سند حقوقی

اسقاط حضانت زوجه پس از توافق طرفین

پرسش

چنانچه مطابق قرارداد خصوصی، زوج حق حضانت خود را در مقابل عوض به زوجه بدهد سپس بین زوجین اختلاف حادث و دادگاه وارد رسیدگی شده و حضانت را از زوجه اسقاط کند و به زوج بدهد: تکلیف توافق و عوض آن چه می‌شود؟

نظر هیئت عالی

آنچه از ماده 41 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 برداشت می‌شود آن است که قانونگذار توافق و انعقاد قرارداد بین زوجین در امر حضانت را به رسمیت شناخته است و لذا دلیلی بر بطلان آن وجود ندارد. لکن این امر مانع از آن نیست که اگر دادگاه توافق انجام شده را برخلاف مصلحت طفل بداند تصمیم مقتضی اتخاذ کند. از آنجا که قرارداد منعقده مستمر و موقت می‌باشد، در صورتی که دادگاه با رعایت مصلحت طفل حضانت را در خلال مدت مقرر در قرارداد از یکی از زوجین که حضانت به وی واگذار شده ساقط کند، عوض تقسیم بر زمان می‌گردد. بدین معنی که برای مدت قبل از تصمیم دادگاه ذی‌نفع به نسبت زمان مستحق عوض است و برای مابقی مدت تا زمان بلوغ طفل قرارداد باطل شده و اگر عوض داده شده مرجوع می‌شود.

نظر اکثریت

چنانچه ابوین قراردادی راجع به حضانت منعقد نمایند و در برابر آن عوضی دریافت نمایند قرارداد به دلیل عدم رعایت مصلحت اجتماعی، مخالفت با نظم عمومی و این که احوال شخصیه قابلیت معاوضه با مال، اسقاط و نقل و انتقال را ندارند و با دخالت دادگاه توافق بین والدین باطل می‌شود نتیجتاً توافق و شرط ضمن العقد (واگذاری حق حضانت به زوجه) باطل تشخیص داده می‌شود.

نظر اقلیت

مقدمتاً جهت تسهیل فهم قضیه و نتیجه‌گیری منطقی از موضوع، مختصری از عقود مستمر و فوری توضیح تا معلوم شود توافق موضوع سؤال مشمول کدام عقد می‌باشد؟ تقسیم‌بندی عقد به مستمر و فوری به اعتبار نحوه ترتب آثار عقد در بستر زمان مطرح می‌شود و عقد فوری (آنی) عقدی است که اثر آن در یک لحظه ظاهر می‌شود مثلاً اثر بیع، انتقال مالکیت مبیع و ثمن است که این اثر به محض انعقاد معامله ظاهر می‌شود. عقد مستمر، عقدی است که آثار آن بنا به طبیعت عقد، در بستر زمان استمرار پیدا می‌کند. مثلاً عقد وکالت، عقد مستمر بوده زیرا اثر آن، اعطای نیابت به وکیل است و این نیابت امری نیست که مختص یک لحظه از زمان باشد بلکه این نیابت به طور مستمر و در بستر زمان به وکیل داده می‌شود همچنین عقد اجاره، عقدی مستمر است زیرا اثر آن واگذاری منافع عین به مستأجر است و این اثر در بستر زمان استمرار پیدا می‌کند. نظر به این که عمل حضانت که نگهداری و تربیت جسمی و روحی کودک بوده و این هدف در طول زمان ایجاد می‌شود یعنی از لحظه تولد طفل تا زمان رسیدن به سن خروج از حضانت بنابراین توافق راجع به حضانت ماهیت استمرار گونه داشته و عقد مستمر تلقی و قواعد حاکم بر عقد مستمر بر آن حاکم است. آثاری که بر این تقسیم‌بندی (عقد به مستمر و فوری) حاکم می‌شود این است که در عقد مستمر ممکن است که امری باعث شود که عقد نسبت به آینده باطل شود و اثر آن نسبت به گذشته …

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.