آيين‌نامه انتخاب اعضاي هيات‌هاي حل اختلاف

ماده ۱ ـ در اجراي ماده (۱۶۴) قانون كار جمهوري اسلامي ايران نمايندگان كارگران،كارفرمايان و دولت در هيات‌هاي حل اختلاف براساس اين آيين‌نامه انتخاب و معرفي مي‌گردند.

ماده ۲ ـ مرجع انتخاب نمايندگان كارگران در هيات‌هاي حل اختلاف تشكل كارگري حائزاكثريت استان مي‌باشد.

تبصره ۱ ـ اداره كل سازمان‌هاي كارگري و كارفرمايي وزارت كار و امور اجتماعي مرجع تعيين تشكل كارگري حائز اكثريت استاني و اعلام آن به اداره كل كار و امور اجتماعي استان مي‌باشد.

تبصره ۲ ـ در صورت فقدان تشكل كارگري استاني يا عدم معرفي نمايندگان واجد شرايط در مهلت مقرر، تشكل عالي كارگري حائز اكثريت، به ترتيب مندرج در تبصره (۱) مشخص و نسبت به انتخاب نمايندگان كارگران در هيات‌هاي حل اختلاف اقدام و آنان را به اداره كل كار و امور اجتماعي استان معرفي مي‌نمايد.

تبصره ۳ ـ در صورت فقدان تشكل‌هاي عالي كارگري مذكور در تبصره (۲) يا عدم معرفي نمايندگان واجد شرايط در مهلت مقرر در ماده (۳) اين آيين‌نامه، اداره كل كار و امور اجتماعي استان با كسب نظر واحد كار و امور اجتماعي محل نمايندگان كارگران را انتخاب مي‌نمايد.

ماده ۳ ـ اداره كل كار و امور اجتماعي استان بايد حداقل سه ماه قبل از پايان مهلت اعتبارنامه نمايندگان كارگران در هيات‌ حل اختلاف، مراتب را به مرجع انتخاب‌كننده موضوع ماده (۲) اين آيين‌نامه اعلام نمايد. مرجع انتخاب كننده نيز موظف است حداكثر ظرف مدت يك ماه از اعلام اداره كل كار و امور اجتماعي استان نمايندگان منتخب را به آن اداره كل معرفي نمايد.

ماده ۴ ـ مرجع انتخاب‌كننده موظف است به تعدادي كه اداره كل كار و امور اجتماعي استان اعلام مي‌نمايد، نمايندگان مربوط را انتخاب و معرفي كند. در صورت معرفي كمتر از تعداد تعيين شده براي انتخاب تعداد باقيمانده، به ترتيب حسب مفاد تبصره‌ (۲) و (۳) ماده (۲) اين آيين‌نامه اقدام مي‌شود.

تبصره ـ اداره كل كار و امور اجتماعي استان با توجه به تعداد هيات‌هاي حل اختلاف موجود، تعداد نمايندگان كارگران در آن هيات‌ها را به نحوي تعيين خواهدكرد كه تشكيل جلسات آن هيات‌ها با حضور همه نمايندگان مذكور ميسر باشد.

ماده ۵ ـ نمايندگان كارگران در هيات‌هاي حل اختلاف از بين كارگران شاغل عضو تشكل‌هاي كارگري و يا ساير كارگران شاغل در همان استان انتخاب مي‌شوند.

تبصره ۱ ـ تشكل كارگري حائز اكثريت به منظور بهره‌گيري از آراي بيشتر كارگران از ساير تشكل‌هاي كارگري استان نيز براي انتخاب و معرفي نمايندگان كارگران در هيات‌هاي حل اختلاف دعوت به عمل مي‌آورد.

تبصره ۲ ـ از هر كارگاه فقط يك نفر را مي‌توان براي عضويت در هيات حل اختلاف انتخاب و معرفي نمود.

