آيين نامه اجرايي بند (ج) ماده (104) تنفيذي قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران موضوع ماده (71) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1383

هيئت وزيران در جلسه مورخ ۸ /۴ /۱۳۸۴ بنا به پيشنهاد سازمان مديريت و برنامه‌ ريزي كشور و به استناد بند (ج) ماده (۱۰۴) تنفيذي قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران موضوع ماده (۷۱) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران ـ مصوب ۱۳۸۳ ـ آيين‌ نامه اجرايي بند ياد شده را به شرح زير تصويب نمود:

ماده ۱ ـ در اين آيين‌ نامه تعاريف زير به كار رفته است: آلودگي :عبارت است از تعريف مذكور در ماده (۹) قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست ـ مصوب ۱۳۵۳ ـ. تخريب: هر گونه تغيير در منابع طبيعي كه تعادل طبيعت و تنوع زيستي را در معرض خطر بر هم زند. خروجي: فاضلاب، هواي آلوده، مواد زايد و يا اصواتي كه از واحد به محيط تخليه مي ‏شود. واحد: واحد هاي توليدي اعم از صنعتي، معدني و صنايع كشاورزي كه نتيجه كار آنها مواد اوليه، محصول يا حامل انرژي است. سازمان: سازمان حفاظت محيط زيست. ميزان آلودگي: مقدار افزايش آلودگي از حد مجاز (طبق جداول پيوست) تقسيم بر حد مجاز به شرح زير: حدمجاز مقدار اندازه گيري شده = ميزان آلودگي حد مجاز

ماده ۲ ـ كليـه واحد هـا موظفنـد خروجـي خـود را در حـد ضوابـط معيارهـا و استانداردهاي زيست محيطي كه از طرف سازمان اعلام مي‌ شود حفظ كنند.

ماده ۴ ـ واحد هايي كه در مهلت تعيين شده از انجام تكاليف مذكور در ماده (۳) اين آيين ‌نامه خودداري كرده باشند، پس از پايان مهلت بايد جريمه مربوط به خسارات وارده به محيط زيست را مطابق اين آيين ‌نامه پرداخت كنند.

ماده ۵ ـ ميزان جريمه ماهانه آلودگي آب از حاصلضرب عوامل زير براي آلاينده ‌ترين عامل تعيين مي‏ گردد: الف ـ حجم كل خروجي در ماه (برحسب متر مكعب). ب ـ ميزان آلودگي (بر اساس تعريف و مطابق جدول ۱). ج ـ ضريب ريالي (مطابق جدول ۱). د ـ حساسيت منطقه (مطابق جدول ۲). هـ ـ حساسيت محيط (مطابق جدول ۳). و ـ ضريب ۲ براي تخليه ‌هاي ناگهاني.

ماده ۶ ـ ميزان جريمه ماهانه آلودگي هوا از حاصلضرب عوامل زير براي آلاينده‌ ترين عامل تعيين مي ‏گردد: الف ـ حجم كل خروجي در ماه (بر حسب متر مكعب) ب ـ ميزان آلودگي (مطابق جدول ۴). ج ـ ضريب ريالي ( مطابق جدول ۴). د ـ ضريب حساسيت منطقه (مطابق جدول ۵).

ماده ۷ ـ ميزان جريمه آلودگي ناشي از دفع غير صحيح مواد زايد جامد يا مايع از حاصلضرب عوامل زير تعيين مي ‌گردد: الف ـ وزن مواد زايد آلاينده (بر حسب كيلوگرم). ب ـ ضريب ريالي (مطابق جدول شماره ۷). ج ـ ضريب حساسيت منطقه (مطابق جدول شماره ۲).

ماده ۸ ـ ميزان جريمه آلودگي صوتي از حاصلضرب عوامل زير تعيين مي ‌گردد: الف ـ مقدار افزايش آلودگي صوتي از حد استاندارد (برحسب دسيبل). ب ـ زمان توليد (بر حسب ساعت). ج ـ ضريب ۲ در صورتي كه زمان توليد در شب باشد. د ـ ضريب ريالي (۱۰۰۰ ريال بر دسيبل). هـ ـ ضريب حساسيت محيط (مطابق جدول ۵).

