در اجراي ماده 96 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري، مصوب 1392 «آيين نامه اداره جلسات هيأت هاي تخصصي و هيأت عمومي ديوان عدالت اداري» به شرح مواد آتي است.
آيين نامه اداره جلسات هيأت عمومي و هيأت هاي تخصصي ديوان عدالت اداري
تاریخ تصویب: 1393/11/04 · آخرین وضعیت: اصلاحی 1403/03/27 · تاریخ روزنامه رسمی: 1393/11/08
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…
فصل اول - اصطلاحات
ماده ۱
ماده 1 ـ اصطلاحات به كار رفته در اين آيين نامه به شرح آتي است: الف ـ قانون: قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري، مصوب 1392. ب ـ رييس ديوان: رييس ديوان عدالت اداري. ج ـ معاون قضايي ديوان: معاون قضايي ديوان عدالت اداري در امور هيأت عمومي. د ـ هيأت عمومي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري، موضوع ماده 8 قانون. ه ـ هيأت يا هيأت هاي تخصصي: هيأت يا هيأت هاي تخصصي، موضوع ماده 84 قانون. و ـ مديركل يا اداره كل هيأت ها: مديركل يا اداره كل هيأت هاي تخصصي ديوان عدالت اداري. ز ـ مديركل يا اداره كل هيأت عمومي: مديركل يا اداره كل هيأت عمومي ديوان عدالت اداري.
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…
فصل دوم - ـ هیأت های تخصصی
بند اول
بند اول ـ تركيب و ساختار
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…←فصل دوم - ـ هیأت های تخصصی←بند اول
ماده ۲
ماده 2 ـ هر يك از هيأت هاي تخصصي، مركب از حداقل پانزده نفر از قضات ديوان عدالت اداري است كه به موجب ابلاغ رييس ديوان و با در نظر گرفتن تخصص و تجربه، به عضويت در اين هيأت ها تعيين مي شوند. رييس ديوان مي تواند حسب ضرورت، تعداد اعضاءي هيأت ها و نيز عناوين و تعداد آن ها را افزايش دهد.
ماده ۳
ماده 3 ـ عضويت در هر يك از هيأت هاي تخصصي براساس تمايل و اولويت اعلامي توسط قضات خواهد بود و در صورت تكميل حداقل نصاب قانوني از جهت تعداد اعضاي لازم جهت تشكيل هر يك از هيأت ها، بنا به تشخيص رييس ديوان و بر اساس اولويت اعلامي و همچنين تجربه و تخصص آنان در يكي از هيأت ها منصوب مي شوند.
ماده ۴(اصلاحی ۲۷ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیهر هيأت تخصصي داراي رئيس، نايب رئيس و دبير و منشي خواهد بود كه رئيس ديوان آن ها را براي مدت يك سال تعيين مي نمايد و تمديد آن براي دوره هاي بعد نيز بلامانع خواهد بود. رئيس ديوان در جريان انتخاب رئيس، نايب رئيس و دبير هيأت تخصصي مي تواند به طرق مقتضي با اعضاي هيأت تخصصي مشورت كند. مديريت جلسات و نيز رعايت ترتيب مذاكرات به شرح مقررات اين فصل بر عهده رئيس و در غياب وي با نايب رئيس هيأت تخصصي مي باشد.
ماده ۵(اصلاحی ۲۷ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیتنظيم گزارش جلسات و تصميمات هيأت تخصصي بر عهده دبير هيأت مذكور است و تنظيم و تدوين پيش نويس آراء و نظريات هيأت با رئيس يا يكي از اعضاي اكثريت با انتخاب رئيس هيأت خواهد بود. تصميمات هيأت هاي تخصصي، اعم از رأي به رد شكايت يا نظريات صادره در هر مورد بايد در فرم مربوط صورتجلسه و توسط قضات عضو هيأت تخصصي كه در جلسه حضور دارند، امضا شود. متن نهايي آراء و نظريات هيأت تخصصي حسب مورد به امضاي رئيس يا نايب رئيس مي رسد.
