هيئت وزيران در جلسه 10 /9 /1398 به پيشنهاد سازمان بهزيستي كشور با مشاركت وزارتخانه هاي كشور و راه و شهرسازي و سازمان برنامه و بودجه كشور و به استناد تبصره (2) ماده (3) قانون حمايت از حقوق معلولان – مصوب 1396 – آيين نامه ماده ياد شده را به شرح زير تصويب كرد:
آيين نامه اجرايي ماده 3 قانون حمايت از حقوق معلولان
تاریخ تصویب: 1398/09/10 · آخرین وضعیت: 1399/12/27
ماده ۱
در اين آيين نامه اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:
۱
قانون: قانون حمايت از حقوق معلولان – مصوب 1396 –
۲
فرد داراي معلوليت: افراد موضوع بند (الف) ماده (1) قانون.
۳
مناسب سازي: مجموعه اقداماتي كه در جهت اصلاح معابر، اماكن، ساختمان ها و فضاهاي عمومي شهري و روستايي و وسايل حمل و نقل و ارتباط جمعي انجام مي شود، به طوري كه افراد داراي معلوليت قادر باشند آزادانه و بدون خطر در محيط پيرامون خود حركت كنند و از تسهيلات محيطي، با حفظ استقلال فردي و رعايت شأن و منزلت انساني بهره مند شوند.
۴
دسترس پذيري: اقداماتي كه با هدف ايجاد محيط بدون مانع و قابل دسترس جهت مشاركت افراد داراي معلوليت در همه حوزه هاي زندگي و فراهم آوردن فرصت برابر براي آنها در برخورداري از امكانات زندگي اجتماعي، همانند ساير افراد انجام مي شود. دسترسي شامل سامانه (سيستم) حمل و نقل، محيط فيزيكي، اطلاعات، آموزش و پرورش، فناوري (تكنولوژي)، اشتغال، منابع مناسب ارتباطي و رسانه اي است.
۵
دستگاه هاي مشمول: دستگاه هاي موضوع بند (ت) ماده (1) قانون.
۶
اماكن عمومي: كليه وزارتخانه ها، مؤسسات و شركت هاي دولتي، بيمارستان ها، مدارس، دانشگاه ها، مراكز آموزشي و فرهنگي، اماكن ورزشي، پايانه ها، فرودگاه ها، ايستگاه هاي قطار شهري و برون شهري، مراكز خريد و تجاري، مراكز ارايه خدمات عمومي، بانك ها، بوستان ها و مراكز تفريحي، معابر عمومي و نظاير آنها.
۷
ستاد: ستاد هماهنگي و پيگيري مناسب سازي كشور، موضوع ماده (3) قانون.
۸
نظارت: فرايندي پويا و مستمر كه در چهارچوب قوانين و مقررات مربوط، نحوه اقدامات مرتبط با مناسب سازي و دسترس پذيري را بررسي و ضمن واپايش (كنترل)، موارد نقض را احصا مي كند و مورد رسيدگي و پيگيري قرار مي دهد.
ماده ۲
به منظور نظارت و هماهنگي جهت مناسب سازي و همچنين نظارت بر اجراي ماده (2) قانون، ستاد با تركيب مندرج در ماده (3) قانون تشكيل مي شود. تصميمات ستاد براي كليه دستگاه هاي مشمول لازم الاجرا است.
تبصره ۱
به منظور اجراي تصميمات ستاد در سطح استان و شهرستان، ستادهاي هماهنگي و پيگيري مناسب سازي استاني و شهرستاني تشكيل مي شود. تركيب اعضا و وظايف ستادهاي استاني و شهرستاني به تصويب ستاد خواهد رسيد.
تبصره ۲
شيوه نامه تشكيل و اداره جلسات ستاد و ستادهاي استاني و شهرستاني به پيشنهاد سازمان بهزيستي كشور در اولين جلسه ستاد پس از ابلاغ اين آيين نامه تصويب و ابلاغ مي شود.