ماده ۹ ـ ميزان جريمه تخريب از حاصلضرب هر يك از عوامل زير در ضريب ريالي (مطابق جدول ۶) تعيين مي ‌گردد، مازاد بر سطح، حجم، يا تعداد مجازي كه دستگاه صادر كننده در مجوز اعلام مي ‏كند: الف ـ در مورد تخريب خاك، حجم خاك جابجا شده (به متر مكعب). ب ـ در مورد تخريب اراضي، مساحت اراضي تخريب شده (به هكتار). ج ـ در مورد قطع اشجار و بوته كني، تعداد و نوع گونه. د ـ در مورد مرگ و مير جانوران وحشي، تعداد و نوع گونه. هـ ـ در مورد رودخانه ها و ساير جريان هاي آبي، طول مسير (به كيلومتر). و ـ در سه تالاب و ساير آب هاي ساكن (هكتار).

ماده ۱۰ ـ ضريب ريالي هر سال بر اساس نرخ رسمي تورم سال قبل كه توسط بانك مركزي جمهوري اسلامي اعلام مي‌ شود افزايش مي ‌يابد.

ماده ۱۱ ـ جريمه واحدهايي كه ضمن پرداخت جريمه جهت كاهش آلودگي‌ هاي خود اقدام نكنند پس از گذشت هر سال با ضريب دو نسبت به سال قبل محاسبه مي‌ شود.

ماده ۱۲ ـ در صورتيكه به تشخيص سازمان تغيير قابل ملاحظه‌ اي در ميزان آلودگي بوجود آيد سازمان مي ‌تواند جريمه ماههاي بعد را مجدداً محاسبه و اعمال نمايد.

ماده ۱۳ ـ در صورتي كه آلودگي واحدي خطر فوري براي سلامت انسان و محيط داشته باشد مطابق تبصره ماده (۱۱) قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست اقدام خواهد شد.

ماده ۱۴ ـ جريمه طبق جداول اين آيين نامه توسط سازمان محاسبه و به واحد اعلام مي‌ گردد. در صورتي كه واحدي ظرف يك ماه پس از ابلاغ جريمه، از پرداخت جريمه خودداري كند مطابق قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست اقدام خواهد شد.

ماده ۱۵ ـ سازمان موظف است كه با همكاري دستگاه‌ هاي ذي ربط نسبت به‌ تدوين و اجراي برنامه‏ هاي آموزشي و اطلاع‌ رساني در زمينه نحوه تطبيق مشخصات فني واحد هاي صنعتي و توليدي، قوانين و مقررات و استاندارد هاي زيست‌ محيطي اقدام نمايد.

معاون اول رئيس‎ جمهور - محمد رضا عارف

جدول ۱: آب -رديف عوامل آلاينده حد مجاز تخليه mg/Lit ضريب ريالي ملاحظات به آبهاي سطحي به آبهاي زير زميني مصرف كشاورزي ۱ BOD5 ۵۰ ۵۰ ۱۰۰ ۱۰ ۲ COD ۱۰۰ ۱۰۰ ۲۰۰ ۷ ۳ فسفات (بر حسب فسفر) ۱ ۱ ـ ۱ /۰ ۴ نيترات ۵۰ ۱۰ ـ ۵ ۵ سيانور (CN) ۵ /۰ ۱ /۰ ۱ /۰ ۵۰ ۶ كادميوم (CD) ۲ /۰ ۲ /۰ ۵ /۰ ۱۲ ۷ كروم كل (CR) ۵ /۰ ۱ ۱ ۳۰ ۸ جيوه (HG) آثار آثار آثار ۶۰ ۹ كبالت (CO) ۱ ۱ ۵ /۰ ۶۰ ۱۰ موليبدن (MO) ۱ /۰ ۱ /۰ ۱ /۰ ۶ /۰ ۱۱ نيكل (NI) ۲ ۲ ۲ ۱۲۰ ۱۲ سرب (Pb) ۱ ۱ ۱ ۶۰ ۱۳ سلنيوم (SE) ۱ ۱ /۰ ۱ /۰ ۶۰ ۱۴ نقره (AG) ۱ ۱ /۰ ۱ /۰ ۶۰ ۱۵ واناديوم (V) ۱ /۰ ۱ /۰ ۱ /۰ ۶ ۱۶ ارسنيك (AS) ۱ /۰ ۱ /۰ ۱ /۰ ۶ ۱۷ مواد چربي و نفتي ۱۰ ۱۰ ۱۰ ۱ ۱۸ دترجنت ۵ /۱ ۵ /۰ ۵ /۰ ۲۲ ۱۹ PH ۵ /۸ – ۵ /۶ ۹ ـ ۵ ۵ /۸ ـ ۶ ۱۰۰۰ هر درجه كاهش يا افزايش نسبت به ‌حد مجاز در متر مكعب ۲۰ دما (C) ـ ـ ـ ۱۰۰۰ هر ۳ درجه كاهش يا افزايش در فاصله ۲۰۰ متري از محل ورود ۲۱ كدورت (NTU) ۵۰ ـ ۵۰ ۵ /۲ هر واحد اختلاف NTU ۲۲ رنگ (TCU) ۷۵ واحد رنگ ۷۵ واحد رنگ ۷۵ واحد رنگ ۳۰۰ هر واحد اختلاف TCU ۲۳ اشريشيا كلي گرما پاي ML۱۰۰۰ /۲۰۰۰ ML۱۰۰۰ /۲۰۰۰ ML۱۰۰۰ /۲۰۰۰ ۱۰ بازاء هر ميليون عدد باكتري ۲۴ تخم انگلهاي كرمي (كرم نماتود) ML۱۰۰۰/ ۱ ML۱۰۰۰/ ۱ ML۱۰۰۰/ ۱ ۱۰ بازاء…

