سند حقوقی

امکان طرح دعوای مطالبه اجرت المثل به صورت علیحده بدون طرح دعوای الزام به تنظیم سند اجاره

پرسش

در خصوص ماده ۷ قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶، آیا امکان طرح دعوای مطالبه اجرت‌المثل به صورت علیحده وجود دارد یا باید به صورت توأمان با دعوای الزام به تنظیم اجاره نامه مطرح شود؟

نظر هیئت عالی

در قراردادهای اجاره موضوع قانون روابط موجر و مستاجر سال 56، دعوای مطالبه اجرت‌المثل وجود ندارد؛ زیرا رابطه استیجاری به پایان نمی‌رسد و خود به خود بعد از انقضای مدت اجاره قراردادی، رابطه استیجاری ادامه می‌یابد و مستنداً به ماده 6 از قانون مرقوم اجرت‌المثل به میزان اجرت‌المسمی به مؤجر پرداخت می‌شود، یعنی مؤجر حق مطالبه اجور معوقه را دارد نه اجرت‌المثل؛ علیهذا به نظر می‌رسد نظرات ارائه شده (اکثریت، اقلیت و ابرازی) بر خلاف ماده 6 قانون مذکور می‌باشد.

نظر اکثریت

در خصوص موضوع سوال دو حالت وجود دارد در واقع در مقرره یاد شده مقنن قبل از تاریخ اجاره نامه را مشمول اجرت المثل اعلام کرده و اگر در زمان تقدیم دادخواست فقط مطالبه اجرت‌المثل را بخواهد، می‌تواند بعد از دادخواست مذکور، الزام به تنظیم سند رسمی اجاره را نیز تقدیم کند ولی در موضوع سوال که اساساً خواهان (مؤجر ) دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی اجاره‌بها را تقدیم نکرده است به معنای انصراف مؤجر از تحریر اجاره است و این اختیار خواهان و مؤجر بنا به اصل آزادی قراردادها و نیز مالکیتممؤجر است که بنا بر اصل مالکیت مؤجر می‌تواند مطالبه اجرت المثل نماید و نیازی به دادخواست در خصوص اجاره نامه و اجاره بها نیست و مطالبه اجرت المثل از لوازم مالکیت است.

نظر ابرازی

با توجه به اینکه در مقرره قانونی یاد شده دعوای مطالبه اجرت المثل منوط به احراز سه رکن است: 1- احراز رابطه استیجاری بین طرفین۲2- احراز از انقضای مدت اجاره.3- احراز تصرفات مازاد بر اجاره نامه بنابراین به دلیل اینکه یکی از ارکان دعوای مطالبه اجرت المثل احراز رابطه استیجاری است طرح دعوای الزام به تنظیم اجاره نامه ممکن است تا قرارداد مشمول قانون سال ۵۶ باشد بنابراین دعوای مطالبه اجرت المثل به صورت جداگانه قابل طرح و استماع نیست و ماده ۴۹۴ قانون مدنی نیز موید همین بیان است. ماده ۷ قانون روابط مؤجر و مستاجر سال ۵۶ از قوانین خاص در حوزه تنظیم روابط استیجاری است بنابراین قیاس آن با مقررات اجاره قانون مدنی و همچنین استناد به مباحث مالکیت به نظر میرسد برخلاف روح قانون یاد شده و مقررات خاص آن قانون باشد، آنچه که مقرره یاد شده بیان کرده است این است که با طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی اجاره، نسبت به تاریخ ما قبل اجاره، دادگاه نسبت به تعیین اجرت المثل و نسبت به تاریخ اجاره نامه نسبت به تعیین اجاره بها اقدام خواهد کرد بنابراین آنچه که از ظاهر ماده استنباط میشود لزوم توأمان بودن طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی اجاره و مطالبه اجرت المثل است که دادگاه بعد از رسیدگی و احراز رابطه استیجاری برای تاریخ ماقبل اجاره، اجرت‌المثل تعیین خواهد نمود بنابراین احراز زمان تاریخ اجاره بدون طرح دعوای الزام ت…
این روشنایی را به دوستی هدیه بدهید

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.