شيوه نامه انبارها و مراكز نگهداري كالا موضوع ماده (6 مكرر2) و تبصره (4) ماده (18) قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز(موضوع مصوبات 137 جلسه ستاد مركز مبارزه با قاچاق كالا و ارز )

ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز در جلسه شماره (137) مورخ 1404/03/05 به استناد ماده (3) قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز بر اساس پيشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت، «شيوه نامه انبارها و مراكز نگهداري كالا موضوع ماده (6 مكرر2) و تبصره (4) ماده (18) قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز» را به شرح مواد زير مصوب نمود. اين مصوبه در تاريخ 1404/05/04 به تأييد رييس جمهور رسيده است.

ماده 1 ـ اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

الف ـ قانون: قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز مصوب 1392/10/03 با اصلاحات بعدي.

ب ـ سامانه: سامانه جامع انبارها و مراكز نگهداري كالا، موضوع بند (ث) ماده (6) و ماده (6 مكرر 2) قانون (به نشاني اينترنتي www.nwms.ir).

پ ـ انبار و مركز نگهداري كالا: محل يا مكاني كه در آن كالا نگهداري شده يا مي شود. عنوان نگهداري كالا شامل موارد زير نيست:

1 ـ مواد اوليه، لوازم و قطعات، مشروط به آنكه در محل خط توليدِ (در جريان توليد) كالاي ديگري در حال استفاده باشد و از حيث ميزان و نوع كالا و مدت و محل استقرار كالا، متناسب با فعاليت واحد توليدي باشد.

2 ـ كالاهاي در حال عرضه، مشروط به آنكه از حيث ميزان و نوع كالا و مدت و محل استقرار كالا، متناسب با فعاليت عرضه كننده باشد.

3 ـ كالاهاي در حال مصرف، مشروط به آنكه از حيث ميزان و نوع كالا و مدت و محل استقرار كالا، متناسب با استفاده مصرف كننده باشد.

4 ـ كالاهاي در حال حمل.

5 ـ كالاهاي تند مصرف (FMCG) ذخيره شده توسط واحدهاي خرده فروشي مشروط به آنكه از حيث ميزان و نوع كالا و مدت و محل استقرار كالا متناسب با فعاليت واحد خرده فروشي باشد. كالاي تندمصرف،كالايي است كه معمولاً در مدت كوتاه چندروزه به فروش مي رود؛ مانند لبنيات، ميوه و سبزي، گوشت و مرغ تازه، شيريني وكيك.

6 ـ كالاهاي مرتبط با توليد يا مصرف كه در مزارع، باغات يا واحدهاي پرورش دام، طيور يا آبزيان و يا در امثال آنها (در حوزه كشاورزي) قرار دارند، مشروط به اينكه از حيث ميزان و نوع كالا و مدت و محل استقرار كالا متناسب با سطح فعاليت آن مركز باشد.

7 ـ كالاهاي موجود در مراكز باراندازي كالا (docking ـ cross) مانند مراكز ميوه و تره بار و كشتارگاه هاي دام و طيور، مشروط به اينكه از حيث ميزان و نوع و مدت و محل استقرار كالا متناسب با سطح فعاليت آن مركز باشد؛ مركز بارانداز كالا به مكاني گفته مي شود كه در آن كالا تخليه و در مدت كوتاهي حداقل يكي از فرآيندهاي تغيير شيوه حمل و نقل (براي مثال از كاميون به وانت بار)، تجميع چند كالا (محصول) و ايجاد يك محموله، تفكيك يك محموله به مرسوله هاي متفاوت، برچسب گذاري يا نظاير آن انجام شده و سپس كالا فوراً بارگيري شده و از آن مكان خارج مي گردد.

8 ـ كالاهاي موجود در واحدهاي مسكوني يا اداري، مشروط به اينكه از حيث ميزان و نوع كالا و مدت و محل استقرار كالا، متناسب با نياز مصرفي آن واحد باشد.