ماده ۳
دبيرخانه ستاد در سازمان بهزيستي كشور، دبيرخانه ستاد استاني در اداره كل بهزيستي استان و دبيرخانه ستاد شهرستاني در اداره بهزيستي شهرستان مستقر مي شود.
ماده ۴
وظايف دبيرخانه ستاد به شرح زير است:
۱
پيگيري اجراي تصميمات ستاد.
۲
تهيه دستور كار، زمان بندي جلسات، ارسال دعوت نامه و دستور جلسات براي اعضاي ستاد و تنظيم صورتجلسات آن.
۳
ايجاد بانك اطلاعات مورد نياز مرتبط با مناسب سازي و دسترس پذيري.
۴
پيگيري تشكيل جلسات ستادهاي استاني و شهرستاني و دريافت گزارش ها.
ماده ۵
دبيرخانه موظف است در مقاطع زماني (6) ماهه گزارش اقدامات انجام شده در راستاي اجراي ماده (3) قانون را تهيه و به هيئت وزيران و كميته هماهنگي و نظارت بر اجراي قانون، موضوع ماده (31) قانون ارسال كند.
ماده ۶
كليه دستگاه هاي مشمول موظفند از زمان لازم الاجر شدن اين آيين نامه، ساختمان ها و اماكن موضوع تبصره (1) ماده (3) قانون را براي دسترس پذيري افراد داراي معلوليت به خدمات، مطابق با ضوابط مصوب شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران براي افراد داراي معلوليت مناسب سازي كنند، به گونه اي كه مناسب سازي ساختمان ها و اماكن ياد شده ظرف (3) سال از تاريخ لازم الاجرا شدن اين آيين نامه به طور كامل پايان پذيرد.
ماده ۷
سازمان ملي استاندارد ايران موظف است با پيشنهاد وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات نسبت به تدوين استانداردهاي طراحي درگاه ها و وبگاه هاي الكترونيكي (سامانه هاي ارايه خدمات الكترونيكي) كليه دستگاه هاي مشمول به منظور مناسب سازي و دسترس پذيري افراد داراي معلوليت ظرف سه ماه از تاريخ لازم الاجرا شدن اين آيين نامه، اقدام كند.
تبصره
كليه دستگاه هاي مشمول موظفند ظرف شش ماه، نسبت به پياده سازي استانداردهاي ابلاغي موضوع اين ماده در درگاه ها و وبگاه هاي الكترونيكي (سامانه هاي ارايه خدمات الكترونيكي) دستگاه متبوع اقدام كنند.
ماده ۸
وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با رعايت قوانين و مقررات مربوط، تمهيدات لازم را به عمل آورد تا از طريق شركت هاي خودروساز داخلي يا شركت كاربري ساز (مناسب سازي خودرو) يا واردات، خودروهاي مورد نياز افراد داراي معلوليت، تأمين و خدمات پس از فروش آن نيز در سراسر كشور ارايه شود.
تبصره
سازمان ملي استاندارد ايران موظف است با پيشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت و با همكاري سازمان بهزيستي كشور نسبت به تدوين و ابلاغ استانداردهاي دسترس پذيري انواع خودرو براي افراد داراي معلوليت اقدام كند.
ماده ۹
سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران موظف است با همكاري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، بنياد شهيد و امور ايثارگران و سازمان بهزيستي كشور نسبت به توليد برنامه هاي آموزشي و آگاه سازي مرتبط با مناسب سازي و پخش رايگان حداقل يك ساعت در هفته از محل ساعات پخش برنامه هاي موضوع ماده (21) قانون اقدام كند.
