آيين نامه انتظامي رسيدگي به تخلفات صنفي و حرفه اي شاغلان حرفه هاي پزشكي و وابسته

هيأت وزيران در جلسه مورخ ۳۰ /۴ /۱۳۷۸ بنا به پيشنهاد شماره ۷۸۰۰ مورخ ۲۸/ ۱۰ /۱۳۷۶ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و به استناد تبصره ماده (۲۴) قانون تشكيل سازمان نظام پزشكي جمهوري اسلامي ايران مصوب ۱۳۷۴ آيين نامه انتظامي رسيدگي به تخلفات صنفي و حرفه اي شاغلان حرفه هاي پزشكي و وابسته را به شرح زير تصويب نمودند:

تعاريف

حرفه هاي وابسته به امور پزشكي موضوع ماده (۲۴) قانون تشكيل سازمان نظام پزشكي جمهوري اسلامي ايران كه از اين پس به اختصار «قانون» ناميده مي شود عبارتند از: فارغ التحصيلان كارداني، كارشناسي و كارشناسي ارشد و بالاتر شاغل در رشته هاي علوم آزمايشگاهي، بيوتكنولوژي، راديولوژي، بيوراديولوژي، راديو تراپي، پرستاري، مامايي، اطاق عمل، هوشبري، داروسازي، تغذيه، مبارزه با بيماريها، بهداشت خانواده، بهداشتكار دهان و دندان، فارغ التحصيلان دانشكده بهداشت، رشته هاي مختلف توانبخشي، فيزيو تراپي، بيو شيمي پزشكي، خدمات اجتماعي و مددكاري و علوم پايه پزشكي، روانپزشكي باليني، كايرو پراكتيك و روان شناسي باليني و كودكان استثنايي و ژنتيك پزشكي و نيز ساير حرفه هاي وابسته به امور پزشكي كه فعاليت آنان نياز به اخذ مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي دارد.

شرح وظايف و تخلفات صنفي و حرفه اي

شاغلان حرفه هاي پزشكي و وابسته مكلفند بدون توجه به مليت، نژاد، مذهب و موقعيت اجتماعي سياسي و اقتصادي بيماران حداكثر تلاش ممكن را در حدود وظايف حرفه اي خود بكار ببرند.

شاغلان حرفه هاي پزشكي و و ابسته بايد طبق موازين علمي، شرعي و قانوني و نظامات دولتي صنفي و حرفه اي انجام وظيفه كرده و از هر گونه سهل انگاري در انجام وظايف قانوني به پرهيزند.

شاغلان حرفه هاي پزشكي و وابسته حق افشاي اسرار و نوع بيماري بيمار، مگر به موجب قانون را ندارند.

پزشكان و دندانپزشكان و متخصصان و دكترها حرفه اي علوم آزمايشگاهي، ماماها و كايرو پراكتورها موظف به پذيرش آن تعداد بيمار هستند كه بنا به تشخيص سازمان نظام پزشكي حسب مورد معاينه دقيق و انجام آزمايشهاي آنها در يك زمان مناسب مسير مي باشد.

انجام امور خلا ف شوون پزشكي توسط شاغلان حرفه هاي پزشكي و وابسته ممنوع است و بايد از ارتكاب كارهايي كه موجب هتك حرمت جامعه پزشكي مي شود خود داري كنند.

تحميل مخارج غير ضروري به بيماران ممنوع است.

ايجاد رعب و هراس در بيمار با تشريح غير واقعي وخامت بيماري يا وخيم جلوه دادن بيماري ممنوع است و پزشك مي تواند به نحوه مقتضي بيمار و بستگان را در جريان خطرات، وخامت و عواقب احتمالي بيماري قرار بدهد.

شاغلان حرفه هاي پزشكي و وابسته مكلفند تعرفه هاي خدمات درماني مصوب ابلاغ شده از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي را رعايت كنند.

شاغلان حرفه هاي پزشكي و و ابسته مكلفند در مواقعي كه به منظور پيشگيري از بيماريهاي واگيري يا هنگام بروز بحران و سوانح از سوي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي يا مراجع تعيين شده از طرف وزارت يادشده به آنان اعلام مي شود، همكاري ممكن و لازم را معمول دارند.

جذب بيمار از موسسات بهداشتي، درماني دولتي و وابسته به دولت و خيريه به مطب شخصي يا بخش خصوصي، بيمارستان و درمانگاه خصوصي و بلعكس به منظور استفاده مادي توسط شاغلان حرفه هاي پزشكي و وابسته ممنوع است.