ماده ۶
ماده 6 ـ منشي يكي از كاركنان اداري بوده و زير نظر اداره كل هيأت ها انجام وظيفه مي كند.
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…←فصل دوم - ـ هیأت های تخصصی
بند دوم
بند دوم ـ ترتيب تشكيل جلسات هيأت تخصصي و رأي گيري
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…←فصل دوم - ـ هیأت های تخصصی←بند دوم
ماده ۷
ماده 7 ـ ارجاع پرونده به هيأت هاي تخصصي به عهده رييس ديوان يا معاون قضايي ديوان خواهد بود.
ماده ۸
ماده 8 ـ جلسات هيأت هاي تخصصي هر هفته يكبار برگزار مي شود. در صورت ضرورت، تشكيل جلسات فوق العاده بنا به تشخيص رييس هيأت و يا درخواست مديركل هيأت ها و تصويب رييس هيأت، امكان پذير خواهد بود.
تبصره
تبصره ـ به تشخيص رييس ديوان، جلسات هيأت هاي تخصصي خارج از وقت اداري برگزار خواهد شد.
ماده ۹
ماده 9 ـ پس از وصول پرونده به هيأت تخصصي، رييس هيأت پرونده را جهت تهيه گزارش، به يكي از اعضاء ارجاع مي كند. عضو مرجوع اليه موظف است حداكثر ظرف يكماه گزارش آن را تهيه و به رييس تسليم نمايد تا به نوبت در دستور كار هيأت قرار گيرد.
تبصره
تبصره ـ چنانچه عضو هيأت تخصصي به هر دليل نتواند ظرف مدت مقرر گزارش پرونده را تهيه و تسليم نمايد، مكلف است علت آن را در جلسه هيأت به اطلاع اعضاي هيأت برساند. رييس هيأت در اين خصوص تصميم لازم را اتخاذ خواهد كرد.
ماده ۱۰
ماده 10 ـ منشي هيأت تخصصي حسب نظر رييس هيأت مذكور، گزارش هاي واصله را به ترتيب وصول در دستور كار قرار مي دهد. اين گزارش ها پس از تأييد رييس و در غياب وي، نايب رييس، حداقل سه روز قبل از تاريخ برگزاري جلسه از طريق سامانه الكترونيكي هيأت هاي تخصصي جهت مطالعه در دسترس اعضاء قرار مي گيرد.
ماده ۱۱
ماده 11 ـ در مواردي كه به موجب قوانين موجود از جمله قانون تشكيل سازمان بازرسي كل كشور و ذيل ماده 37 قانون و نيز مواردي كه به تشخيص رييس ديوان رسيدگي به شكايت در هيأت عمومي به صورت خارج از نوبت انجام مي شود، رسيدگي خارج از نوبت شامل كليه مراحل خواهد بود.
ماده ۱۲
ماده 12 ـ حضور اعضاء در جلسات هيأت الزامي است و در صورت عذر بايد مراتب در اسرع وقت ممكن و حداكثر يك روز قبل از تشكيل جلسه به طريق مقتضي به اداره كل هيأت ها اعلام شود. مديركل هيأت ها موظف است غيبت غيرموجه و تأخير بيش از سه جلسه هر يك از اعضاء را جهت اقدام و تصميم مقتضي به اطلاع رييس ديوان يا معاون قضايي ديوان برساند.
ماده ۱۳
ماده 13 ـ جلسات هيأت تخصصي با حضور دو سوم اعضاء رسميت يافته و رسيدگي به موضوع تا زمان اعلام كفايت مذاكرات ادامه مي يابد. رييس و همچنين هر يك از اعضاء مي تواند كفايت مذاكرات را پيشنهاد نمايد كه در اين صورت، بر اساس رأي اكثريت قضات حاضر اتخاذ تصميم خواهد شد. اعضاي حاضر موظفند در رأي گيري شركت نمايند.