9 ـ مواد اوليه و لوازم مصرفي موجود در واحدهاي خدماتي كه جهت مصرف در تهيه و ارائه خدمت توسط آن واحد مورد استفاده قرار مي گيرد، مشروط به آنكه از حيث ميزان و نوع كالا و مدت و محل استقرار كالا، متناسب با نياز آن واحد باشد. منظور از واحدهاي خدماتي موضوع اين بند واحدهايي نظير رستوران ها، نانوايي ها، چاپخانه ها، آموزشگاه ها و تعميرگاه ها است كه براي ارائه خدمت نهايي نيازمند مواد اوليه يا تجهيزات مي باشند.

10 ـ تجهيزات، قطعات و لوازم موجود در واحدهاي توليدي كه براي ارائه خدمات فني و پشتيباني ماشين آلات مستقر در آن واحد لازم بوده و از حيث ميزان و نوع كالا و مدت و محل استقرار كالا، متناسب با نياز فني و پشتيباني آن واحد باشد.

تبصره ـ در احراز تناسب مذكور در بندهاي فوق، عرف محل نيز در نظر گرفته مي شود.

ت ـ قبض انبار: سند داراي شناسه يكتا از سامانه كه به منظور ورود كالا به انبار و مركز نگهداري كالا صادر مي شود.

ث ـ حواله انبار: سند داراي شناسه يكتا از سامانه كه به منظور خروج كالا از انبار و مركز نگهداري كالا صادر مي شود.

ماده 2 ـ براي تأييد ثبت انبار و مركز نگهداري كالا و ايجاد امكان صدور قبض و حواله انبار، ارائه دلايل و مدارك مالكيت يا تصرف محل نگهداري (مشروط به داشتن كد پستي) از سوي نگهداري كننده كافي بوده و نيازي به دريافت مجوزها و مدارك ديگر نيست. دلايل يا مدارك مالكيت يا تصرف مي تواند مواردي نظير سند مالكيت، اجاره نامه، مجوز فعاليت، قبوض آب، برق، گاز و تلفن به نام نگهداري كننده باشد. اين ماده مانع از اجراي احكام موجود در ساير قوانين و مقررات جاري در اين خصوص نيست.

تبصره ـ درصورتي كه نگهداري كننده و مالك عين انبار و مركز نگهداري كالا دو شخص متفاوت باشند، (جز در موارد عمري موضوع ماده (41) قانون مدني) دليل يا مدرك ارائه شده بايد داراي مدت اعتبار مشخص باشد.

ماده 3 ـ براي ثبت يك محل انبار و مركز نگهداري كالا، معرفي يك كد پستي ضروري است و ثبت انبار و مركز نگهداري كالا در سامانه با كد پستي انجام مي شود. ثبت قسمتي از يك انبار و مركز نگهداري كالا در سامانه، با دريافت كد فرعي براي آن قسمت امكان پذير است. وزارت صنعت، معدن و تجارت مكلف است زيرساخت لازم براي دريافت كد فرعي براي انبار و مركز نگهداري كالا را ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ اين شيوه نامه فراهم نمايد. در موارد ثبتِ قسمتي از انبار و مركز نگهداري كالا با كد فرعي، لازم است قسمت مورد نظر براي ثبت، به صورت دقيق با ثبت مساحت و محل آن (كروكي) مشخص گردد.

ماده 4 ـ متولي تأييد ثبت انبار و مركز نگهداري كالا صرف نظر از حوزه فعاليت (مانند صنعتي، دارويي و كشاورزي) و محل استقرار آن (اعم از سرزمين اصلي و مناطق آزاد و ويژه اقتصادي) وزارت صنعت، معدن و تجارت است. اين وزارت مي تواند امر مذكور را با تأييد دبيرخانه ستاد حسب مورد از طريق مراجع ذي ربط نظير وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و جهاد كشاورزي انجام دهد.