جدول ۲: حساسيت منطقه ـ آب و خاك درجه حساسيت ۱ ۲ ۳ ۴ منطقه گيلان و مازندران گلستان، كليه مناطق تحت حفاظت سازمان حفاظت محيط زيست خوزستان، بوشهر، هرمزگان بقيه استانها يزد، سيستان و بلوچستان، كرمان، خراسان (طول و عرض جغرافيايي) ضريب مناطق ۲ ۸ /۱ ۵ /۱ ۱

جدول ۳: حساسيت محيط ـ آب درجه حساسيت محيط استان ضريب محيط ۱ منابع تأمين كننده آب شرب درياي مازندران و تالابهاي كشور رودخانه ‌هاي حساس شامل: ابهر رود اترك، كارده بار اندوز چاي، روضه ‌چاي، زرينه‌ رود، مهاباد چاي بشار تلخه‌ رود، صوفي چاي حبله‌ رود، شاهرود حله، مند راوند، قره سو زاينده رود زر چوب، شفا رود، مرد آبرود، نو كنده كرج، جاجرود سيمره قره سو كارون كر گاماسياب چاه‌ ها: دشت اصفهان، دشت دامغان، دشت لنجان زنجان خراسان آذربايجان غربي كهكيلويه و بوير احمد آذربايجان شرقي سمنان بوشهر كرمانشاه اصفهان گيلان تهران ايلام مازندران خوزستان فارس همدان ۲ 2 خليج فارس و درياي عمان چاه: دشت خوزستان، دشت زاهدان، دشت شيراز، دشت گرمسار دشت مجن و شاهرود، دشت يزد 8 /1 3 ساير رودخانه ‌هاي كشور چاه: دشت سمنان، دشت شبانكاره، دشت دالكي و دشت كرمان 6 /1 4 چاه: ساير مناطق 4 /1 5 زمينهاي كشاورزي 2 /1 6 اراضي باير 1

جدول ۴: هوا -رديف عوامل آلاينده منابع آلاينده واحد حد مجاز تخليه ضريب ريالي ملاحظات درجه ۱ درجه ۲ ۱ CO پالايشگاه PPM ۱۳۰ ۱۳۰ ۱۰ ذوب آهن PPM ۴۳۵ ۴۳۵ ۵ كوره ‌هاي قوس الكتريك براي توليد آهن PPM ۵۰۰ ۵۰۰ ۵ ۲ ۲SO نيروگاهها PPM ۸۰۰ ۸۰۰ ۲ ذوب اوليه مس ـ سرب و روي PPM ۸۰۰ ۸۰۰ ۲ تهيه گوگرد PPM ۸۰۰ ۱۰۰۰ ۱ تهيه اسيد سولفوريك PPM ۱۰۰۰ ۱۲۰۰ ۱ تهيه كاغذ تن KG/ ۵ /۴ ۱۵ ۱ ۳ ۲NO پالايشگاه PPM ۳۵۰ ۳۵۰ ۸ تهيه اسيد نيتريك PPM ۳۵۰ ۵۰۰ ۵ ۴ S۲H تهيه گوگرد PPM ۲۰ ۳۰ ۱۶ تهيه كك PPM ۱۸۰ ۴۰۰ ۵ ۵ ۳NH تهيه آمونياك PPM ۵۰ ۱۰۰ ۱۳ تهيه كربنات و بي ‌كربنات دو سود تن /KG ۵ ۵ ـ ۶ HCN تهيه اسيد سيانيدريك PPM ۸ ۱۰ ۲۰ ۷ FH كارخانه توليد شيشه PPM ۲۵ ۳۰ ۱۶ تهيه اسيد فسفريك به روش تر تن /KG ۱۰ ۲۵ ۹ تهيه اسيد سوپر فسفريك تن /KG ۵ ۱۰ ۱۰ توليد فسفات دي آمونيوم تن KG/ ۳۰ ۵۰ ۶ كارخانه توليد آجر تن KG/ ۱۰ ۲۵ ۹ تهيه سراميك تن /KG ۱۰ ۲۵ ۹ ۸ ۲F تهيه سوپر فسفات به روش توده كردن تن KG/ ۱۰۰ ۱۵۰ ۲ تهيه سوپر فسفات به روش دانه ‌اي تن KG/ ۱۲۰ ۱۵۰ ۲ مخازن ذخيره سوپر فسفات دانه ‌اي تن /KG ۵ /۰ ۷۵ /۰ ۲ احياء اوليه آلومينيوم (در ذخيره و حالت خشك) PPM ۸ ۲۰ ۱۸ ۹ C۲S توليد سولفور كربن PPM ۱۰۰ ۱۱۰ ۱۰ 10 ذرات ريخته گري…