ماده ۶ ـ شرايط عضويت نمايندگان كارگران و كارفرمايان در هيات حل اختلاف عبارتند از: ۱ـ تابعيت جمهوري اسلامي ايران. ۲ـ داشتن سن حداقل ۳۰ سال تمام. ۳ـ تاهل. ۴ـ داشتن حداقل مدرك كارشناسي و چهار سال سابقه كار تحت شمول قانون كار. ۵ ـ شمول قانون كار جمهوري اسلامي ايران. ۶ ـ آشنايي با قانون كار و مقررات مرتبط با گواهي وزارت كار و امور اجتماعي.

تبصره ۱ ـ نمايندگان كارگران و كارفرمايان كه فاقد مدرك كارشناسي مي‌باشند به شرط داشتن حداقل مدرك گواهي‌نامه پايان دوره متوسطه و دو دوره (چهار سال) عضويت در مراجع حل اختلاف مي‌توانند به‌ عضويت هيات حل اختلاف درآيند.

تبصره ۲ ـ نمايندگان فعلي كارگران و كارفرمايان در هيات‌هاي حل اختلاف كه فاقد شرايط بند (۳) و (۵) و تبصره (۱) مي‌باشند تا پايان اعتبارنامه مي‌توانند همچنان عضو هيئت‌ حل اختلاف باشند، ليكن انتخاب مجدد آنها منوط به احراز شرايط مذكور مي‌باشد.

ماده ۷ ـ معاونت روابط كار وزارت كار و امور اجتماعي با همكاري موسسه كار و تامين اجتماعي و ادارات كل كار و امور اجتماعي استان‌ها و تشكل‌هاي كارگري و كارفرمايي استاني نسبت به برگزاري دوره‌هاي آموزشي لازم براي نمايندگان كارگران و كارفرمايان در هيات‌هاي حل اختلاف اقدام مي‌نمايد.

تبصره ـ مدت، موضوعات، محتوا و چگونگي برگزاري دوره‌هاي آموزشي و آزمون‌هاي مربوط براي اعضاي هيات‌هاي حل اختلاف مطابق دستوالعملي خواهد بود كه توسط معاون روابط كار وزارت كار و امور اجتماعي ابلاغ مي‌شود.

ماده ۸ ـ كليه كارفرمايان كارگاه‌هاي مشمول قانون كار مستقر در هر استان به شرط احراز شرايط مندرج در اين آيين‌نامه مي‌توانند داوطلب نمايندگي كارفرمايان در هيات‌هاي حل اختلاف همان استان گردند.

تبصره ۱ ـ در مورد اشخاص حقوقي، مديرعامل يا مدير مسئول و يا يكي از اعضاي هيات مديره با معرفي مديرعامل يا مدير مسئول، به عنوان داوطلب نمايندگي كارفرمايان در هيات حل اختلاف پذيرفته مي‌شود.

تبصره ۲ ـ وزارتخانه‌ها، موسسات دولتي، موسسات يا نهادهاي عمومي غيردولتي و شركت‌هاي دولتي كه داراي كارگر مشمول قانون كار هستند، چنانچه خود راساً و بدون دخالت پيمانكار از خدمات كارگران مشمول قانون كار استفاده مي‌نمايند، مي‌توانند يك نفر داوطلب از بين مديران يا كاركنان غيرمشمول قانون كار همان دستگاه، صرفاً با معرفي مديرعامل يا بالاترين مقام دستگاه، معرفي نمايند.

تبصره ۳ ـ در مورد كارفرمايان حقيقي، با رعايت مفاد ماده (۶) اين آيين‌نامه شخص كارفرما مي‌تواند داوطلب نمايندگي كارفرمايان در هيات حل اختلاف شود و چنانچه كارفرمايان متعدد بوده و بيش از يك نفر از يك كارگاه داوطلب گردد، صرفاً يك نفر به ترتيب بر اساس مدرك تحصيلي، سابقه عضويت در مراجع حل اختلاف يا سن، تعيين شده و به عنوان داوطلب پذيرفته مي‌شود.