ماده 5 ـ ثبت محل هايي كه كالا در آن نگهداري نمي شود، الزامي نيست و هيچ نهاد و يا مرجعي نمي تواند اشخاص را به ثبت اين محل ها در سامانه، با هر قصدي از جمله صدور بيمه نامه، مجوز فعاليت يا خريد از بورس كالا، ملزم نمايد.

ماده 6 ـ ثبت محل هايي نظير دفتر مركزي و دفتر فروش كه در آن كالا نگهداري نمي شود، رافع مسئوليت نگهداري كننده براي ثبت محل واقعي نگهداري كالا نيست.

ماده 7 ـ ملاك براي ثبت مكان در سامانه، نگهداري يا قابليت نگهداري كالا در آن محل بوده و نوع كاربري محل، اعم از مسكوني، تجاري، اداري و غيره، تأثيري در تأييد ثبت واحد ندارد. اين ماده مانع از اجراي احكام موجود در ساير قوانين و مقررات جاري در اين خصوص نيست.

ماده 8 ـ ثبت كننده انبار و مركز نگهداري كالا (كاربر سامانه) مي تواند هر زمان، حذف واحد ثبت شده در سامانه را درخواست نمايد. تأييد درخواست مذكور، مشروط به تعيين تكليف موجودي و صفر شدن موجودي آن محل در سامانه است. از تاريخ حذف، واحد مذكور، نزد كليه مراجع قانوني به عنوان واحد ثبت نشده در سامانه محسوب و در پاسخ استعلامات مراجع رسيدگي، زمان حذف نيز درج مي شود.

ماده 9 ـ در صورتي كه مدت بهره برداري از انبار و مركز نگهداري كالا مطابق ضوابط و مقررات منقضي شود، ضمن اطلاع رساني به ثبت كننده انبار و مركز نگهداري كالا (كاربر سامانه)، واحد، غيرفعال مي شود. در اين صورت تا زمان فعال سازي مجدد، امكان ثبت قبض انبار (ورود) وجود نخواهد داشت و صرفاً امكان صدور حواله انبار (خروج) ممكن است. با وجود اين، وضعيت واحد مذكور در سامانه و در پاسخ استعلامات مراجع رسيدگي، ثبت شده لحاظ مي شود.

ماده 10 ـ مسئوليت ثبت اطلاعات در سامانه با نگهداري كننده كالا است. نگهداري كننده موضوع اين ماده مي تواند هر شخصي باشد كه كالايي را با رعايت بند (پ) ماده (1) نگهداري مي كند؛ اعم از اينكه مالك كالا باشد يا نباشد و مالك عين انبار يا مركز نگهداري باشد يا نباشد. در موارد به كارگيري افراد تحت عناويني نظير كارگر، نگهبان يا مباشر توسط اشخاص به منظور مواردي از قبيل كنترل ورود و خروج كالا و نگهباني از كالاها، مسئوليت ثبت اطلاعات با شخصي است كه افراد مذكور را به كار گرفته است. در مواردي كه مديريت انبار و مركز نگهداري كالا اساساً به شخص ديگري (مانند مديران شعب يا نمايندگي هاي يك شركت) واگذار شده باشد، مسئوليت ثبت اطلاعات با شخصي است كه مديريت انبار و مركز نگهداري كالا را بر عهده گرفته است.

ماده 11 ـ شخصي كه انبار و مركز نگهداري كالا را در سامانه به نام خود ثبت نموده است، مسئوليت ثبت اطلاعات از قبيل ورود و خروج كالا به آن را بر عهده دارد. در مواردي كه قسمتي از يك انبار و مركز نگهداري كالا با كد فرعي به ثبت برسد، شخصي كه آن كد فرعي را در سامانه به نام خود ثبت نموده است، مسئوليت ثبت اطلاعات از قبيل ورود و خروج كالا به آن قسمت از انبار و مركز نگهداري كالا را بر عهده دارد.

