سند حقوقی

آثار و شرایط فسخ نکاح

پرسش

آثار و شرایط فسخ نکاح چیست؟

نظر هیئت عالی

با توجه به مدلول و مفهوم ماده 1101 قانون مدنی و اطلاق عنوان مَهر به مَهرالمسمی، به‌ عنوان اصل حاکم بر موضوع و تکلیف قانونی موضوع در موقعی که عقد نکاح قبل از نزدیکی، به جهتی فسخ شود و استنباط حکم قضیه در مورد فسخ نکاح، بعد از نزدیکی، ابهامی در ماده مذکور به ‌نظر نمی‌رسد. با توجه به مستفاد ماده 1109 قانون مدنی، زن در صورت حمل از شوهر خود، تا زمان وضع حمل حق نفقه خواهد داشت، اعم از این‌که انحلال رابطه زوجیت، به ‌جهت فسخ نکاح باشد یا طلاق بائن. بنابراین، اتفاق‌نظر قضات دادگستری هشترود از سایر جهات تأیید می‌شود.

نظر اتفاقی

1. در خصوص مَهر زوجه در فسخ نکاح ماده 1101 قانون مدنی مقرر می‌دارد: «هرگاه عقد نکاح قبل از نزدیکی به جهتی فسخ شود زن حق مَهر ندارد مگر در صورتی‌که موجب فسخ، عنن باشد که در این‌صورت با وجود فسخ نکاح، زن مستحق نصف مَهر است.» در این ماده دو مسئله روشن نشده است: الف. نوع مَهر مورد نظر ب. تکلیف مَهر پس از دخول. در کتاب النکاح تحریرالوسیله حضرت امام (ره) ضمن «القول فی العیوب الموجبه لخیار الفسخ و التدلیس» به شرح مسئله 9 پاسخ این دو سؤال ذکر شده است. مسئله 9: اگر مرد با یکی از عیوب زن، نکاح را فسخ نماید، اگر فسخ قبل از دخول باشد مَهری برای زن نیست ولی اگر بعد از دخول باشد مَهرالمسمی بر او مستقر می‌شود. حکم مسئله در موردی‌که زن به ‌لحاظ عیب مرد نکاح را فسخ کند همین است. اگر فسخ بعد از دخول باشد زن مستحق تمام مَهر می‌شود و اگر قبل از دخول باشد استحقاق چیزی را ندارد، مگر در عنن که نصف مَهرالمسمی را مستحق است. در کتاب شریف لمعه، تألیف شهید اول نیز آمده است. «و خیارالعیب علی الفورولایشترط فیه الحاکم ولیس بطلاق... و لا مَهر ان کان الفسخ قبل الدخول الا فی العنه صفه و ان کان بعد الدخول فالمسمی و یرجع به علی المدلّس» (کتاب النکاح، لفصل السابع: فی العیوب و التدلیس). با توجه به ‌نظرات اعاظم فقها مشخص می‌‌‌شود که بعد از دخول در صورت فسخ نکاح، زن مستحق تمام مَهرالمسمی است. 2. در خصوص شرایط و آثار …
این روشنایی را به دوستی هدیه بدهید

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.