ماده ۱۴(اصلاحی ۲۷ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیچنانچه رئيس ديوان معاون قضايي در امور هيأت عمومي و هيأت هاي تخصصي، رئيس هيأت تخصصي و يا اكثريت اعضاي هيأت تخصصي، حضور يك يا هر دو طرف شكايت و يا نمايندگان آنان يا كارشناسان ذيربط و يا ساير قضات ديوان را در جلسه هيأت تخصصي ضروري تشخيص دهند، به دستور رئيس يا نايب رئيس هيأت و با تعيين وقت از آنان جهت شركت در جلسه و اداي توضيح دعوت مي شود.
تبصره
تبصره ـ پس از استماع اظهارات مدعوين، رأي گيري در خصوص موضوع مورد شكايت صرفاً با حضور قضات عضو همان هيأت بعمل مي آيد.
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…←فصل دوم - ـ هیأت های تخصصی
بند سوم
بند سوم ـ ترتيب رسيدگي به درخواست ابطال مصوبات در هيأت هاي تخصصي
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…←فصل دوم - ـ هیأت های تخصصی←بند سوم
ماده ۱۵(اصلاحی ۲۷ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیماده 15(اصلاحي 27ˏ03ˏ1403) ـ در مورد درخواست ابطال آيين نامه ها و ساير نظامات و مقررات موضوع ماده 12 قانون، پس از قرائت شكايت شاكي و مستندات آن و همچنين پاسخ كتبي دستگاه طرف شكايت و در صورت لزوم استماع توضيحات و اظهارات طرفين يا نمايندگان قانوني آنان و نيز كارشناسان ذي ربط، به طريق زير اقدام خواهد شد: الف ـ چنانچه نظر اكثريت مطلق اعضاي حاضر در جلسه هيأت تخصصي بر ورود شكايت و ابطال مصوبه موضوع شكايت باشد، پرونده همراه با نظريه هيأت مذكور جهت طرح در هيأت عمومي ديوان، به اداره كل هيأت عمومي ارسال مي شود. ب ـ در صورتي كه نظر سه چهارم اعضاي حاضر بر رد شكايت باشد، هيأت تخصصي رأي به رد شكايت صادر و از طريق اداره كل هيأت ها با بهره گيري از امكانات پايگاه اطلاع رساني ديوان به اطلاع رييس ديوان و قضات ديوان عدالت اداري مي رسد تا چنانچه به آن معترض باشند ظرف بيست روز از تاريخ صدور رأي، اعتراض خود را با ذكر دلايل و مباني مربوط، به هيأت تخصصي ذي ربط اعلام كنند. هيأت تخصصي نيز موظف است ضمن اظهارنظر، پرونده را از طريق اداره كل مذكور جهت اتخاذ تصميم به هيأت عمومي ارسال نمايد. ج ـ چنانچه نظر اكثريت كمتر از سه چهارم اعضاء بر رد شكايت باشد پرونده به همراه نظريه جهت طرح در هيأت عمومي به اداره كل هيأت عمومي ارسال مي شود. د ـ چنانچه اكثريت هيأت تخصصي، موضوع شكايت را مشمول صلاحيت هاي هيأت عمومي ديوان به ش…
تبصره ۱
تبصره 1 ـ در هر يك از موارد مذكور، نظر اقليت هيأت هاي تخصصي ذيل نظر اكثريت درج مي گردد.
تبصره ۲
تبصره 2 ـ در مواردي كه نظر هيأت تخصصي مبني بر انطباق موضوع با مصاديق مندرج در ماده 85 قانون باشد، مراتب طي گزارشي از طريق اداره كل هيأت ها به اطلاع رييس ديوان مي رسد تا قرار مقتضي صادر شود.
ماده ۱۶
ماده 16 ـ در مواردي كه رييس ديوان از صدور آراي متعارض و يا مشابه مطلع گردد و پس از بررسي، موضوع را مشمول مواد 89 و 90 قانون تشخيص دهد، مي تواند آن را جهت رسيدگي و اظهارنظر به يكي از هيأت هاي تخصصي ارجاع نمايد و پس از اظهارنظر هيأت مذكور موضوع در هيأت عمومي مطرح مي شود و نظريه هيأت تخصصي براي هيأت عمومي جنبه مشورتي خواهد داشت.