ماده ۹ ـ اداره كل كار و امور اجتماعي استان براي انتخاب نمايندگان كارفرمايان در هيات حل اختلاف از طريق آگهي در حداقل يكي از روزنامه‌هاي كثيرالانتشار استان و در صورت لزوم به همراه ساير روش‌هاي اطلاع‌رساني اقدام مي‌نمايد. آگهي مذكور بايد شامل شرايط اساسي عضويت در هيات حل اختلاف بوده و هريك از داوطلبان به‌صورت كتبي اعلام آمادگي نمايند.

تبصره ۱ ـ فرصت اعلام كتبي براي داوطلبان از زمان درج آگهي پانزده روز تعيين شده و داوطلبان علاوه بر اعلام كتبي بايد مدارك مويد كارفرما بودن يا عضويت در هيئت‌مديره را نيز به اداره كل كار و امور اجتماعي استان تسليم نمايند.

تبصره ۲ ـ اعلام داوطلبي بايد مشخصاً براي عضويت در هيات يا هيات‌هاي حل‌اختلاف مستقر در اداره كل كار و امور اجتماعي يا يكي از واحدهاي تابعه آن اداره كل ‌باشد.

ماده ۱۰ ـ اداره كل كار و امور اجتماعي استان حداكثر ظرف هفت روز اداري از پايان مهلت مقرر در تبصره (۱) ماده (۹) نسبت به احراز شرايط عضويت داوطلبان نمايندگي كارفرمايان در هيات‌هاي حل اختلاف موضوع مواد (۶) و (۸) اين آيين‌نامه اقدام و نتيجه را به صورت كتبي به آنان اعلام مي‌نمايد.

تبصره ۱ ـ در صورت عدم احراز شرايط هريك از داوطلبان دلايل و مستندات مربوط بايد به وي اعلام شود.

تبصره ۲ ـ معترضين مي‌توانند حداكثر ۳ روز پس از اعلام عدم احراز شرايط اعتراض خود را كتباً به‌اداره كل كار و امور اجتماعي استان تسليم نمايند.

تبصره ۳ ـ براي رسيدگي به اعتراضات، هياتي مركب از مديركل كار و امور اجتماعي استان يا نماينده وي و يك نفر نماينده كانون انجمن‌هاي صنفي كارفرمايي استان و يك نفر از نمايندگان كارفرمايان عضو هيات‌هاي حل اختلاف همان استان كه بيشترين سابقه عضويت در مراجع حل اختلاف آن استان را دارد تشكيل و به اعتراضات واصله ظرف حداكثر پنج روز اداري رسيدگي مي‌نمايد. در صورت فقدان تشكل كارفرمايي استاني يكي ديگر از نمايندگان كارفرمايان عضو هيات‌هاي حل اختلاف همان استان به ترتيب فوق، عضو هيات مذكور خواهد شد. تصميمات اين هيات با اكثريت آرا خواهد بود.

ماده ۱۱ ـ اداره كل كار و امور اجتماعي استان اسامي نهايي داوطلبان نمايندگي كارفرمايان در هيات‌هاي حل اختلاف را از طريق آگهي در يكي از روزنامه‌هاي كثيرالانتشار اعلام نموده و از طريق همان آگهي و در صورت لزوم روش‌هاي ديگر اطلاع ‌رساني با ذكر زمان و مكان انتخابات، از كليه مديران واحدهاي منطقه براي تشكيل مجمع مديران و انتخاب نمايندگان كارفرمايان در هيات‌هاي حل اختلاف دعوت به عمل مي‌آورد.

تبصره ۱ ـ منظور از مديران واحدهاي منطقه، اعضاي هيئت‌مديره و مديران عامل يا مديران مسئول كارگاه‌هاي مشمول قانون كار كه داراي شخصيت حقوقي هستند، مي‌باشد.

