطلبان، اعضاي سازمان جوانان جمعيت،‌ سازمان داوطلبان جمعيت، اعضاي سازمان هاي مردم نهاد و نيروهاي محلي تأمين نمايد، اين افراد به گروه هاي خارجي در فرآيند ارزيابي،‌ جستجو و امداد و نجات در شرايط اضطراري و ارتباط زباني و كلامي با افراد آسيب ديده و مسئولين محلي كمك مي كنند.

جمعيت با همكاري وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و ساير دستگاه هاي اجرايي مسئول و با نظارت سازمان، مسئوليت دريافت و توزيع اقلام غيرنقدي خارجي همچون اقلام غذايي،‌ دارويي، تجهيزات پزشكي و اقلام زيستي را بر عهده دارد و گزارش اقدامات انجام شده را به صورت دوره اي به سازمان ارسال مي نمايد.

سازمان پس از دريافت گزارش هاي محلي از توزيع اقلام كمك هاي خارجي و گزارش هاي نظارت بر توزيع، در صورت صلاحديد و نياز به مقادير بيشتر كمك هاي غيرنقدي بين المللي، از طريق جمعيت و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، فهرست تدوين شده تكميلي را اعلام مي كند.