تبصره(اصلاحی ۲۷ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
در اجراي ماده (91) قانون ديوان عدالت اداري اصلاحي مصوب 1402 چنانچه رئيس قوه قضاييه با رئيس ديوان يا بيست نفر از اعضاي هيأت عمومي، هر يك از آراي هيأت عمومي يا آراي قطعي هيأت هاي تخصصي را اشتباه يا مغاير قانون تشخيص دهند، به ترتيب ماده فوق عمل خواهد شد.
اصلاحی / الحاقیدر اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…
فصل سوم - ـ هیأت عمومی
بند اول
بند اول ـ ساختار هيأت عمومي
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…←فصل سوم - ـ هیأت عمومی←بند اول
ماده ۱۷(اصلاحی ۲۷ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیهيأت عمومي ديوان عدالت اداري، به شرح ماده (8) قانون ديوان عدالت اداري اصلاحي مصوب 1402 تشكيل مي شود. منظور از معاونان قضايي ديوان در ماده موصوف، معاون قضايي ديوان در امور هيأت عمومي و هيأت هاي تخصصي است كه در غياب وي يكي ديگر از معاونان قضايي ديوان به انتخاب رئيس ديوان در هيأت عمومي حاضر مي شود. حضور اعضا در جلسات هيأت الزامي است و در صورت عذر، بايد مراتب در اسرع وقت ممكن و حداكثر يك روز قبل از تشكيل جلسه به طريق مقتضي به اداره كل هيأت عمومي و هيأت هاي تخصصي اعلام شود. كليه اعضاي حاضر در جلسه موظفند در رأي گيري شركت نمايند و رأي گيري تا اخذ رأي از كليه حاضران ادامه مي يابد. ملاك صدور رأي در هيأت عمومي نظر اكثريت اعضاي حاضر صادركننده رأي است. ساير قضات و مشاوران و كارشناسان موضوع ماده (7) قانون مي توانند با دعوت رئيس ديوان يا معاون قضايي ديوان بدون داشتن حق رأي، در جلسات هيأت عمومي شركت كنند و در صورت لزوم نظرات كارشناسي خود را ارائه نمايند. هيأت عمومي داراي سه منشي از كاركنان اداري مي باشد كه زير نظر اداره كل هيأت عمومي و هيأت هاي تخصصي به ايفاي وظايف خود مي پردازند.
تبصره(الحاقی ۲۷ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیقضات داراي حق رأي، مكلف به اعلام رأي خود مي باشند و در صورت عدم مشاركت در رأي گيري، رأي هيأت عمومي مبتني بر رأي اكثريت رأي دهندگان صادر مي شود.
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…←فصل سوم - ـ هیأت عمومی←بند اول
ماده ۱۸
ماده 18 ـ حضور طرفين شكايت يا نمايندگان يا وكلا و كارشناسان آنان به تشخيص رييس ديوان يا معاون قضايي ديوان يا اكثريت قضات بلامانع است. اشخاص مذكور از طريق اداره كل هيأت عمومي دعوت مي شوند.
تبصره ۱
تبصره 1 ـ رؤساي هيأت هاي تخصصي يا مديركل هيأت عمومي نيز مي توانند پيشنهاد دعوت از طرفين را به رييس ديوان بدهند. اين دعوت پس از موافقت رييس ديوان يا معاون قضايي ديوان انجام خواهد شد.
تبصره ۲
تبصره 2 ـ معاونت آموزش، پژوهش و پيشگيري مي تواند با موافقت رييس ديوان، از استادان دانشگاه، دانشجويان، كارشناسان و قضات شاغل در ساير مراجع قضايي جهت حضور در جلسات هيأت عمومي براي اهداف آموزشي يا پژوهشي دعوت نمايد. در صورت موافقت، مراتب جهت هماهنگي هاي لازم به معاون قضايي ديوان اعلام مي شود.
