دستورالعمل ساماندهي نظارت و هماهنگي بازرسي از مراجع قضائي

در اجراي اصل 161 قانون اساسي، بند 8 سياست هاي كلي قضايي مصوب 1381 مقام معظم رهبري (مدظله العالي)،‌ ماده 288 قانون آئين دادرسي كيفري مصوب 1392،‌ ماده 11 قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب 1390،‌ الزامات مقرر در سند تحول قضايي، آيين نامه وظايف و اختيارات ديوان عالي كشور مصوب 1399، آيين نامه اجرايي نحوه نظارت ديوان عالي كشور بر اجراي صحيح قوانين در محاكم مصوب 1389،‌ آيين نامه اجرايي قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب 1392 و آيين نامه نحوه بازرسي،‌ نظارت و ارزشيابي رفتار و عملكرد قضات مصوب 1392 و به منظور ارتقاء كارآمدي، هماهنگي و انسجام بخشي مراجع نظارتي قوه قضائيه، "دستورالعمل ساماندهي نظارت و هماهنگي بازرسي از مراجع قضائي به شرح زير ابلاغ مي شود:

عبارات و اصطلاحات مذكور در اين دستورالعمل در معاني زير به كار مي رود:

الف ) مراجع نظارتي مشمول: ديوان عالي كشور، دادستاني كل كشور، دادسراي انتظامي قضات، معاونت راهبردي قوه قضائيه،‌ مركز حفاظت و اطلاعات قوه قضائيه، دفتر بازرسي ويژه حقوق شهروندي قوه قضائيه؛

ب ) شوراي عالي: شوراي عالي هماهنگي نظارت و بازرسي موضوع ماده 4 اين دستورالعمل؛

پ ) كارگروه مشترك: كارگروه مشترك نظارت و بازرسي موضوع ماده 6 اين دستورالعمل؛

هدف از تنظيم اين دستورالعمل سياست گذاري، ساماندهي و هدفمندسازي امر نظارت و بازرسي از مراجع قضايي، پيشگيري از بازرسي هاي موازي مراجع نظارتي مشمول از مراجع قضايي،‌ برنامه ريزي و هماهنگي براي اعزام هيأت هاي بازرسي مشترك و يا هيأت هاي مستقل به صورت همزمان به منظور صرفه جويي در زمان و هزينه ها، پيشگيري از ارائه گزارش هاي متناقض توسط مراجع نظارتي مشمول و ايجاد سازكار تبادل اطلاعات و يافته ها توسط مراجع نظارتي مشمول است.

هر يك از مراجع نظارتي مشمول در چارچوب قوانين و مقررات مربوط به خود، وظيفه و حق نظارت و بازرسي از مراجع قضايي را دارد. ليكن،‌ با هدف هماهنگي و هم افزايي و جلوگيري از تداخل وظايف در بازرسي هاي مستمر و دوره اي مطابق اين دستورالعمل اقدام مي كند. اين دستورالعمل مانع از بازرسي هاي داخلي معاونت ها، سازمان ها و مراكز تابعه قوه قضائيه از مجموعه هاي تابعه آن ها نمي باشد.

به منظور سياست گذاري و هماهنگي در راستاي تحقق اهداف مذكور در ماده 2 و انجام ساير وظايف مقرر در اين دستورالعمل و بررسي گزارش هاي مستمر و دوره اي بازرسي مراجع نظارتي مشمول،‌ بهره گيري از تجارب و يافته ها و رفع موانع بازرسي بهينه هر يك از مراجع مذكور، شوراي عالي متشكل از اعضاي زير تشكيل مي شود:

الف ) معاون اول قوه قضائيه (رئيس شورا)؛

ب ) رئيس ديوان عالي كشور؛

پ ) دادستان كل كشور؛

ت ) معاون راهبردي قوه قضائيه؛

ث ) دادستان انتظامي قضات (دبير شورا)؛

ج ) رئيس مركز حفاظت و اطلاعات قوه قضائيه؛

چ ) رئيس دفتر بازرسي ويژه و حقوق شهروندي قوه قضائيه؛

جلسات شوراي عالي هر سه ماه يك بار تشكيل مي شود و دبير شورا دعوتنامه اعضا و مصوبات را تنظيم و ابلاغ مي كند. دعوت از معاونان و مسئولان عالي قوه قضائيه، رؤساي كل دادگستري ها، دادستان ها يا ساير اشخاص مرتبط در شوراي عالي با تشخيص رئيس شورا بلامانع است.