شاغلان حرفه هاي پزشكي و وابسته حق دريافت هيچگونه وجه يا مالي از بيماران علاوه بر وجوهي كه توسط مسؤولان موسسه درماني ذي ربط طبق مقررات دريافت مي شود ندارند.

جذب بيمار به صورتي كه مخالف شوون حرفه پزشكي باشد و همچنين هر نوع تبليغ گمراه كننده از طريق رسانه هاي گروهي و نصب آگهي دراماكن و معابر، خارج از ضوابط نظام پزشكي ممنوع است تبليغ تجاري كالاهاي پزشكي و دارويي از سوي شاغلان حرفه هاي پزشكي و وابسته، همچنين نصب اعلانات تبليغي كه جنبه تجاري دارند، در محل كار آنها مجاز نيست.

انتشار مقالات و گزارشها ي پزشكي و تشريح مطالب فني و حرفه اي كه جنبه تبليغاتي گمراه كننده داشته باشند ممنوع است.

استفاده شاغلان حرفه هاي پزشكي و وابسته از عناوين علمي و تخصصي غير تاييد شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ممنوع است.

تجويز داروهايي كه از طرف وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشكي در فارماكوپه (مجموعه دارويي كشور) اعلام نشده باشد توسط پزشك مگر از مجاري اعلام شده و بر اساس مقررات موجود ممنوع است.

پزشك معالج مسوول ادامه درمان بيمار خود در حد توانايي و تخصص به استثناي موارد ضروري است، مگر اينكه بيمار يا بستگان او مايل نباشند.

در مواردي كه مشاور پزشكي لازم باشد انتخاب پزشك مشاور با پزشك معالج است در صورتي كه بيمار يا بستگان او پزشكي را لازم بدانند مشاوره پزشكي با نظر پزشك معالج به عمل مي آيد و چنانچه بيمار يا بستگان او بدون اطلاع پزشك معالج از پزشك ديگري براي درمان بيمار دعوت به عمل آورند در اينصورت پزشك معالج اول مي تواند از ادامه درمان بيمار خودداري كند، مگر اينكه اين دعوت در مواقع فوري يا ضروري باشد.

تجويز داروهاي مازاد بر نياز بيمار يا غير متجانس و خارج از ضوابط علمي و فني ممنوع است.

فروش دارو و ابزار پزشكي توسط پزشكان، مگر با مجوز رسمي از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ممنوع است.

مشخصات و طرز استفاده از داروهاي تجويز شده به بيمار توسط پزشك با خط خوانا و انشاي قابل فهم در نسخه قيد شود.

مسؤولا ن فني موظفند در تمام ساعات شبانه روز بر امور فني موسسات پزشكي نظارت كنند.

اندازه و ساير مشخصات سر نسخه ها، تابلوها و چگونگي درج آگهي در رسانه ها بايد طبق نمونه اي باشد كه به تصويب شوراي عالي نظام پزشكي مي رسد.

بكارگيري و استفاده از افراد غير مجاز در امور پزشكي و حرفه هاي وابسته در موسسات پزشكي و مطب ممنوع است.

شاغلان حرفه هاي پزشكي مكلفند نشاني و تغيير نشاني مطب و مؤسسات پزشكي خود را به سازمان نظام پزشكي محل اطلاع دهند.

شاغلان حرفه هاي پزشكي مكلفند در موارد فوريتهاي پزشكي اقدامات مناسب و لازم را براي نجات بيمار بدون فوت وقت انجام دهند.

مسؤولان فني و مؤسسات پزشكي اعم از دولتي، وابسته به دولت، خصوصي و خيريه مكلفند علاوه بر قوانين و مقررات موجود در آيين نامه هاي مصوب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، همچنين ضوابط علمي و حرفه اي ذي ربط را رعايت كنند.

ماده ۲۹ مجازاتهاي موضوع تبصره ماده (۲۴) قانون تشكيل سازمان نظام پزشكي مصوب ۱۳۷۴ به شرح زير اعمال مي شوند:

مفاد آراي قطعي هيأتهاي انتظامي نظام پزشكي در مورد بندهاي «پ » و«ث» در ماده (۲۹) اين آيين نامه در نشريات محلي و كثيرالانتشار كشور درج مي شود.

در مواردي كه راي قطعي به محروميت از اشتغال به امور پزشكي و حرفه هاي وابسته صادر مي شود اشتغال محكوم عليه به حرفه هاي يادشده در مدت محروميت در بخشهاي خصوصي، عمومي، دولتي و يا خيريه ممنوع است.