ماده ۱۹(اصلاحی ۲۷ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیاداره جلسه و رعايت ترتيب مذاكرات، حفظ نظم و نظارت بر حسن اجراي مقررات اين آيين نامه بر عهده رئيس جلسه خواهد بود و وي مي تواند در راستاي انجام وظايف مذكور و اداره مناسب جلسه در هر مورد كه تشخيص مي دهد و بدون اين كه موافق يا مخالف محسوب شود، تذكرات لازم را ارائه داده و در مذاكرات وارد شود.
تبصره ۱
تبصره 1 ـ هر يك از قضات حاضر مي توانند نسبت به نحوه اداره جلسه و رعايت مقررات اين آيين نامه به صورت خارج از نوبت تذكر دهد. چنانچه رييس جلسه تذكر را وارد بداند به آن ترتيب اثر مي دهد.
تبصره ۲
تبصره 2 ـ جلسات هيأت عمومي با تلاوت آياتي از كلام ا... مجيد آغاز مي شود و رييس جلسه مي تواند حداكثر به مدت 20 دقيقه مطالب لازم را مطرح نمايد.
ماده ۲۰(اصلاحی ۲۷ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیدر صورت تشخيص رئيس جلسه، دستور كار هيأت عمومي توسط يكي از قضات و يا يكي از كاركنان اداري ديوان قرائت مي شود.
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…←فصل سوم - ـ هیأت عمومی
بند دوم
بند دوم ـ نحوه تشكيل جلسات هيأت عمومي
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…←فصل سوم - ـ هیأت عمومی←بند دوم
ماده ۲۱
ماده 21 ـ جلسات هيأت عمومي هر هفته يكبار برگزار مي شود. در صورت ضرورت، با اعلام قبلي رييس ديوان يا معاون قضايي ديوان، برگزاري جلسه فوق العاده بلامانع است. همچنين، جلسات هيأت عمومي به تشخيص رييس ديوان مي تواند خارج از وقت اداري برگزار شود.
تبصره
تبصره ـ حداكثر مدت برگزاري هر جلسه هيأت عمومي عادي يا فوق العاده، چهار ساعت متوالي يا با تنفس مي باشد، مگر آنكه رييس ديوان يا معاون قضائي ديوان بنا به ضرورت ترتيب ديگري اتخاذ نمايد.
ماده ۲۲
ماده 22 ـ دستور جلسات هيأت عمومي به ترتيب وصول پرونده ها از طريق اداره كل هيأت ها و با رعايت موضوعات مطروحه از قبيل ابطال، ايجاد رويه و وحدت رويه و همچنين اولويت پرونده هاي مربوط به موضوع تخصصي، حداقل ظرف 48 ساعت قبل از تشكيل جلسه، از طريق سامانه مربوط به هيأت عمومي در اختيار قضات و در صورت لزوم به تشخيص رييس ديوان، در اختيار مشاوران موضوع ماده (7) قانون قرار مي گيرد.
تبصره
تبصره ـ در موارد ضروري، رييس ديوان مي تواند اولويت دستور هيأت عمومي را تعيين نمايد.
ماده ۲۳
ماده 23 ـ آمار تعداد حاضرين در جلسه به طريق مقتضي (از طريق رايانه يا غير آن) به رؤيت رييس جلسه مي رسد.
ماده ۲۴
ماده 24 ـ رأي گيري به طريق مقتضي (از طريق رايانه يا غير آن) انجام و در هر حال، علني خواهد بود.
ماده ۲۵
ماده 25 ـ قبل از طرح پرونده در هيأت عمومي، رييس ديوان مي تواند نظر كتبي مشاوران ديوان در خصوص موضوع مطروحه را اخذ و آن را در اختيار قضات حاضر در جلسه هيأت عمومي قرار دهد.