تبصره ۲ ـ هريك از كارگاه‌هاي موضوع تبصره فوق صرفاً مي‌تواند يك نفر از مديران خود را براي شركت در مجمع مديران معرفي نمايد.

تبصره ۳ ـ هريك از دستگاه‌هاي مذكور در تبصره (۲) ماده (۸) اين آيين‌نامه چنانچه خود راساً و بدون دخالت پيمانكار از خدمات كارگران مشمول قانون كار استفاده نمايد، مي‌توانند بالاترين مقام دستگاه يا مديرعامل يا يكي از اعضاي هيئت‌مديره را حداقل سه روز قبل از تشكيل مجمع و برگزاري انتخابات، براي شركت در مجمع مديران كتباً معرفي نمايند.

تبصره ۴ ـ احراز وجود كارگران مشمول قانون كار در شركت‌ها يا ساير دستگاه‌هاي موضوع تبصره فوق بر عهده اداره كل كار و امور اجتماعي استان مي‌باشد.

ماده ۱۲ ـ هريك از مديران واحدهاي منطقه كه تمايل به شركت در مجمع مديران به منظور انتخاب نمايندگان كارفرمايان را داشته باشند، بايد حداقل پنج روز اداري قبل از انتخابات مراتب درخواست خود را همراه مستندات و مدارك مويد شرايط مندرج در تبصره‌هاي (۱)، (۲) يا (۳) ماده (۱۱) اين آيين‌نامه كتباً به اداره كل كار و امور اجتماعي تسليم نمايند.

ماده ۱۳ ـ انتخاب نماينده كارفرمايان در هيات‌هاي حل اختلاف با راي كتبي و مخفي حاضران در مجمع مديران واحدهاي منطقه صورت مي‌گيرد. نصاب لازم، اكثريت نسبي آراي حاضران خواهدبود. هريك از انتخاب‌كنندگان مي‌تواند به تعداد نمايندگان مورد نياز كه اداره كل كار و امور اجتماعي اعلام مي‌نمايد، راي دهد.

تبصره ۱ ـ منظور از واحدهاي منطقه واحدهاي مستقر در حوزه استان مربوط مي‌باشد.

تبصره ۲ ـ اداره كـل كار و امور اجتمـاعي اسـتان با توجه به تعداد هيات‌هاي حل اختلاف استان تعداد موردنياز نمايندگان كارفرمايان در هيات‌هاي حل اختـلاف را به نحوي تعيين مي‌نمايد كه تشكيل هيات‌هاي مذكور با حضور همه نمايندگان كارفرمايان ميسر باشد.

ماده ۱۴ ـ نظارت بر انتخابات هيات‌هاي حل اختلاف توسط هياتي مركب از نماينده اداره كل كار و امور اجتماعي استان و دو نفر نماينده از بين حاضرين در جلسه مجمع كه خود داوطلب عضويت در هيات حل اختلاف نباشند، به انتخاب مجمع مديران، به عمل خواهد آمد.

تبصره ـ هيات نظارت مكلف است بلافاصله پس از پايان راي‌گيري و شمارش آرا و تنظيم و امضاي صورت‌جلسه، نتيجه انتخابات را اعلام نمايد.

ماده ۱۵ ـ چنانچه شركت‌كنندگان به چگونگي انتخابات معترض باشند مي‌توانند ظرف سه روز اداري از تاريخ اعلام نتيجه اعتراض خود را با ذكر دلايل كتباً به اداره كل كار و امور اجتماعي استان تسليم و رسيد دريافت نمايند.

تبصره ـ رسيدگي به اعتراضات واصله بر عهده هيات موضوع تبصره (۳) ماده (۱۰) اين آيين‌نامه خواهد بود. در صورت ابطال تمام يا قسمتي از انتخابات به ترتيب مقرر در اين آيين‌نامه نسبت به تجديد انتخابات اقدام خواهدشد.