جدول ۵: حساسيت منطقه ـ هوا و صدا -نوع منطقه شرح ضريب غير حساس اماكني كه حساسيت خاصي ندارد (مناطق خارج شهر و اماكن مسكوني) ۱ نيمه حساس مناطق مسكوني و مناطق زيستي حساس ۲ حساس ۷ شهر آلوده از نظر آلودگي هوا ۳

جدول ۶ ـ ميزان جريمه ناشي از تخريب محيط زيست -نوع تخريب واحد ضريب ريالي*۱۰۰ خاكبرداري و خاكريزي متر مكعب ۱۰ـ۱۰۰۰ قطع اشجار (درختان و درختچه ‌ها)، بوته كني اصله ۱۰ـ۱۰۰۰ مرگ و مير جانوران وحشي تعداد ۱۰ـ۱۰۰۰ تخريب اراضي اعم از جنگلي، مرتعي، كشاورزي و غيره هكتار ۱۰۰ـ۲۰۰۰۰ رودخانه و ساير جريان‌ هاي آبي كيلومتر ۱۰۰ـ۲۰۰۰ تالابها و ساير آبهاي ساكن هكتار ۱۰۰۰ـ۱۰۰۰۰

جدول شماره ۷: طبقه بندي مواد زايد گروه كد بين ‌المللي نوع مواد زايد شاخص آلايندگي واحد ضريب ريالي %۱۰۰ ۱ ۱۰Y مواد و اشياء حاوي يا آلوده بي فنيلهاي چند كلره (PCBS) ترفنيلهاي چند كلره (PCTS) و يا بي ‌فنيلهاي چند برمه (PBBS) وزن PCB-PBB-PCT KG ۱۰۰۰۰ ۲۳Y تركيبات گروه دي ـ بنزو ـ فورانهاي چند كلره وزن فوران‌ ها KG ۱۰۰۰۰۰ ۲۴Y تركيبات گروه دي ـ بنزو ـ پي ـ دي ‌اكسين‌ هاي چند كلره وزن دي اكسين ‌ها KG ۱۰۰۰۰۰ ۲۶ Y حلالهاي آلي هالوژن ‌دار وزن ماده KG ۱۰۰۰۰۰ ۲۶ Y جيوه، تركيبات جيوه وزن جيوه KG ۱۰۰۰۰۰ ۵ Y مواد زايد حاصل از توليد، فرمولاسيون و استفاده از مواد شيميايي نگهدارنده چوب وزن ماده KG ۱۰۰۰۰۰ ۴۵ Y تركيبات آلي هالوژن‌ دار علاوه بر موادي كه در فوق اشاره شد وزن ماده KG ۱۰۰۰۰۰ ۲ ۲۶ Y كادميوم،تركيبات كادميوم وزن كادميوم KG ۵۰۰۰ ۲۴ Y آرسنيك و تركيبات آرسنيك وزن آرسنيك KG ۵۰۰۰ ۲۱Y تركيبات گروه شش ظرفيتي وزن كروم KG ۵۰۰۰ ۳۰Y تاليوم و تركيبات تاليوم وزن تاليوم KG ۵۰۰۰ ۱۹Y كربونيل ‌هاي فلزي وزن ماده KG ۵۰۰۰ ۲۰Y برليوم تركيبات برليوم وزن برليوم KG ۵۰۰۰ ۲۸Y تلوريوم و تركيبات تلوريوم وزن تلوريوم KG ۵۰۰۰ ۲۷Y آنتيموان، تركيبات آنتيموان وزن آنتيموان KG ۵۰۰۰ ۲۵Y سلنيوم و تركيبات سلنيوم وزن سلنيوم KG ۵۰۰۰ ۲۷Y مواد زايد حاصل از پرداخت س…