آيين نامه اجرايي بند (ج) ماده (107) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران

هيئت وزيران در جلسه 1403/9/28 به پيشنهاد وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات (با همكاري سازمان اداري و استخدامي كشور) و به استناد بند (ج) ماده (107) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403، آيين نامه اجرايي بند يادشده را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

دستگاه هاي اجرايي: دستگاه هاي اجرايي موضوع بند (پ) ماده (۱) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403.

قانون: قانون مديريت داده ها و اطلاعات ملي مصوب ۱۴۰۱.

شورا: شوراي اجرايي فناوري اطلاعات.

وزارت: وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات.

سازمان: سازمان اداري و استخدامي كشور.

كارگروه: كارگروه راهبري و نظارت بر استقرار دولت هوشمند موضوع ماده (2) اين آيين نامه.

برنامه: برنامه عملياتي استقرار و پياده سازي چرخه هوشمندسازي موضوع ماده (7) اين آيين نامه.

پنجره ملي: پنجره ملي خدمات دولت هوشمند كه در اجراي قوانين بودجه سال هاي 1401 و 1402 كل كشور و آيين نامه هاي اجرايي مربوط، ايجاد و استقرار يافته و پنجره يكپارچه اي است كه دسترسي كاربران به تمام خدمات برخط و هوشمند دستگاه هاي اجرايي را از طريق پنجره واحد دستگاه ها به نشاني https://my.gov.ir توسط وزارت فراهم مي آورد.

پنجره واحد دستگاه: پنجره واحد خدمات دستگاه هاي اجرايي كه در اجراي قوانين بودجه سال هاي 1401 و 1402 كل كشور و آيين نامه هاي اجرايي مربوط، ايجاد و استقرار يافته و كاربران به تمامي زيرسامانه ها، خدمات برخط و هوشمند دستگاه دسترسي دارند. اين پنجره بر اساس قوانين و مقررات در تعامل دوسويه با پنجره ملي و ساير سامانه ها است.

احراز هويت: خدمتي در پنجره ملي است كه توسط وزارت و بر اساس سند نظام هويت معتبر در فضاي مجازي (مصوب جلسه پنجاه و نهم شوراي عالي فضاي مجازي) به منظور ورود يكپارچه و يك باره به پنجره ملي و پنجره واحد دستگاه براي اشخاص حقيقي و حقوقي ايراني و اتباع خارجي فراهم مي شود.

خدمت برخط: خدمتي كه اجراي فرآيند در هر سه مرحله خدمت (شامل درخواست، توليد و تحويل) به صورت الكترونيكي مبتني بر سامانه هاي اطلاعاتي فرآيند مبنا و بر پايه گردش موجوديت هاي اطلاعاتي در قالب برگه هاي الكترونيكي و گردش كار از پيش تعيين شده انجام مي شود. اجراي فرآيند با استفاده از سامانه (سيستم) مكاتبات و خودكارسازي هاي اداري، مصداق خدمت برخط نيست.

خدمت هوشمند: خدمت برخطي كه تمام مراحل خدمت بدون دخالت عامل انساني، بدون اخذ هرگونه مدرك و استعلام كاغذي از متقاضي خدمت، مبتني بر داده و سوابق اطلاعاتي خدمت گيرنده و با بهره گيري از فناوري هاي نوين نظير داده كاوي، يادگيري ماشين، اينترنت اشيا و خودكارسازي مبتني بر استحقاق يا درخواست خدمت گيرنده، ارائه مي شود.

چرخه هوشمندسازي: فرايند غيرخطي شامل تعريف/بازتعريف خدمت، اعتبارسنجي و تعيين سطح بلوغ خدمت، عارضه يابي و مسئله شناسي، اصلاح فرايند خدمت، الكترونيكي و سپس هوشمندسازي فرايند ارائه خدمت، بازطراحي ساختار سازماني متناسب با فرايند اصلاح و هوشمندشده و بازطراحي رويه هاي مديريت منابع انساني دستگاه هاي اجرايي.

به منظور راهبري و نظارت بر حسن اجراي اين آيين نامه و تصويب اولويت ها و نحوه بهينه سازي و هوشمندسازي خدمات دستگاه هاي اجرايي، كارگروه راهبري و نظارت بر استقرار دولت هوشمند با مسئوليت وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات و عضويت وزير اطلاعات، رئيس سازمان برنامه و بودجه كشور، رئيس سازمان و دبير شورا تشكيل مي شود. دبيرخانه كارگروه در محل دبيرخانه شورا و بدون توسعه تشكيلات مستقر است.

جلسه كارگروه حداقل ماهي يكبار برگزار مي شود و كارگروه كارشناسي آن متشكل از نمايندگان تام الاختيار اعضا، به صورت هفتگي و در صورت لزوم با حضور رئيس دستگاه هاي اجرايي ذي ربط به عنوان عضو مدعو، برگزار مي گردد.

خدمات مشمول اين آيين نامه شامل كليه خدمات پايگاه شناسنامه خدمات دولت مذكور در رديف (۸) جدول موضوع ماده (10) قانون است.

دستگاه هاي اجرايي موظفند با همكاري سازمان، ظرف سه ماه، تمامي خدمات خود را به روزرساني و براي خدمات فاقد شناسه، شناسه خدمت دريافت نمايند و ساليانه شناسنامه خدمات خود را به روزرساني كنند.

سازمان موظف است با همكاري دستگاه اجرايي ذي ربط، پايگاه شناسه خدمات دولت مذكور در رديف (۸) جدول موضوع ماده (10) قانون را به نحوي به روزرساني نمايد كه سطح احراز هويت، استعلامات مورد نياز و نحوه ارزيابي براي هر خدمت مشخص باشد.

دستگاه هاي اجرايي موظفند تمامي خدمات خود را به صورت خدمت برخط و از طريق پنجره ملي و پنجره واحد دستگاه با رعايت الزامات امنيتي و بر اساس مفاد اين آيين نامه تا پايان سال 1403 ارائه نمايند.

وزارت موظف است ظرف سه ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه، نسبت به ارائه طرح چهار ساله ارتقاء فني پنجره ملي و پنجره واحد دستگاهي به صورت خدمت محور با هدف ارائه بستر مشاركت، شخصي سازي و گسترش شفافيت و با بهره گيري از فناوري هاي نوين مانند هوش مصنوعي و رعايت الزامات هويت بصري و تجربه كاربري و نحوه ثبت وقايع به كارگروه اقدام نمايد. اين طرح پس از تصويب در كارگروه و ابلاغ آن، براي همه دستگاه هاي اجرايي لازم الاجرا است.

به منظور ارائه خدمات برخط يكپارچه به كاربران، دستگاه هاي اجرايي موظفند صرفاً با استفاده از ريزخدمات تبادلي (ميكرو سرويس) ورود و احراز هويت منطبق با استانداردهاي فني اعلامي وزارت، اجازه ورود كاربران به پنجره ملي/ واحد دستگاه را پياده سازي و اجرا نمايند. وزارت موظف است ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه، استانداردهاي فني را ابلاغ نمايد.

دستگاه هاي اجرايي موظفند با رعايت قانون، ثبت نام كاربران در پنجره واحد دستگاه خود را صرفاً از طريق خدمات پنجره ملي يا ريزخدمات تبادلي آن اجرايي نمايند و پس از آن، حسب نياز، اطلاعات تكميلي را در پنجره واحد دستگاه دريافت نمايند. دستگاه هاي اجرايي موظفند الزامات اجرايي اين تبصره را حداكثر تا پايان سال 1404 محقق نمايند.

سازمان موظف است الزامات چرخه هوشمندسازي خدمات دستگاه هاي اجرايي را با همكاري وزارت، ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه، تدوين و به دستگاه هاي اجرايي اعلام نمايد.