تبصره ـ در صورتي كه ثبت كننده انبار و مركز نگهداري كالا يا ثبت كننده قسمتي از انبار و مركز نگهداري كالا با ارائه ادله مثبته از جمله تعلق عين يا منافع انبار و مركز نگهداري كالا يا قسمت ثبت شده توسط خود به شخص ديگر يا واگذاري مديريت انبار و مركز نگهداري كالا به شخص ديگر اثبات نمايد كه نگهداري كننده واقعي كالا شخص ديگري است، مسئوليت ثبت اطلاعات از قبيل ورود و خروج با شخصي است كه كالا را واقعاً در آن محل نگهداري مي نمايد.

ماده 12 ـ ثبت اطلاعات در سامانه با كد معتبر كالا انجام مي شود. مصاديق كد معتبر به شرح زير است:

الف ـ شناسه اختصاصي 13 رقمي كالا؛ مانند كدهاي 2800000607449 و 2220059531799 براي كالاي برنج

ب ـ شناسه عمومي 13 رقمي كالا؛ مانند كد 2700000000984 براي كالاي برنج

تبصره ـ در خصوص كالاهايي كه توأمان داراي شناسه عمومي و اختصاصي كالا هستند، درج هر يك از آن ها در سامانه مجاز است، جز در مواردي كه الزام به درج شناسه اختصاصي كالا در بخش «راهنماي انتخاب كالا» در سامانه اعلام شده باشد، كه در اين موارد شناسه اختصاصي كالا بايد درج شود.

پ ـ كد تعرفه 8 رقمي كالا (HS Code) صرفاً براي كالاي گمرك نشده (كالايي كه تحت نظارت و كنترل گمرك است ولي تشريفات گمركي آن به طور كامل انجام نشده است)؛ مانند كد 10063000 براي كالاي برنج

ت ـ كد IRC صرفاً براي كالاهاي تصريح شده در بند (خ) ماده (1) ضوابط اختصاصي اقلام دارويي و تجهيزات و ملزومات پزشكي موضوع ماده (2) دستورالعمل تبصره (4) ماده (18) قانون

تبصره 1 ـ در صورت فقدان كد معتبر متناظر براي يك كالا، نگهداري كننده بايد كالا را با كد نزديك آن ثبت نمايد و اين موضوع را از طريق قسمت مربوطه در سامانه اعلام نمايد.

تبصره 2 ـ در مواردي كه نگهداري كننده، كالا را با كد معتبر متناظر آن ثبت مي نمايد، در صورتي كه پس از ثبت، كد معتبر متناظر كالا تغيير يابد، نيازي به تغيير اطلاعات توسط نگهداري كننده در سامانه نيست، ولي ثبت اطلاعات بعدي بايد با كد تعريف شده جديد انجام شود. همچنين در مواردي كه نگهداري كننده، كالا را با كد نزديك آن ثبت مي نمايد، در صورتي كه پس از ثبت، براي آن كالا كد معتبر متناظر تعريف شود، نيازي به تغيير اطلاعات توسط نگهداري كننده در سامانه نيست، ولي ثبت اطلاعات بعدي بايد با كد تعريف شده انجام گردد.

ماده 13 ـ در صورتي كه كالا مستعمل يا معيوب باشد، اين موضوع بايد در قسمت مربوطه در سامانه درج شود.

ماده 14 ـ ثبت اطلاعات ورود كالا و دريافت شناسه يكتاي قبض انبار، بايد بلافاصله پس از ورود و تخليه كامل هر محموله به انبار و مركز نگهداري كالا انجام شود. ثبت اطلاعات خروج كالا و دريافت شناسه يكتاي حواله انبار نيز بايد بلافاصله پس از بارگيري و خروج كامل هر محموله از محوطه انبار و مركز نگهداري كالا انجام شود. مدت زمان تخليه و بارگيري با توجه به شرايط و اوضاع و احوال نظير نوع و ميزان كالا بايد متناسب باشد.