ماده ۲۶
ماده 26 ـ به هنگام رسيدگي به هر يك از دستور جلسات هيأت عمومي، اعضاي هيأت جهت اظهارنظر ثبت نام مي كنند و در صورت وجود نظر مخالف، به ترتيب حداكثر دو نفر موافق و مخالف هر يك حداكثر به مدت 5 دقيقه صحبت مي كنند. پس از اظهارنظر، چنانچه كفايت مذاكرات از جانب يكي از اعضاء يا رييس ديوان پيشنهاد گردد راجع به كفايت مذاكرات رأي گيري مي شود و اگر اكثريت به كفايت مذاكرات رأي دهند نسبت به اصل موضوع رأي گيري مي شود. چنانچه اكثريت اعضاي هيأت عمومي با كفايت مذاكرات موافقت نكردند، حداكثر دو نفر موافق و دو نفر مخالف ديگر نيز راجع به موضوع اظهارنظر مي نمايند. سپس نسبت به اصل موضوع رأي گيري مي شود.
تبصره ۱
تبصره 1 ـ چنانچه در رابطه با دستور جلسه مخالفي وجود نداشته باشد، رييس هيأت تخصصي مربوط يا يكي از اعضاي آن به پيشنهاد رييس حداكثر به مدت 5 دقيقه راجع به موضوع توضيح مي دهد و سپس رأي گيري به عمل مي آيد.
تبصره ۲
تبصره 2 ـ چنانچه به نظر يك يا چند تن از اعضاي جلسه دستور جلسه داراي ابهام بوده يا نياز به تكميل داشته باشد، ابتدا يكي از اعضاء راجع به ابهام يا نقص موجود توضيح مي دهد. در صورت تأييد اكثريت اعضاء پرونده جهت تكميل و يا رفع ابهام به هيأت تخصصي مربوط اعاده مي گردد.
ماده ۲۷
ماده 27 ـ اظهارنظرها بايد در چارچوب دستور جلسه باشد و برخورد و رفتار حاضرين نبايد موجب قطع كلام ناطق يا اخلال در نظم جلسه شود. در صورت عدم رعايت مفاد اين ماده رييس جلسه تذكر لازم را خواهد داد.
ماده ۲۸
ماده 28 ـ چنانچه در جريان رسيدگي به يك پرونده، رييس جلسه حضور طرفين دعوا، نمايندگان آنها يا كارشناسان يا اشخاص ديگري را جهت اداي توضيح ضروري تشخيص دهد، در صورت موافقت اكثريت اعضاي حاضر، پرونده از دستور خارج خواهد شد و مدير كل هيأت عمومي موظف است از اشخاص مزبور جهت شركت در جلسه هيأت عمومي دعوت به عمل آورد.
تبصره
تبصره ـ پس از قرائت رأي يا نظريه هيأت تخصصي، هرگاه اشخاص موضوع ماده فوق در هيأت عمومي حضور داشته باشند، توضيح لازم را ارائه و به سئوالات مطروحه پاسخ خواهند داد.
ماده ۲۹
ماده 29 ـ در صورت حضور طرفين دعوا يا نمايندگان و كارشناسان آنان در جلسات هيأت عمومي، اظهارنظر ماهوي اعضاي هيأت و همچنين رأي گيري، در غياب مدعوين و بـدون حضـور آنـان صـورت مي گيـرد، مگر آنكه رييس جلسـه حضـور آنان را بـلامـانـع تشخيص دهد.
ماده ۳۰
ماده 30 ـ هيأت عمومي ديوان با شركت حداقل دو سوم قضات ديوان به رياست رئيس ديوان و يا معاون قضائي وي تشكيل مي شود و ملاك صدور رأي، نظر اكثريت اعضاي حاضر است. در موارد ابطال مصوبه، اصل تعارض آراء، تشابه آراء و نيز كفايت مذاكرات كه بر اساس آري يا نه رأي گيري بهعمل مي آيد.
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…←فصل سوم - ـ هیأت عمومی
بند سوم
بند سوم ـ رسيدگي به درخواست ابطال مصوبات
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…←فصل سوم - ـ هیأت عمومی←بند سوم
ماده ۳۱(اصلاحی ۲۷ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیدر هر پرونده مربوط به دادخواست ابطال مقررات موضوع بند (1) ماده (12) قانون ديوان عدالت اداري، رئيس يا نايب رئيس هيأت تخصصي يا يكي از اعضاي هيأت تخصصي به انتخاب رئيس هيأت تخصصي گزارشي از پرونده را كه حاوي خلاصه اي از اظهارات و دلايل شاكي و مشتكي عنه است، به اعضاي هيأت عمومي ارائه مي دهد در صورت لزوم و به تشخيص رئيس جلسه، متن دادخواست ابطال و پاسخ كتبي دستگاه طرف شكايت نيز قرائت خواهد شد. در موارد مربوط به اعمال ساير صلاحيت هاي هيأت عمومي نيز رئيس يا نايب رئيس هيأت تخصصي يا يكي از اعضاي هيأت تخصصي به انتخاب رئيس هيأت تخصصي گزارشي از پرونده را به هيأت عمومي ارائه مي نمايد.
ماده ۳۲
ماده 32 ـ چنانچه دستور جلسه هيأت عمومي، اعتراض به رأي هيأت تخصصي موضوع بند (ب) ماده 84 قانون باشد ابتدا، رأي هيأت تخصصي و سپس متن اعتراض قرائت مي شود.
ماده ۳۳
ماده 33 ـ در مواردي كه درخواست ابطال مصوبه اي در هيأت تخصصي به لحاظ مغايرت با شرع مورد رسيدگي قرار گرفته و هيأت تخصصي نيز به استناد نظر فقهاي شوراي نگهبان شكايت را رد كرده باشد، اين شكايت مشمول اعتراض موضوع بند ب ماده 84 قانون نخواهد بود.
ماده ۳۴
ماده 34 ـ در مواردي كه اعمال ماده 13 قانون مبني بر تسري اثر ابطال مصوبه به زمان تصويب در دستور كار هيأت عمومي قرار دارد، پس از قرائت گزارش هيأت تخصصي مربوط و استماع نظرات موافقين و مخالفين، رأي گيري به عمل مي آيد.
ماده ۳۵
ماده 35 ـ چنانچه درخواست ابطال مصوبه متضمن درخواست تسري ابطال به زمان تصويب آن به شرح ماده 13 قانون بوده، لكن هيأت عمومي در جلسه رسيدگي به اصل موضوع نسبت به اين درخواست اتخاذ تصميم نكرده باشد، به محض اطلاع، موضوع از طريق اداره كل هيأت عمومي در اولين جلسه هيأت عمومي طرح و نسبت به اين قسمت از درخواست نيز اتخاذ تصميم به عمل خواهد آمد. در فرضي كه درخواست مزبور پس از اتمام جلسه رسيدگي هيأت عمومي و بطور جداگانه واصل شود موضوع خارج از نوبت و بدون نياز به تبادل لايحه به هيأت تخصصي مربوط ارجاع تا در اولين جلسه هيأت تخصصي مورد رسيدگي قرار گرفته و نتيجه بلافاصله به اداره كل هيأت عمومي اعلام مي شود. اين نظريه در نخستين جلسه هيأت عمومي طرح و مورد رسيدگي قرار مي گيرد.
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…←فصل سوم - ـ هیأت عمومی
بند چهارم
بند چهارم ـ رسيدگي به درخواست صدور رأي وحدت رويه و رأي ايجاد رويه
در اجرای ماده ۹۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب ۱۳۹۲ «آیین نامه اداره جلسات هیات های تخصصی و هیات عمومی دیوان عدالت اداری» به شرح مواد آتی…←فصل سوم - ـ هیأت عمومی←بند چهارم
ماده ۳۶(اصلاحی ۲۷ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
اصلاحی / الحاقیماده 36(اصلاحي 27ˏ03ˏ1403) ـ در موارد صدور رأي وحدت رويه يا ايجاد رويه موضوع مواد 89 و 90، ابتدا منشي جلسه حسب مورد گزارش هيأت تخصصي و عنداللزوم متن آراء را قرائت ميكند و رييس هيأت تخصصي مربوط يا نايب رييس و يا يكي از اعضاء به تشخيص رييس هيأت تخصصي در خصوص گزارش و همچنين نظر اكثريت و اقليت هيأت تخصصي توضيحات لازم را ارائه مي نمايد. سپس، موافقين و مخالفين به ترتيب مذكور در ماده 26 اين آيين نامه اظهارنظر مي كنند.