مرجع رسيدگي و چگونگي شروع به امر رسيدگي

مرجع رسيدگي به تخلفات انتظامي شاغلان حرفه هاي پزشكي در هر شهرستان هياتهاي بدوي انتظامي نظام پزشكي است.

هيات بدوي انتظامي نظام پزشكي در موارد زير مكلف به رسيدگي است: الف - وصول شكايت از طرف شاكي خصوصي اعم از شخص حقيقي يا حقوقي. ب - اعلام تخلف از طريق مراجع قضايي يا مسؤولان ذي ربط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي يا مؤسسات و سازمانهاي دولتي. پ - اعلام تخلف از طرف شوراي عالي يا هيأت عالي انتظامي و رييس يا هيات مديره نظام پزشكي شهرستان مربوط.

شكايت بايد با امضاء و تاريخ و شامل نام و مشخصات و نشاني كامل شاكي و مشتكي عنه و تاريخ وقوع تخلف و محل وقوع تخلف باشد و به شكايات بدون امضاء يا امضاي مستعار ترتيب اثر داده نمي شود.

شكايت و اعلام تخلف از طريق دبير خانه نظام پزشكي هر شهرستان به هيات بدوي انتظامي مربوط ارسال مي شود.

رييس هيات بدوي انتظامي بايد رسيدگي مقدماتي را به يكي از اعضاي هيات به عنوان عضو محقق ارجاع كند عضو محقق موظف است حداكثر ظرف يك ماه تحقيقات لازم را با رعايت قوانين و مقررات مربوط انجام دهد و گزارش آن را به هيأت ارائه كند، دبير خانه نظام پزشكي شهرستان موظف است رونوشت شكواييه يا اعلام تخلف و ضمايم را براي مشتكي عنه ارسال كند تا مشتكي عنه ظرف ده روز از تاريخ ابلاغ، پاسخ كتبي خود را به ضميمه دلايل و مدارك مورد استناد به دبيرخانه نظام پزشكي شهرستان تسليم كند.

دبير خانه پس از وصول پاسخ يا در صورتي كه در مهلت مقرر پاسخي نرسيد پرونده را به هيأت بدوي ارسال مي كند تا در صورت آماده بودن پرونده، هياأت راي مقتضي را صادر كند چنانچه ارائه توضيحي از طرفها يا استماع شهادت شهود و مطلعان لازم باشد هيات بايد وقت رسيدگي را معين و شخص يا اشخاص فوق را دعوت كند.

هرگاه مشتكي عنه يا شهود در حوزه ديگري باشد و به طور كلي نياز به هر اقدام ديگري در محلي كه خارج از حوزه هيات بدوي انتظامي است باشد، رييس هيأت بدوي انتظامي كه مشغول رسيدگي است پرونده را ارسال و دستورات لازم را در اين مورد به رييس هيأت بدوي انتظامي محلي كه بايد تحقيقات در آنجا به عمل آيد مي دهد. رييس هيأت بدوي انتظامي آن محل بعد از انجام تحقيقات آن را امضاء نموده نزد رييس هيات بدوي انتظامي اول ارسال مي دارد.

هيأت بدوي با حضور دو سوم اعضا رسميت مي يابد و آراي آن با اكثريت اعضاي حاضر معتبر خواهد بود.

رأي هيأت بدوي بايد موجه و مدلل و مستند به مقررات قانوني باشد.

رأي هيأت بدوي توسط رييس هيأت بدوي انتظامي نظام پزشكي محل بايد به طرفها ابلاغ شود و رونوشت رأي صادر شده براي رييس نظام پزشكي محل و هيأت عالي انتظامي ارسال گردد.

اعضاي هيأتهاي بدوي يا هيأت عالي انتظامي در موارد زير در رسيدگي و صدور راي شركت نمي كنند. الف - عضو هيأت يا زوجه وي با متهم قرابت سببي يا نسبي تا درجه دوم از طبقه سوم داشته باشند. ب - عضو هيأت با متهم دعواي حقوقي يا جزايي داشته باشند. پ - عضو هيأت يا زوجه وي در دعواي طرح شده ذينفع باشند.

مؤسسات درماني و بهداشتي و ساير مراجع مربوط ، اعم از دولتي يا غير دولتي، مكلفند اصل كليه اوراق پرونده پزشكي بيمار يا فتوكيپ ممهور به مهر مؤسسه درماني و بهداشتي را كه به امضاي رييس آن واحد رسيده است در صورت مطالبه هيأتهاي بدوي و عالي و انتظامي ظرف ده روز پس از ابلاغ در خواست، در اختيار هيأتهاي يا شده قراردهند.