ماده ۱۰
شهرداري ها و دهياري هاي سراسر كشور موظفند جهت مناسب سازي و دسترس پذيري محيط، معابر، اماكن و وسايل حمل و نقل عمومي و مبلمان شهري اقدامات زير را انجام دهند:
۱
هم سطح سازي، مناسب سازي و نصب خط هدايت نابينايان در پياده روها و تأمين محل ويژه توقف (پارك) خودروي افراد داراي معلوليت در محل توقف حاشيه خيابان ها و توقفگاه هاي عمومي.
۲
نصب چراغ هاي راهنماي مجهز به علايم صوتي به ويژه افراد نابينا و كم بينا در تقاطع ها.
۳
انجام اقدامات و تمهيدات لازم براي فرهنگ سازي در جامعه پيرامون رعايت ضوابط مصوب شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران براي افراد داراي معلوليت.
۴
فعال سازي سامانه اطلاع رساني و دريافت شكايات مردمي در خصوص مشكلات مناسب سازي و دسترس پذيري معابر و محيط هاي شهري و اقدام در جهت رفع موانع موجود.
۵
مشروط كردن صدور پروانه احداث و بازسازي و پايان كار براي تمامي ساختمان ها و اماكن عمومي از جمله مجتمع هاي مسكوني، تجاري، اداري، درماني و آموزشي به رعايت ضوابط مصوب شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران براي افراد داراي معلوليت در مورد دسترس پذيري افراد داراي معلوليت توسط مجري.
۶
مناسب سازي و دسترس پذيري كليه پايانه ها، ايستگاه ها، تأسيسات سامانه ها و ناوگان حمل و نقل درون شهري و برون شهري منطبق با قوانين داخلي و استانداردهاي بين المللي براي افراد داراي معلوليت، تأمين امكان بهره مندي اين افراد از ناوگان حمل و نقل زميني، دريايي و هوايي و آموزش كاركنان خود جهت همياري عملي و صحيح با مسافران داراي معلوليت.
ماده ۱۱
وزارتخانه هاي علوم، تحقيقات و فناوري، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و آموزش و پرورش موظفند موضوع مناسب سازي را متناسب با هر دوره تحصيلي در سرفصل ها و محتواي درسي لحاظ كنند.
ماده ۱۲
وزارت راه و شهرسازي موظف است تمهيدات لازم را به عمل آورد تا از طريق شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران، سازمان نظام مهندسي ساختمان و مراجع قانوني مرتبط هنگام بررسي، تصويب و نظارت بر طرح هاي توسعه و عمران شهري و روستايي (اعم از طرح هاي جامع، تفصيلي و هادي) رعايت ضوابط مصوب شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران براي افراد داراي معلوليت لحاظ شود.
ماده ۱۳
وزارتخانه هاي راه و شهرسازي و ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي حسب مورد موظفند صدور مجوز احداث و بهره برداري مجتمع هاي رفاهي بين جاده اي، پايانه هاي مسافربري دريايي، هوايي، زميني و ريلي را به رعايت ضوابط و مقررات مناسب سازي مشروط كنند.
ماده ۱۴
سازمان برنامه و بودجه كشور موظف است در فرايند اخذ و ارتقاي پايه شركت هاي پيمانكار، گذراندن دوره آموزشي يا بازآموزي ضوابط و مقررات مناسب سازي را لحاظ كند.
ماده ۱۵
كليه دستگاه هاي مشمول موظفند اعتبارات مورد نياز براي اجراي وظايف مربوط در اين آيين نامه را همه ساله جهت پيش بيني در لوايح بودجه سنواتي حسب مورد به سازمان برنامه و بودجه كشور و ساير مراجع مربوط ارايه كنند.
ماده ۱۶
از تاريخ لازم الاجرا شدن اين آيين نامه، تصويب نامه شماره 77303 /ت49130هـ مورخ 15 /6 /1394 لغو مي شود.
اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهور
اسحاق جهانگيري معاون اول رييس جمهور
شبکهٔ استناد این سند
نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.
به این اسناد ارجاع میدهد
منابعی که متنِ همین سند به آنها استناد کرده است.