تبصره
تبصره ـ در صورتي كه قضات صادركننده آراي موضوع دستور جلسه هيأت عمومي، در جلسه حضور داشته باشند هر يك از آنان مي توانند قبل از اعلام نظر توسط موافقين و مخالفين تعارض يا تشابه آراء، در مورد رأي خود و مباني آن به مدت 5 دقيقه توضيح دهند.
ماده ۳۷
ماده 37 ـ در مورد تعارض يا تشابه آراي اعلامي موضوع مواد 89 و 90 قانون، رييس ديوان مي تواند قبل از اخذ رأي هيأت عمومي، درخواست خود در خصوص موارد مذكور را استرداد نمايد. در صورتي كه رأي گيري به عمل آمده لكن رأي مربوط هنوز انشاء نشده باشد موضوع به طريق پيشبيني شده در ماده 91 قانون قابل طرح و رسيدگي مجدد در هيأت عمومي خواهد بود.
ماده ۳۸
ماده 38 ـ پس از رأي اكثريت اعضاي حاضر هيأت به اصل تعارض، هر يك از قضات حاضر مي توانند با رعايت ماده 26 اين آيين نامه نسبت به هر يك از آراي صادر شده از لحاظ مباني و مستندات و انطباق با قوانين و مقررات مربوط اظهار نظر كنند. سپس در مورد تشخيص رأي صحيح اخذ رأي خواهد شد. ملاك در اين خصوص رأي اكثريت نسبي حاضرين است.
ماده ۳۹
ماده 39 ـ در مورد درخواست صدور رأي ايجاد رويه، پس از اظهار نظر موافقين و مخالفين با رعايت ماده 26 اين آيين نامه و اعلام كفايت مذاكرات، نسبت به ايجاد رويه رأي گيري خواهد شد.
ماده ۴۰
ماده 40 ـ در صورت درخواست اعمال ماده 91 قانون، پس از قرائت گزارش هيأت تخصصي كه حاوي نظر رييس قوه قضاييه يا رييس ديوان است و همچنين قرائت رأي يا آراي مورد بحث، با رعايت مواد 26 و 30 اين آيين نامه رأي گيري به عمل مي آيد.
ماده ۴۱
ماده 41 ـ چنانچه بلافاصله پس از رأي گيري به هر دليل، رأي مأخوذه به نظر رييس جلسه مخدوش تشخيص داده شود، مجدداً رأي گيري به عمل خواهد آمد.
ماده ۴۲
ماده 42 ـ در اجراي ماده 97 قانون، رييس جلسه مي تواند پس از اخذ رأي در خصوص هر پرونده، يكي از قضات حاضر را به منظور تنظيم و نگارش رأي تعيين نمايد. انشاء رأي به عهده رييس ديوان يا يكي از اعضاء اكثريت هيأت به انتخاب رييس ديوان است.
ماده ۴۳
ماده 43 ـ مشروح مذاكرات هيأت عمومي به صورت صوتي و تصويري يا به هر نحو مقتضي ديگر ضبط و نگهداري مي گردد.
ماده ۴۴
ماده 44 ـ اين آيين نامه در 44 ماده و 16 تبصره در تاريخ 4 /11 /1393 به تصويب رييس قوه قضاييه رسيد.
رییس قوه قضائیه ـ صادق آملی لاریجانی
رييس قوه قضائيه ـ صادق آملي لاريجاني
شبکهٔ استناد این سند
نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.
به این اسناد ارجاع میدهد
منابعی که متنِ همین سند به آنها استناد کرده است.