به منظور هماهنگي مراجع نظارتي مشمول در انجام بازرسي هاي آشكار و دوره اي و اعزام هيات هاي بازرسي به مراجع قضايي و اجراي مصوبات شوراي عالي، كارگروه مشترك با تركيب اعضاي زير تشكيل مي شود:

الف ) معاون نظارت ديوان عالي كشور (رئيس كارگروه)؛

ب ) معاون دادستان كل كشور در امور نظارت بر دادسراها؛

پ ) معاون نظارت و ارزشيابي قضات از دادستاني انتظامي قضات (دبير كارگروه)؛

ت ) يكي از معاونان مركز حفاظت و اطلاعات قوه قضائيه به انتخاب رئيس اين مركز؛

ث ) مدير كل هماهنگي امور استانهاي معاونت اول؛

ج ) مدير كل نظارت و ارزيابي معاونت راهبردي؛

چ ) معاون رئيس دفتر بازرسي ويژه و حقوق شهروندي.

وظايف كارگروه مشترك به شرح زير است:

الف ) تنظيم تقويم زماني بازرسي آشكار و دوره اي هر يك از هيأت هاي بازرسي به طور سالانه و اعلام به شوراي عالي و هر يك از مراجع نظارتي مشمول؛

ب ) برنامه ريزي براي بازرسي هاي مشترك ميان چند مرجع نظارتي مشمول با رعايت استقلال ذاتي و عدم تداخل وظايف آن ها؛

پ ) بررسي گزارش هاي هيأت هاي اعزامي هر يك از مراجع نظارتي مشمول و ارسال به مراجع ذي ربط و شوراي عالي؛

ت ) تشكيل بانك اطلاعاتي مشترك با قابليت دسترسي هر يك از اعضاي كارگروه؛

ث ) ارائه گزارش هاي فصلي و سالانه از نحوه انجام بازرسي ها به شوراي عالي؛

ج ) آسيب شناسي و اعلام موانع،‌ خلاء ها و موارد موازي كاري به شوراي عالي؛

چ ) تعيين محورهاي بازرسي و تقسيم كار بين اعضاء هيأت هاي بازرسي مشترك،‌ به منظور تسريع در كار و پيشگيري از تداخل موضوعات نظارتي؛

ح ) تهيه استاندارد كاربرگ ها و چك ليست هاي بازرسي؛

خ ) انجام مطالعات و بررسي هاي اوليه و استخراج موضوعات مهم هر استان كه در بازرسي ها بايد مورد توجه قرار گيرد.

محتواي داده و سطح دسترسي هر يك از اعضاي كارگروه و ساير اشخاص به بانك اطلاعاتي با تصويب شوراي عالي مشخص خواهد شد.

مركز حفاظت و اطلاعات مكلف است ظرف سه ماه از تاريخ ابلاغ اين دستورالعمل،‌ پيوست حفاظتي براي گزارش ها و داده هاي موضوع اين ماده را تهيه و به شوراي عالي پيشنهاد كند.

دبيرخانه كارگروه مشترك در دادسراي انتظامي قضات مستقر است و ماهانه حداقل يك جلسه برگزار مي كند. دبير كارگروه مسئوليت دعوت از اعضاء،‌ ابلاغ مصوبات، جمع بندي و ارسال گزارش ها را بر عهده دارد.

كارگروه مشترك تا 15 اسفند ماه هر سال برنامه بازرسي هاي آشكار و دوره اي سال بعد هر يك از مراجع قضايي مشمول و نيز بازرسي هاي مشترك را تنظيم و پس از طرح در شوراي عالي و تصويب به مراجع مذكور ابلاغ مي كند.

رئيس هيأت اعزامي از سوي مراجع نظارتي مشمول، ظرف يك ماه پس از اتمام بازرسي مستمر يا دوره اي،‌ نسخه اي از گزارش را به دبيرخانه كارگروه مشترك و بالاترين مقام مرجع نظارتي متبوع خود ارسال مي كند. بالاترين مقام مرجع نظارتي مشمول حسب مورد يك نسخه از گزارش را براي شوراي عالي ارسال مي نمايد تا طبق ماده 13 اين دستورالعمل اقدام شود.

گزارش هاي ارسالي در قالب واحد شامل سرفصل هاي زير تنظيم مي شود: