جستجو فقط در قلمرو همین سند انجام می‌شود. — برای عبارتِ دقیق، آن را داخلِ «گیومه» بگذارید.

پرداخت دیه از بیت المال

پرسش

چنانچه حسب تیر اندازی نگهبان برجک به دست زندانی که سعی داشته از طریق کابل تلفن خود را به پشت بام برساند و فرار نماید، زندانی به پایین سقوط نماید و در اثر ضربه مغزی فوت نماید، با توجه به قاعده فقهی که خون مسلمان نباید هدر برود، امکان پرداخت دیه از بیت المال وجود دارد؟ ضمناً تیر اندازی مطابق مقررات صورت گرفته و وفق نظریه کارشناس که مصون از اعتراض مانده قصوری متوجه مامور مربوطه نبوده است.

نظر هیئت عالی

با توجه به قاعده حرمت خون افراد که جلوه آن در ماده 473 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 انعکاس یافته است، هرگاه مأموری در اجرای وظایف قانونی عملی را مطابق مقررات انجام دهد و همان عمل موجب فوت یا صدمه بدنی کسی شود، دیه بر عهده بیت المال است و مقررات این ماده به عنوان آخرین اراده قانونگذار، حاکم بر مقررات سابق از جمله ماده 41 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب 1382 است. بنابراین به استثنای مواردی که به موجب قواعد و مقررات خاص ( مانند دفاع مشروع و مصادیق مذکور در تبصره ماده 473 قانون مجاات اسلامی مصوب 1392 ) ضمان ثابت نیست و دیه پرداخت نمی گردد، در سایر موارد باید دیه از بیت المال پرداخت شود؛ بنابراین نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری شهرستان نیشابور استان خراسان رضوی مورد تأیید است.

نظر اکثریت

با توجه به مفاد تبصره ماده 473 که مقرر می دارد: هرگاه مأموری در اجرای وظایف قانونی، عملی را مطابق مقررات انجام دهد و همان عمل موجب فوت یا صدمه بدنی کسی شود، دیه برعهده بیت المال است. تبصره ـ هرگاه شخصی با علم به خطر یا از روی تقصیر، وارد منطقه ممنوعه نظامی و یا هر مکان دیگری که ورود به آن ممنوع است، گردد و مطابق مقررات، هدف قرار گیرد، ضمان ثابت نیست و در صورتی که از ممنوعه بودن مکان مزبور آگاهی نداشته باشد، دیه از بیت المال پرداخت می شود و نیز مفاد تبصره ماده 41 قانون مجازات نیروهای مسلح که مقرر می دارد هر نظامی که در حین خدمت یا مأموریت برخلاف مقررات و ضوابط‌ عمداً مبادرت به تیراندازی نماید علاوه بر جبران خسارات وارده به حبس از سه ماه تا یک‌سال محکوم می‌شود و درصورتی که منجر به قتل یا جرح شود علاوه بر مجازات مذکور،‌ حسب مورد به قصاص یا دیه محکوم می‌گردد و چنانچه از مصادیق مواد (612) و (614)‌ قانون مجازات اسلامی مصوب 1375.3.2 باشد به مجازات مندرج در مواد مذکور‌ محکوم خواهد شد. ‌تبصره 1 - چنانچه تیراندازی مطابق مقررات صورت گرفته باشد مرتکب از‌مجازات و پرداخت دیه و خسارت معاف خواهد بود و اگر مقتول یا مجروح مقصر نبوده و‌ بی‌گناه باشد دیه از بیت‌المال پرداخت خواهد شد و نیز ماده 13 قانون به کارگیری سلاح مبنی بر اینکه در صورتی که مأمورین با رعایت مقررات این قانون سلاح بکار گیرند و در ن…

نظر اقلیت

با عنایت به اینکه اصل، عدم هدر رفتن خون مسلمان است و قوانین جزایی می بایست تفسیر مضیق شوند و موضوع تبصره ماده 473 ورود است و نه خروج، بدین معنا که وارد شدن به منطقه ممنوعه از موجبات هدر رفتن خون به شمار می آید و نه خروج و در مورد سوال صرف محکومیت یا فرار زندانی نمی تواند موجبی برای هدر رفتن خون وی باشد و موجبات آن محدود و مضیق می باشند، لذا در فرض سوال می بایست دیه از بیت المال پرداخت شود.

این روشنایی را به دوستی هدیه بدهید

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.