دستگاه هاي اجرايي موظفند برنامه خود در مقاطع يك ساله و هر سال بيست درصد (20%) خدمات را مبتني بر الزامات چرخه هوشمند سازي ابلاغي سازمان با رعايت ماده (7) اين آيين نامه، ظرف دو ماه از تاريخ ابلاغ اين الزامات به كارگروه، پيشنهاد نمايند. كارگروه موظف است ظرف يك ماه پس از دريافت پيشنهاد، برنامه هر دستگاه را تصويب و ابلاغ نمايد.

دستگاه هاي اجرايي موظفند برنامه خود را مبتني بر محورهاي زير اولويت بندي نمايند:

خدمات با كاربري فراگير براي افراد، خانوارها و كسب و كارها.

خدمات ذيل طرح (پروژه)هاي پيشران مصوب شورا.

خدمات درج شده در اولويت هاي ارزيابي شاخص توسعه دولت الكترونيكي مصوب شورا.

خدماتي كه بر مبناي شناسه خدمت دريافت آن مستلزم اجراي زنجيره اي از خدمات متوالي در ساير دستگاه هاي اجرايي به عنوان پيش نياز دريافت خدمت است.

به منظور مشاركت شهروندان در نحوه ارائه خدمات هوشمند، وزارت موظف است سازوكار سنجش رضايت شهروندان و ارزيابي كيفيت خدمت ارائه شده را مبتني بر روش ارزيابي مندرج در شناسنامه خدمات، به صورت برخط و بلافاصله پس از ارائه خدمت، پيش بيني و اجرا نمايد.

دستگاه هاي اجرايي موظفند با رعايت قانون، وقايع فرايند دريافت خدمت اعم از شروع خدمت، گام هاي تكميل خدمت و ارائه خدمت را بدون محتواي خدمت و با رعايت حريم خصوصي به پنجره ملي ارسال نمايند. وزارت موظف است داده هاي دريافتي را در اختيار سازمان قرار دهد.

سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران موظف است نسبت به اطلاع رساني و آگاهي بخشي مفاد اين آيين نامه به دستگاه ها و عموم مردم اقدام نمايد.

به منظور سنجش هوشمندسازي و بهينه سازي خدمات دستگاه هاي اجرايي، وزارت موظف است شاخص هاي ارزيابي دستگاه هاي اجرايي را مشتمل بر كارايي و اثربخشي ارائه خدمات هوشمند به كارگروه پيشنهاد نمايد. پس از تصويب و ابلاغ شاخص ها توسط كارگروه، وزارت موظف است هر شش ماه يك بار با استفاده از ارزياب مستقل نسبت به پايش آن اقدام نمايد. وزارت موظف است سامانه اي برخط براي دسترسي عموم مردم به وضعيت هوشمندسازي دستگاه هاي اجرايي با امكان درج گزارش پيشرفت توسط دستگاه هاي اجرايي و با مشاركت برخط مردم راه اندازي نمايد.

دستگاه هاي اجرايي موظفند گزارش پيشرفت اجراي اين آيين نامه را به صورت ماهانه و برخط به كارگروه ارائه نمايند. گزارش پيشرفت ارائه خدمات هوشمند، تحقق استعلامات برخط از طريق مركز ملي تبادل اطلاعات، موضوع ماده (7) قانون، كيفيت خدمات ارائه شده در پنجره ملي و پنجره واحد دستگاه و فهرست دستگاه هاي داراي تأخير در اجراي برنامه، هر سه ماه يك بار توسط كارگروه به هيئت وزيران اعلام مي شود.

به منظور بهينه سازي فرايندها و حل مسائل دستگاه هاي اجرايي، وزارت موظف است با رعايت قانون، داده هاي عمومي شده سامانه موضوع اين ماده را به صورت داده باز در پايگاه ملي اطلاعات داده هاي باز كشور مذكور در رديف (16) جدول موضوع ماده (10) قانون، قرار دهد.

محمدرضا عارف معاون اول رئيس جمهور