رسيدگي و اقدامات مراجع قضايي در هر حال مانع رسيدگي به تخلفات صنفي و حرفه اي متخلفان در هيأتهاي بدوي و عالي انتظامي نيست.

هرگاه هيأتهاي بدوي انتظامي يا هيأت عالي انتظامي در جريان رسيدگي به مواردي كه جنبه جزايي داشته باشد برخورد نمايند مكلفند موضوع را به مراجع قضايي اعلام كنند.

تجديد نظر خواهي

تجديد خواهي از آراي صادر شده حداكثر ظرف (۲۰) روز از تاريخ ابلاغ رأي امكان پذير است. تجديد نظر خواه بايد در مدت يادشده اعتراض خود را به صورت كتبي به دبير خانه هيأت بدوي انتظامي صادر كننده راي يا دبير خانه هيأت عالي انتظامي تسليم و رسيد دريافت كند.

تجديد نظرخواهي در زمان مقرر موضوع ماده (۴۶) اين آيين نامه مانع از اجراي رأي هيأت بدوي مي شود ودر صورت عدم دريافت در خواست تجديد نظر رأي صادره قطعي و از تاريخ انقضاي مهلت تعيين شده لازم الاجرا است.

هيأت بدوي مكلف است در صورت تسليم اعتراضيه ظرف يك ماه هفته لايحه اعتراضي و پرونده مربوط را به هيأت عالي انتظامي ارسال كند.

رييس هيات عالي انتظامي، پرونده هاي واصله از هيأتهاي بدوي را جهت رسيدگي به يكي از اعضاي هيأت عالي به عنوان عضو محقق ارجاع مي نمايد. عضو محقق پس از تحقيقات لازم حداكثر ظرف يك ماه پرونده را جهت صدور راي به هيأت عالي تسليم مي نمايد و چنانچه تحقيقات كافي نباشد و يا نياز به بررسي بيشتر باشد عضو محقق مهلت يادشده را تصويب هيأت عالي تمديد خواهد كرد. هيأت عالي در صورتي كه پرونده را تكميل دانست رأي مقتضي را صادر مي نمايد ولي چنانچه هيأت انجام تحقيقات بيشتر و يا اخذ توضيح ديگري را لازم بداند نسبت به ادامه رسيدگي اقدام و در صورت لزوم با تعيين وقت، طرفها را جهت رسيدگي و اخذ توضيحات دعوت و در نهايت رأي صادر خواهد نمود.

رأي هيأت عالي انتظامي قطعي و لازم الاجرا است و توسط رييس هيات عالي انتظامي ابلاغ مي شود.

در مورد تعدد تخلف هرگاه تخلفات ارتكابي مختلف باشد بايد براي هر يك از تخلفات مجازات انتظامي جداگانه در نظر گرفته شود و اگر مختلف نباشد فقط يك مجازات انتظامي در نظر گرفته مي شود و تعدد تخلف از علل تشديد مجازات خواهد بود.

به تخلفات متعدد متخلف بايد توأماً رسيدگي شود.

هرگاه كسي مرتكب تخلف حرفه اي شود در هيأت بدوي انتظامي سازمان نظام پزشكي رسيدگي مي شود كه تخلف در حوزه آن وقوع يافته. اگر شخص مرتكب چندين تخلف در جاهاي مختلف شود در هيأت بدوي انتظامي سازمان نظام پزشكي كه متخلف در آن به حرفه پزشكي اشتغال دارد يا داشته است رسيدگي مي شود.

ابلاغ آرا و ساير اوراق موضوع اين آيين نامه از طريق پست سفارشي يا مأمور ابلاغ سازمان نظام پزشكي يا حسب مورد دانشگاه يا دانشكده علوم پزشكي و خدمات بهداشتي، درماني محل يا به وسيله مأمورين ابلاغ وزارت دادگستري صورت مي گيرد.

آراي قطعي هيأت بدوي و آراي هيأت عالي انتظامي حسب مورد توسط دانشگاه يا دانشكده علوم پزشكي و خدمات بهداشتي، درماني اجرا مي شود.

آيين نامه انتظامي رسيدگي به تخلفات صنفي و حرفه اي شاغلان حرفه هاي پزشكي و وابسته (موضوع تصويبنامه شماره ۷۷۴۹ /ت ۲۰۰هـ مورخ ۲۶ /۵ /۱۳۷۳) و اصلاحيه آيين نامه ياد شده (موضوع تصويبنامه شماره ۲۹۹۳ /ت ۱۴۸۷۹هـ مورخ ۱۷ /۳ /۱۳۷۴) لغو مي شوند.

حسن حبيبي - معاون اول رييس جمهور